ECLI:NL:PHR:2024:942

2.1 Verzoekster is geboren in Somalië en is in 1994 in het kader van gezinshereniging naar Nederland gekomen. 2.2 De gewone verblijfplaats van verzoekster is in Groot-Brittannië. 2.3 Bij beschikking van de rechtbank Den Haag van 21 januari 2013 is vastgesteld dat op [geboortedatum 1] 1987 te [plaats] , Somalië, is geboren: [verzoekster] . 2.4 Van de beschikking van 21 januari 2013 is op 2 mei 2013 een akte van inschrijving van rechterlijke uitspraak opgemaakt. 2.5 Op deze akte van inschrijving van de beschikking van 21 januari 2013 is een latere vermelding geplaatst inhoudende dat bij Koninklijk Besluit van 10 oktober 1996 als geslachtsnaam van verzoekster ‘ [geslachtsnaam] ’ en als voornaam ‘ [voornaam] ’ is vastgesteld. 2.6 Verzoekster heeft de Nederlandse nationaliteit. 2.7 Bij inleidend verzoekschrift, bij de rechtbank Den Haag (hierna: de rechtbank) ingekomen op 4 februari 2022, heeft verzoekster de rechtbank verzocht op grond van artikel 1:24 BW te gelasten dat haar geboortedatum op haar geboorteakte wordt gewijzigd c.q. verbeterd van [geboortedatum 1] 1987 in [geboortedatum 2] 1987. 2.8 De ambtenaar heeft een verweerschrift ingediend. 2.9 Bij beschikking van 26 augustus 2022 heeft de rechtbank het verzoek afgewezen. Zij heeft daartoe onder meer het volgende overwogen: “Ingevolge artikel 1:25d van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) kan de rechtbank op verzoek van een belanghebbende de krachtens artikel 1:25c BW gegeven beschikking wijzigen op grond dat de vastgestelde gegevens onjuist of onvolledig zijn. Door verzoekster is geen begin van bewijs geleverd waaruit zou moeten blijken dat de destijds door de rechtbank in de beschikking van 21 januari 2013 vastgestelde geboortedatum onjuist is. Verzoekster heeft zelfs niet met stukken onderbouwd dat zij in Groot-Brittannië met de geboortedatum [geboortedatum 2] 1987 staat geregistreerd. In de procedure tot vaststelling van de geboortegegevens van verzoekster is aan de orde gekomen dat in het rapport van eerste gehoor van de moeder van verzoekster als geboortedatum van verzoekster [geboortedatum 3] 1987 wordt vermeld. Op de videozitting heeft de advocaat van verzoekster hierover verklaard dat de moeder van verzoekster waarschijnlijk een verkeerde geboortedatum heeft genoemd omdat zij in een stressvolle situatie zat. De rechtbank kan dit echter niet nagaan. Verzoekster heeft ook niet, althans onvoldoende onderbouwd dat zij er in het dagelijkse leven hinder van ondervindt dat in haar geboorteakte als geboortedatum [geboortedatum 1] 1987 is opgenomen. Al met al ziet de rechtbank geen aanleiding om de beschikking van 21 januari 2013 te wijzigen en vast te stellen dat de fictieve geboortedatum [geboortedatum 1] 1987 moet worden verbeterd in de geboortedatum [geboortedatum 2] 1987. Het verzoek zal dan ook worden afgewezen.” 2.10 Verzoekster is van de beschikking van de rechtbank in hoger beroep gekomen bij het gerechtshof Den Haag (hierna: het hof). Verzoekster heeft het hof verzocht deze beschikking te vernietigen en, opnieuw rechtdoende, zo nodig onder aanvulling of verbetering van de rechtsgronden de beschikking van de rechtbank Den Haag van 21 januari 2013 te wijzigen en de eerder vastgestelde geboortedatum te verbeteren in [geboortedatum 2] 1987. 2.11 De ambtenaar heeft in hoger beroep een verweerschrift ingediend en heeft geconcludeerd dat de beschikking van de rechtbank bekrachtigd moet worden. 2.12 Bij beschikking van 20 december 2023 heeft het hof de beschikking van de rechtbank van 26 augustus 2022 bekrachtigd. Daartoe heeft het hof onder meer het volgende overwogen: “5.11 Op grond van artikel 1:25d BW kan de rechtbank Den Haag op verzoek van het openbaar ministerie, van een belanghebbende of van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage de krachtens artikel 1:25c BW gegeven beschikking wijzigen op grond dat de vastgestelde gegevens onjuist of onvolledig zijn. 5.12 Gelet op de overgelegde stukken en het verhandelde ter zitting is het hof van oordeel dat de rechtbank op de juiste gronden heeft overwogen en beslist zoals zij heeft gedaan. Het hof neemt deze gronden over en maakt deze – na eigen afweging – tot de zijne. In hoger beroep zijn geen feiten en omstandigheden gebleken die tot een andere beslissing zullen leiden. Het hof neemt daarbij het volgende nog in aanmerking. Door verzoekster is geen bewijs geleverd dat de in de akte opgenomen geboortedatum onjuist is en dat de datum van [geboortedatum 2] 1987 de juiste datum is. Het bewijsaanbod van verzoekster is niet ter zake doende, nu dit uitsluitend ziet op stukken die zijn opgesteld in Groot-Brittannië en – gelet op de wijze van registratie in Groot-Brittannië – deze zijn gebaseerd op de door verzoekster aangeleverde (persoons)gegevens. Het hof ziet dan ook geen grond om te concluderen dat de vastgestelde gegevens van verzoekster onjuist of onvolledig zijn. 5.13 Voor zover verzoekster hinder ondervindt van het feit dat op in Groot-Brittannië opgemaakte documenten een andere geboortedatum is vermeld dan op de akte, ligt het op haar weg hierover duidelijkheid te verschaffen aan de hand van de akte van 21 januari 2013. Zoals ter zitting besproken bestaat voor verzoekster ook de mogelijkheid haar Nederlandse paspoort, waarin nu alleen een geboortejaar is opgenomen, aan te laten vullen met de op deze akte vermelde datum. 5.14 Ten aanzien van het beroep van verzoekster op artikel 7 IVRK, artikel 8 IVRK en artikel 8 EVRM, waaruit het recht op identiteit respectievelijk het recht op respect voor een ieders privéleven voortvloeit, overweegt het hof als volgt. Het belang van verzoekster, te weten dat de discrepantie tussen de Nederlandse en de Britse registratie wordt opgeheven om op die manier onbegrip, verwarring en hinder in het vervolg te voorkomen alsook om recht te doen aan haar werkelijke identiteit, prevaleert niet boven het openbaar belang. Het beroep van verzoekster op deze artikelen zal het hof daarom passeren en leidt niet tot een ander oordeel.” 2.13 Verzoekster heeft tijdig beroep in cassatie ingesteld tegen deze beschikking. De ambtenaar heeft geen verweerschrift ingediend. 3Bespreking van het cassatiemiddel 3.1 Het middel bestaat uit twee onderdelen met een toelichting daarop, alsmede een voortbouwklacht. 3.2 Onderdeel 1 is gericht tegen r.o. 5.12 van de bestreden beschikking, hiervoor onder 2.12 geciteerd, waar het hof onder meer heeft geoordeeld dat het bewijsaanbod van verzoekster niet ter zake dienend is, omdat dit uitsluitend ziet op stukken die zijn opgesteld in Groot-Brittannië en deze zijn gebaseerd op de door verzoekster aangeleverde (persoons)gegevens. Het onderdeel acht dit oordeel onjuist, onbegrijpelijk dan wel onvoldoende gemotiveerd. het hof heeft verzoekster ten onrechte niet toegelaten tot het horen van moeder als getuige, aldus het onderdeel. Ter toelichting wordt aangevoerd dat verzoekster in hoger beroep heeft aangeboden haar moeder als getuige te doen horen, waarbij ze onder meer heeft gesteld dat haar moeder kan verklaren dat verzoekster op [geboortedatum 2] 1987 is geboren. Het bewijsaanbod ziet volgens het onderdeel in zoverre dus niet of niet uitsluitend op documenten die zijn opgesteld in Groot-Brittannië. Verder begrijp ik de toelichting op dit onderdeel aldus dat ook de in hoger beroep door verzoekster overgelegde schriftelijke verklaring van haar moeder het horen van de moeder als getuige niet in de weg staat. 3.3 Onderdeel 2 is gericht tegen r.o. 5.13 en 5.14 van de bestreden beschikking, hiervoor onder 2.12 geciteerd. Het onderdeel klaagt, kort gezegd, dat de oordelen van het hof in deze rechtsoverwegingen onjuist, onbegrijpelijk dan wel onvoldoende gemotiveerd zijn, omdat het hof niet heeft voldaan aan zijn verplichting om de relevante argumenten van verzoekster betreffende de inmenging in haar recht op identiteit en haar recht op privéleven en de evenredigheid daarvan in detail te onderzoeken en zijn beslissing afdoende te motiveren. Daarbij wordt onder meer geklaagd dat het hof (nader) had dienen te motiveren waarom verzoekster de gestelde discrepantie – tussen de in Nederland en in Groot-Brittannië geregistreerde geboortedata – behoort te accepteren en aan derden moet uitleggen waarom die discrepantie bestaat en voortbestaat. Zo heeft het hof niet uitgelegd waaruit het door het hof beoogde openbaar belang bestaat en waarom dat openbaar belang voor zou moeten gaan op het belang van verzoekster dat de genoemde discrepantie op de door haar verlangde manier wordt beëindigd, aldus het onderdeel. 3.4 Bij de bespreking van het middel stel ik het volgende voorop. IVRK en EVRM: het recht op geboorteregistratie 3.5 Ieder kind heeft recht op geboorteregistratie. Dit vloeit voort uit artikel 7 IVRK dat, voor zover hier relevant, luidt: The child shall be registrered immediately after birth (…). 3.6 Verder is in artikel 8 IVRK het recht op het behoud van identiteit neergelegd. In het kader van deze bepaling is het VN-Kinderrechtencomité van oordeel dat de geboortedatum deel uitmaakt van de identiteit van een kind en dat een staat het recht op behoud van identiteit moet respecteren: “The Committee considers that a child’s date of birth forms part of his or her identity and that States parties have an obligation to respect the right of the child to preserve his or her identity without depriving him or her of any elements of it. (…).” 3.7 In artikel 8 EVRM is onder meer het recht van een ieder op eerbiediging van zijn privéleven neergelegd. Uit de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (hierna: EHRM) van 16 november 2023 in de zaak G.T.B./Spanje volgt dat het recht op privéleven ook het recht op geboorteregistratie omvat, nu hiermee details over de identiteit van een persoon worden vastgelegd. Tegelijkertijd wijst het EHRM er in deze zaak op dat het waarborgen van betrouwbare registers van de burgerlijke stand en van rechtszekerheid in het algemeen belang is, waardoor strikte procedures voor geboorteregistratie zijn gerechtvaardigd. Ik citeer de relevante passages uit deze uitspraak: “112. The Court reiterates that the concept of private life covers the physical and psychological integrity of a person and may embrace multiple aspects of the person’s physical and social identity (…)113. The Court has also held that respect for private life requires that everyone should be able to establish details of their identity as individual human beings (see Mennesson v. France, no. 65192/11, § 96, ECHR 2014 (extracts)). It has also acknowledged the important repercussions that the regulation on birth registration (…) can have on personal autonomy (…).(…)115. The principles applicable to assessing a State’s positive and negative obligations under the Convention are similar. Regard must be had to the fair balance that has to be struck between the competing interests of the individual and of the community as a whole (…).(…)118. The Court would start by noting that (…) obstacles in obtaining birth registration (…) can have a serious impact on a persons’ sense of identity as an individual human being. In addition, the lack of birth registration (…) can cause significant problems in a person’s daily life, in particular at the administrative level (…) and educational level. Not being able to establish details of a person’s identity thus interferes with personal autonomy and is directly related to the right to respect for private life as established under Article 8 of the Convention. The importance of obtaining birth registration (…) has also been underlined by other international bodies. (…) In the light of the above, the Court concludes that the right to respect for private life under Article 8 of the Convention should be seen as including, in principle, an individual right to have one’s birth registered (…).119. The right to obtain a birth certificate (…) from the relevant State authorities for persons under their jurisdiction is of course subject to the individual concerned fulfilling a number of substantive and procedural requirements provided for by domestic law. (…) The Court is of the view that safeguarding the consistency and reliability of civil registries and, more broadly, legal certainty, is an important goal in the general interest and justifies, as a matter of principle, strict procedures to register birth, in particular, when it has taken place outside the concerned State’s territory. For the Court, States enjoy a wide margin of appreciation concerning the appropriate means of securing the enjoyment of the right to birth registration (…)flowing from Article 8 of the Convention, but as long as the relevant legal requirements are met, the State is under an obligation to issue birth certificates (…) in order to preserve the right to respect for private life.” 3.8 In de zaak G.T.B./Spanje ging het om het jarenlang geheel ontbreken van een geboorteregistratie (en van identiteitsdocumenten) voor een persoon. Het hier door het EHRM geschetste juridische kader is mijn inziens evenzeer relevant voor de onderhavige zaak, waarin het gaat om de juistheid van geregistreerde geboortegegevens en het daarmee gemoeide individuele belang van verzoekster bij registratie van de door haar gestelde geboortedatum en het algemene belang van betrouwbare geboorteregisters. 3.9 Het recht op geboorteregistratie vloeit dus voort uit het IVRK en het EVRM, waarmee geboorteregistratie een mensenrechtelijke dimensie heeft. Titel 1.4 BW: regels van geboorteregistratie 3.10 De regels van geboorteregistratie in Nederland zijn neergelegd in titel 1.4 BW, in het bijzonder in de afdelingen 1.4.1 (art. 1:16 e.v. BW), 1.4.2 (art. 1:17 e.v. BW), 1.4.4 BW (art. 1:19 e.v. BW) en 1.4.10 BW (1:25 e.v. BW). 3.11 Bij geboorteregistratie gaat het om het opmaken van geboorteakten en om het opnemen daarvan in het register van geboorten van een gemeente. 3.12 Artikel 43 lid 1 Besluit burgerlijke stand 1994 (hierna: BBS 1994) bepaalt welke gegevens in een geboorteakte moeten worden vermeld, te weten: geslachtsnaam en voornamen en geslacht van het kind en dag, uur, minuut en plaats van de geboorte en geslacht. 3.13 Het register van geboorten is een van de registers van de burgerlijke stand (art. 1:17 BW). 3.14 Geboortegegevens worden ook vermeld in de basisregistratie personen (hierna: BRP). De BRP heeft een administratieve functie. Zij heeft in de eerste plaats tot doel overheidsorganen te voorzien van de in de registratie opgenomen gegevens, voor zover deze gegevens noodzakelijk zijn voor de vervulling van hun taak. De in de registers van de burgerlijke stand opgenomen akten, zoals geboorteakten, zijn de voornaamste bron voor de in de basisregistratie op te nemen gegevens over de burgerlijke staat, zoals geboortegegevens. De registratie van geboortegegevens in de BRP moet onderscheiden worden van de hierna te bespreken geboorteregistratie in de zin van titel 1.4 BW. 3.15 De regels van geboorteregistratie van titel 1.4 BW voorzien in het opnemen van drie soorten geboorteakten in het register van geboorten, te weten:- een geboorteakte na aangifte van de geboorte van een in Nederland geboren persoon (art. 1:19 e.v. BW);- een buitenlandse geboorteakte (art. 1:25 e.v. BW); of - een vervangende geboorteakte voor een buiten Nederland geboren persoon (art. 1:25c e.v. BW). 3.16 In deze zaak gaat het om de hiervoor als laatste genoemde vervangende geboorteakte. In het hiernavolgende zal ik dan ook nader ingaan op de regels over de vervangende geboorteakte en de rechtspraak daarover. Vervangende geboorteakte, stap 1: vaststellen van geboortegegevens door de rechter (art. 1:25c BW) 3.17 Voor een buiten Nederland geboren persoon ten aanzien van wie geen geboorteakte is opgemaakt of kan worden overgelegd, voorzien de artikelen 1:25c BW en 1:25f BW in de mogelijkheid van een vervangende geboorteakte. Vereist is wel dat er voldoende aanknoping is met de Nederlandse rechtssfeer, bijvoorbeeld omdat de persoon Nederlander is. 3.18 De eerste stap voor een vervangende geboorteakte is het vaststellen van de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens door de rechter. Zie hierover artikel 1:25c lid 1 BW: Indien ten aanzien van een buiten Nederland geboren persoon geen akte van geboorte overeenkomstig de plaatselijke voorschriften door een bevoegde instantie is opgemaakt of kan worden overgelegd, kan op verzoek van het openbaar ministerie, van een belanghebbende of van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente 's-Gravenhage de rechtbank Den Haag de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens vaststellen, indien:a. die persoon Nederlander is of te eniger tijd Nederlander dan wel Nederlands onderdaan niet-Nederlander is geweest;b. die persoon rechtmatig verblijft op grond van artikel 8, onder c en d, van de Vreemdelingenwet 2000;c. op grond van dit boek een latere vermelding aan de akte van geboorte moet worden toegevoegd. 3.19 Krachtens deze bepaling is de rechtbank Den Haag dus exclusief bevoegd de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens vast te stellen. 3.20 Artikel 1:25c lid 2 BW schrijft voor waarmee de rechtbank bij het vaststellen van de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens rekening moet houden. Deze bepaling luidt als volgt: De rechtbank houdt rekening met alle bewijzen en aanwijzingen omtrent de omstandigheden waaronder, en het tijdstip waarop de geboorte moet hebben plaatsgehad. (…) 3.21 In de parlementaire behandeling is ter toelichting van de voorloper van deze bepaling, artikel 20d Boek 1 BW, onder meer het volgende opgemerkt: “Bij het vaststellen van de geboortegegevens zal de rechtbank rekening moeten houden met alle bewijzen en aanwijzingen omtrent zowel de omstandigheden als het tijdstip waarop de geboorte moet hebben plaatsgehad (artikel 20d, tweede lid). Het laatste gegeven moet vermeld worden omdat het tijdstip waarop de geboorte moet hebben plaatsgehad een zeer belangrijk element van deze akte is. Bij gebreke van enig bewijs of aanwijzing omtrent de geboortegegevens, is de rechter bevoegd deze zelfstandig vast te stellen. (…)” 3.22 Dat de rechter bij het vaststellen van de geboortegegevens rekening moet houden met alle bewijzen en aanwijzingen houdt mijns inziens een ruime onderzoeksplicht voor de rechter in. Verder vat ik de bepaling zo op dat als er geen bewijs is, de rechter op basis van alleen aanwijzingen een geboortedatum mag vaststellen. Tot slot blijkt uit deze toelichting dat de rechter zelf de geboortegegevens mag vaststellen als er helemaal geen bewijs of aanwijzingen zijn. Dat zal dan dus een fictieve datum zijn, waarbij het gebruikelijk is om voor de geboortedag en geboortemaand [geboortedatum 1] ( [geboortedatum 1] ) of [geboortedatum 4] ( [geboortedatum 4] ) en in het verleden ook wel 00-00 te hanteren, zoals ook uit de hierna te bespreken rechtspraak blijkt. 3.23 In rechtspraak over het vaststellen van geboortegegevens op grond van artikel 1:25c BW zijn voorbeelden te vinden van zaken waarin de rechter, ook als er geen overtuigend bewijs is voor het vaststellen van de verzochte geboortedatum, maar er wel voldoende aanwijzingen zijn voor die datum, de rechter die datum vaststelt. Daarbij geeft de rechter zich rekenschap van de onzekerheid die deze vaststelling van een onzekere datum met zich brengt. In dat kader weegt de rechter in een aantal zaken het belang van de verzoeker bij het vaststellen van een onzekere geboortedatum enerzijds en het belang van openbare orde dat geen onzekere gegevens in de registers van de burgerlijke stand opgenomen zouden moeten worden anderzijds, waarbij in deze zaken het eerste belang zwaarder weegt, mede omdat de anders vast te stellen datum een fictieve datum zou zijn, die evenmin zeker is. 3.24 Ter illustratie van het voorgaande citeer ik uit de − inmiddels herstelde − beschikking van de rechtbank Den Haag van 15 januari 2020, die een procedure tot vaststelling van geboortegegevens op grond van artikel 1:25c BW betreft van de zus van verzoekster: “De rechtbank overweegt dat de openbare orde zich in beginsel verzet tegen opname van onzekere c.q. onjuiste gegevens in de registers van de burgerlijke stand en dat onjuiste geboortedata niet vervangen zouden moeten worden door geboortedata waarvan de juistheid ook twijfelachtig is. Gelet op het ondergeschikte belang van de openbare orde ten opzichte van het belang van verzoekster op dit punt, zal de rechtbank – conform vaste jurisprudentie – toch overgaan tot het vaststellen van een geboortedag en -maand. De rechtbank zal zoals verzocht [geboortedatum 5] -1984 als geboortedatum vaststellen. Het vaststellen van de geboortedatum 00-00-1984 of [geboortedatum 4] -1984 is naar het oordeel van de rechtbank in dit geval niet zekerder dan vaststelling van de geboortedatum [geboortedatum 5] -1984. Bovendien heeft de moeder van verzoekster deze geboortedatum bij haar eerste gehoor bij de IND opgegeven en beschikt verzoekster over Britse documenten waarop [geboortedatum 5] -1984 als haar geboortedatum is vermeld. Daarnaast neemt de rechtbank in overweging dat het belang van verzoekster zich verzet tegen vaststelling van de geboortedatum als 00-00-1984 of [geboortedatum 4] -1984, aangezien zij hier in het dagelijks leven hinder van ondervindt en in Groot-Brittannië overal met de geboortedatum [geboortedatum 5] -1984 staat geregistreerd.” 3.25 Deze beschikking van 15 januari 2020 is dus nadien hersteld. Na het geven ervan bleek dat de geboortegegevens van de zus van verzoekster al eerder door de rechtbank bij beschikking van 21 januari 2013 waren vastgesteld, met als geboortedatum [geboortedatum 1] -1984. Op de herstelbeschikking van de rechtbank Den Haag van 5 november 2021 kom ik hierna onder 3.40 en 3.41 terug. Omdat in de herstelbeschikking de inhoudelijke beoordeling in de herstelbeschikking in lijn is met bovenstaande overweging en alleen de wettelijke grondslag (art. 1:25d BW in plaats van art. 1:25c BW) wordt hersteld, heb ik gemeend deze herstelde uitspraak hier toch ter illustratie te kunnen aanhalen, hoewel de hiervoor onder 3.24 geciteerde overweging dus niet meer zo luidt. Vervangende geboorteakte, stap 2: opmaken akte van inschrijving door de ambtenaar van de burgerlijke stand (1:25f BW) 3.26 Wanneer de rechtbank de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke gegevens in haar beschikking heeft vastgesteld, bepaalt artikel 1:25f BW wat vervolgens moet gebeuren: 1. De griffier van het college waarvoor de zaak laatstelijk aanhangig was, zendt niet eerder dan drie maanden na de dag van de beschikking een afschrift daarvan, aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente 's-Gravenhage. 2. Deze ambtenaar maakt van de beschikking, bedoeld in artikel 25c een akte van inschrijving op, die geldt als een akte van geboorte in de zin van artikel 19 van dit boek. Deze akte is in overeenstemming met de beschikking en vermeldt dit uitdrukkelijk. (…). 3.27 De akte van inschrijving die de ambtenaar van de burgerlijke stand van de beschikking waarin de voor de geboorteakte noodzakelijke gegevens door de rechtbank zijn vastgesteld, heeft opgemaakt, geldt krachtens deze bepaling als geboorteakte. Die akte van inschrijving is dus een vervangende geboorteakte. 3.28 De ambtenaar van de burgerlijke stand neemt de akte van inschrijving op in het register van geboorten (art. 1:16a BW in verbinding met art. 1:17 BW). Hiermee is de geboorteregistratie rond. Bewijskracht van de geboorteakte 3.29 Dat ook de akte van inschrijving van de beschikking krachtens artikel 1:25f lid 2 BW een geboorteakte in de zin van artikel 1:19 BW is, is van belang voor de bewijskracht ervan. De geboorteakte is als akte van de burgerlijke stand een authentieke akte en levert tegen een ieder dwingend bewijs op van hetgeen de ambtenaar van de burgerlijke stand binnen de kring van zijn bevoegdheid omtrent zijn waarnemingen en verrichtingen heeft verklaard (art. 1:22 lid 3 BW in verbinding met art. 157 lid 1 Rv). Dit geldt dus ook voor de vervangende geboorteakte. 3.30 Artikel 1:22 lid 1 BW bepaalt verder dat de geboorteakte ten aanzien van een ieder bewijst dat op de in de akte vermelde plaats, dag en uur uit de daarin genoemde moeder een kind van het daarin vermelde geslacht is geboren. De ambtenaar van de burgerlijke stand is immers niet zelf aanwezig bij de geboorte en verklaart in de geboorteakte in zoverre dus niet over de eigen waarnemingen en verrichtingen. Hierbij gaat het om dwingend bewijs van de vermelding van plaats, dag en uur van geboorte. 3.31 Deze bijzondere bewijskracht van de geboorteakte met betrekking tot de daarin vermelde gegevens, zoals de geboortedag, onderstreept het belang van de juistheid van die in de registers in te schrijven gegevens omtrent de geboorte. Betrouwbare registers van de burgerlijke stand dienen immers het openbare belang, zoals ook al door het EHRM in bovengenoemde zaak G.T.B./Spanje werd overwogen. De regeling rond het opmaken en opnemen van akten in de registers van de burgerlijke stand is er dan ook terecht op gericht het waarheidsgehalte van de registers te waarborgen. Verbetering van gegevens in de vervangende geboorteakte (art. 1:25d BW) 3.32 Om het waarheidsgehalte van geboorteakten en daarmee van de registers van de burgerlijke stand te bevorderen, voorzien de regels van geboorteregistratie ook in de mogelijkheid onjuiste gegevens in een geboorteakte te verbeteren. 3.33 Deze wijzigingsmogelijkheid is voor de vervangende geboorteakte neergelegd in artikel 1:25d BW dat als volgt luidt: De rechtbank Den Haag kan op verzoek van het openbaar ministerie, van een belanghebbende of van de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente ’s-Gravenhage de krachtens artikel 1:25c BW gegeven beschikking wijzigen op grond dat de vastgestelde gegevens onjuist of onvolledig zijn. 3.34 Een dergelijke wijziging op de voet van artikel 1:25d BW leidt tot toevoeging van een latere vermelding van de wijzigingsbeschikking aan de hiervoor genoemde akte van inschrijving (art. 1:25f lid 3 BW). 3.35 De voorloper van artikel 1:25d BW (artikel 20e Boek 1 BW) is in de memorie van toelichting, voor zover hier van belang, als volgt toegelicht: “Artikel 20e voorziet in de mogelijkheid van wijziging van de op grond van artikel 20d gegeven beschikking indien later blijkt dat de vastgestelde gegevens onjuist of onvolledig zijn. Deze mogelijkheid ligt in de lijn van de verbeteringsprocedure van artikel 29, eerste lid, Boek 1 B.W.” 3.36 Deze toelichting is nogal summier. Artikel 29 lid 1 Boek 1 BW waarnaar in deze toelichting wordt verwezen, betrof de verbeteringsprocedure die inmiddels is geregeld in artikel 1:24 BW. Op grond van deze huidige bepaling kan de rechter de verbetering gelasten van een in de registers van de burgerlijke stand voorkomende akte, zoals een geboorteakte, die onvolledig is of een misslag bevat. 3.37 Aan de hand van welke gegevens de rechter moet bepalen of een geboortegegeven onjuist is, blijkt niet uit artikel 1:25d BW of uit de parlementaire toelichting daarop. Ook artikel 1:24 BW bevat geen aanwijzingen aan de hand van welke gegevens de rechter moet vaststellen of sprake is van een misslag. Ik ga ervan uit dat de rechter ook in de wijzigingsprocedure van artikel 1:25d BW (en in de verbeteringsprocedure van art. 1:24 BW) een ruime onderzoeksplicht heeft en, net als in de vaststellingsprocedure van artikel 1:25c BW, rekening moet houden met alle bewijzen en aanwijzingen omtrent de omstandigheden waaronder, en het tijdstip waarop de geboorte moet hebben plaatsgehad (vgl. art.1:25c lid 2 BW, zie hiervoor onder 3.20-3.24). 3.38 Een verschil met de beoordeling in de vaststellingsprocedure is dat het uitgangspunt in de wijzigingsprocedure een andere is. In de vaststellingsprocedure is er nog geen geboortedatum en moet de rechter roeien met de riemen die hij heeft om hoe dan ook een geboortedatum vast te stellen. Desnoods stelt hij een fictieve geboortedatum, zonder enige vorm van bewijs of aanwijzingen vast (zie hiervoor onder 3.22). In de wijzigingsprocedure is er echter al een vastgestelde datum. Deze geboortedatum geldt dus als uitgangspunt en is juist, tenzij. 3.39 Naast de hier bestreden beschikking, de beschikking van de rechtbank die daaraan voorafging en de hiervoor onder 3.25 al genoemde herstelbeschikking in de zaak van de zus van verzoekster heb ik geen andere gepubliceerde rechtspraak over de wijziging op grond van artikel 1:25d BW van een geboortedatum in een vervangende geboorteakte kunnen vinden. N=3 dus. 3.40 In de herstelbeschikking van de rechtbank Den Haag van 5 november 2021 betreffende de zus van verzoekster heeft de rechtbank de bij beschikking van 21 januari 2013 door de rechtbank vastgestelde geboortedatum van [geboortedatum 1] -1984 op de grondslag van artikel 1:25d BW in [geboortedatum 5] -1984 gewijzigd (en niet zoals in de herstelde beschikking op de grondslag van art. 1:25c BW vastgesteld). Daartoe heeft de rechtbank in haar herstelbeschikking als volgt overwogen: “Beoordeling (…) De rechtbank begrijpt het verweer van verzoekster aldus dat zij meent dat de beschikking van deze rechtbank van 2 mei 2013 [bedoeld is: 21 januari 2013; A-G], naar aanleiding waarvan de akte van 2 mei 2013 is opgemaakt, gewijzigd dient te worden omdat daarin de geboortedatum onjuist is. Bij gebreke van een ten tijde van de geboorte van verzoekster opgemaakte akte is de door haar verzochte geboortedatum net zo onzeker als de door de ambtenaar gebruikelijk voorgestelde geboortedatum van [geboortedatum 1] of [geboortedatum 4] . Verzoekster heeft bovendien documenten overgelegd waaruit volgt dat door haar de geboortedatum van [geboortedatum 5] 1984 reeds wordt gebruikt en bij instanties is geregistreerd. (…) 3.62 Overigens wil ik nog opmerken dat als de door verzoekster gestelde geboortedatum wel zou komen vast te staan, het openbare orde-belang van juistheid van de registers van de burgerlijke stand er juist mee gediend is dat verzoekster in haar stelling wordt gevolgd. Van een tegenstelling tussen het belang van juistheid van de registers en het belang van verzoekster zou in dat geval geen sprake meer zijn. 3.63 Nu middelonderdeel 1 slaagt, en in het voetspoor daarvan de voortbouwklacht (in de procesinleiding onder ‘Slotsom’), kan de beschikking niet in stand blijven. Mijns inziens bestaat aanleiding de zaak terug te wijzen naar het gerechtshof Den Haag. De rechtbank: (…) Wijziging akte (…) Op grond van artikel 1:25d BW kan de rechtbank op verzoek van een belanghebbende een krachtens 1:25c BW gegeven beschikking wijzigen op grond dat de vastgestelde gegevens onjuist zijn. Naar het oordeel van de rechtbank is de in de akte van 2 mei 2013 – op basis van de beschikking van 21 januari 2013 van deze rechtbank – vermelde geboortedatum onjuist. Uit de door verzoekster overgelegde stukken, waaronder de verklaring van de moeder van verzoekster bij haar eerste gehoor bij de IND en de overgelegde Britse documenten blijkt dat [geboortedatum 5] -1984 als haar geboortedatum is genoteerd. (…).” 3.41 Deze herstelbeschikking is een wel heel pragmatische en creatieve oplossing voor het probleem dat ontstond toen bleek dat de rechtbank in haar beschikking van 15 januari 2020 per abuis voor de tweede keer de geboortegegevens van de zus van verzoekster had vastgesteld (met geboortedatum [geboortedatum 5] -1984), nu deze al bij beschikking van 21 januari 2013 waren vastgesteld (met geboortedatum [geboortedatum 1] -1984). Doordat de beschikking van 21 januari 2013 vervolgens werd gewijzigd op grond van artikel 1:25d BW met een herstelbeschikking op grond van artikel 31 Rv (verbetering van de kennelijke verschrijving) is de motivering van het oordeel dat de bij beschikking van 21 januari 2013 vastgestelde geboortedatum onjuist is – naar de aard van de herstelbeschikking − wel heel summier. 3.42 Terzijde merk ik op dat ik me wel kan voorstellen dat het voor verzoekster wringt dat twee tot op grote hoogte vergelijkbare zaken twee zo verschillende beoordelingen en uitkomsten kennen, uitdrukkelijk zonder daarmee vooruit te lopen op de toewijsbaarheid van het in deze procedure voorliggende verzoek. Deze opmerking moet me alleen vanuit het oogpunt van rechtsgelijkheid wel van hart. 3.43 Van zaken waarin om verbetering van geboortegegevens in (niet-vervangende) geboorteakten is verzocht op grond van artikel 1:24 BW zijn wel meer uitspraken gepubliceerd. In vergelijking met de hiervoor onder 3.23-3.24 besproken uitspraken waarin het ging om de eerste vaststelling van geboortegegevens legt de rechter in deze verbeteringsprocedures van artikel 1:24 BW de lat veel hoger. Ook is de motivering in deze zaken in verbeteringsprocedures veel uitgebreider dan de motivering in voornoemde herstelbeschikking ter wijziging van de beschikking waarin de geboortegegevens van de zus van verzoekster zijn vastgesteld (zie hiervoor onder 3.40). 3.44 Bij gebreke van verdere gepubliceerde zaken op grond van artikel 1:25d BW is het dan ook mijns inziens nuttig om ook deze zaken op grond van artikel 1:24 BW nader te beschouwen. Blijkens de parlementaire toelichting bij art 1:25d BW ligt deze wijzigingsprocedure immers in lijn met de verbeteringsprocedure van artikel 1:24 BW (zie hiervoor onder 3.35-3.36). 3.45 Als vaststaat dat de gestelde geboortedatum een fictieve datum is, wordt een op artikel 1:24 BW gebaseerd verzoek tot verbetering van de geboorteakte overeenkomstig de gestelde – fictieve − datum afgewezen met een beroep op het openbare belang van betrouwbare registers in verband met de dwingende bewijskracht van geboorteakten. 3.46 Uit een aantal 1:24 BW-zaken blijkt dat de rechter toetst of de gestelde geboortegegevens onomstotelijk zijn komen vast te staan. Deze toets vereist dus sluitend bewijs van en niet slechts aanwijzingen voor de gestelde geboortedatum, anders dan bij de vaststelling van geboortegegevens op grond van artikel 1:25c BW (zie hiervoor onder 3.23). 3.47 Als er geen onomstotelijk bewijs is voor de juistheid van de gestelde datum is sprake van een onzekere gestelde datum. In die gevallen maakt de rechter een belangenafweging tussen het belang van verzoeker bij wijziging van de geboortedatum enerzijds en het openbaar belang bij betrouwbare registers anderzijds. In de onderzochte uitspraken woog het openbare belang van betrouwbare registers zwaarder. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van gerechtshof Den Haag van 22 juli 2009, r.o. 9: “Gelet op de overgelegde stukken en het verhandelde ter terechtzitting is het hof van oordeel dat niet onomstotelijk vast is komen te staan dat verweerder is geboren [in 1986]. Het hof is van oordeel dat het door verweerder geleverde bewijs onvoldoende is. (…) Het belang van verweerder bij wijziging van zijn geboortejaar is ook beperkt te achten. Niet is gebleken dat handhaving van de geboortedatum van [1989] psychische gevolgen voor verweerder zal hebben en negatieve gevolgen meebrengt voor de studiefinanciering, het minimumloon en de oudedagsvoorziening. Daarentegen verzet het openbaar belang bij betrouwbare registers van de burgerlijke stand zich ertegen dat een weliswaar onzekere, maar in een geboorteakte vermelde officiële geboortedatum wordt vervangen door een andere onzekere datum.” 3.48 Tot slot wijs ik op een zaak waarin een vrouw verzocht om – kortweg – het opnemen van haar, na uitspraak van de Turkse rechter, gewijzigde geboortedatum in de registers van de burgerlijke stand. Het gerechtshof Den Haag komt in zijn beschikking van 21 maart 2012 eerst tot het oordeel dat het Nederlandse recht geen grondslag biedt voor toewijzing van de verzoeken van de vrouw. De vrouw heeft, net als in de onderhavige zaak, verder een beroep gedaan op artikel 8 EVRM als grondslag voor haar verzoek. Hierover oordeelt het hof, onder het maken van een belangenafweging: “12. Ten aanzien van het beroep van de vrouw op artikel 8 EVRM overweegt het hof als volgt. Dit artikel vereist een belangenafweging. Het belang van de vrouw, te weten dat zij in de toekomst van de discrepantie in geboortedata in diverse officiële bescheiden, geen hinder meer zal ondervinden bij de douane, bij het registreren van haar huwelijk, bij het kopen van een huis en ten aanzien van de status van haar kind prevaleert niet boven het openbaar belang. Het beroep op artikel 8 EVRM zal het hof daarom passeren.” 3.49 Ik keer terug naar het middel. 3.50 Onderdeel 1 klaagt als gezegd over het oordeel van het hof in r.o. 5.12 (hiervoor geciteerd onder 2.12) dat het bewijsaanbod van verzoekster niet ter zake doende [of dienend; A-G] is, omdat dit uitsluitend ziet op stukken die zijn opgesteld in Groot-Brittannië en deze zijn gebaseerd op de door verzoekster aangeleverde (persoons)gegevens. Dit oordeel is volgens het onderdeel rechtens onjuist, onbegrijpelijk dan wel onvoldoende gemotiveerd. 3.51 Deze klacht slaagt. Verzoekster heeft in hoger beroep onder meer het volgende naar voren gebracht: “De Rechtbank in eerste aanleg geeft aan dat er niet kan worden nagegaan waarom de moeder van appellante tijdens het eerste gehoor heeft verklaard dat appellante geboren zou zijn op [geboortedatum 3] 1987. Appellante heeft haar moeder een nadere verklaring laten opstellen die als productie 5 aan dit appelschrift gehecht wordt. Uit deze verklaring volgt dat appellante is geboren op [geboortedatum 2] 1987 en wel in [plaats] , Somalië. De moeder van appellante geeft aan dat zij op het moment dat het gehoor werd afgenomen zij de Nederlandse taal niet sprak of kon lezen. Zij geeft aan dat zij weldegelijk [geboortedatum 2] 1987 heeft genoemd als datum. Zij begrijpt niet hoe het kan dat er toch [geboortedatum 3] 1987 is opgenomen in het betreffende IND rapport. L.M. Coenraad In de zaak [verzoekster] , verzoekster tot cassatie, hierna: verzoekster, advocaat: mr. J. van Weerden, tegen de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente Den Haag, verweerder in cassatie, hierna: de ambtenaar, niet verschenen. 1Inleiding 1.1 Verzoekster is in 1994 uit Somalië naar Nederland gekomen en beschikt niet over een geboorteakte uit haar land van herkomst. In 2013 heeft de rechtbank Den Haag op grond van artikel 1:25c BW de voor het opmaken van een geboorteakte noodzakelijke geboortegegevens van verzoekster vastgesteld. Als geboortedatum is daarbij [geboortedatum 1] 1987 vastgesteld. Van deze beschikking heeft de ambtenaar van de burgerlijke stand een akte van inschrijving opgemaakt, die geldt als vervangende geboorteakte (art. 1:25f BW). 1.2 De onderhavige procedure betreft een verzoek op grond van artikel 1:25d BW tot wijziging van de in 2013 door de rechtbank vastgestelde geboortedatum. Verzoekster stelt dat zij is geboren op [geboortedatum 2] 1987. Zij heeft onder meer naar voren gebracht dat haar moeder kan verklaren dat ze op die datum is geboren en dat ze in Groot-Brittannië − waar zij woont, naar zij stelt sinds 1999 − met die geboortedatum staat geregistreerd en dat deze datum ook op haar Britse rijbewijs en aldaar behaalde diploma’s en certificaten staat. Verzoekster stelt dat zij in het dagelijks leven hinder ondervindt van het verschil tussen de geboortedata die in Nederland en Groot-Brittannië zijn geregistreerd. 1.3 De rechtbank heeft het verzoek afgewezen en het hof heeft de beschikking van de rechtbank bekrachtigd. Het hof is, evenals de rechtbank, kort gezegd van oordeel dat verzoekster geen bewijs heeft geleverd dat de in de akte opgenomen geboortedatum onjuist is en dat de datum van [geboortedatum 2] 1987 de juiste datum is, zodat niet geconcludeerd kan worden dat de vastgestelde gegevens van verzoekster onjuist of onvolledig zijn in de zin van artikel 1:25d BW. Het hof passeert ook het beroep dat verzoekster heeft gedaan op de artikelen 7 en 8 van het Verdrag inzake de rechten van het kind (hierna: IVRK) en artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: EVRM). Verzoekster richt in cassatie klachten tegen het oordeel van het hof. 3.57 Onderdeel 2 is gericht tegen r.o. 5.13 en r.o. 5.14 (hiervoor geciteerd onder 2.12). Het onderdeel klaagt, kort gezegd, dat de oordelen van het hof in deze rechtsoverwegingen onjuist, onbegrijpelijk dan wel onvoldoende gemotiveerd zijn, omdat het hof niet heeft voldaan aan zijn verplichting om de relevante argumenten van verzoekster betreffende de inmenging in haar recht op identiteit en haar recht op privéleven en de evenredigheid daarvan in detail te onderzoeken en zijn beslissing afdoende te motiveren. 3.58 Deze klacht slaagt niet. Ik lees r.o. 5.13 en 5.14 in het licht van het oordeel van het hof (in r.o. 5.12) dat de door de rechtbank in 2013 vastgestelde geboortedatum van [geboortedatum 1] 1987 niet onjuist of onvolledig is, nu verzoekster hiervoor geen bewijs heeft geleverd. Hoewel dat oordeel van het hof in r.o. 5.12 − gelet op het slagen van middelonderdeel 1 − mijns inziens voorbarig is, moet voor een faire beoordeling van r.o. 5.13 en r.o. 5.14 en de daartegen gerichte klachten wel hiervan worden uitgegaan. 3.59 Nu wijziging van de geboortedatum van verzoekster volgens het hof niet mogelijk is op grond van artikel 1:25d BW omdat niet aan de wettelijke vereisten daarvoor is voldaan, komt het hof toe aan de beoordeling van het beroep van verzoekster op de artikelen 7 en 8 IVRK en artikel 8 EVRM. In dat kader maakt het hof in r.o. 5.14 de volgende belangenafweging: “Het belang van verzoekster, te weten dat de discrepantie tussen de Nederlandse en de Britse registratie wordt opgeheven om op die manier onbegrip, verwarring en hinder in het vervolg te voorkomen alsook om recht te doen aan haar werkelijke identiteit, prevaleert niet boven het openbaar belang.” 3.60 Ik geef toe dat het hof hier nogal kort van stof is. Maar ondanks de korte motivering, doorstaat deze wel de toets der kritiek. Het is mijns inziens voldoende duidelijk dat het hof met het openbaar belang doelt op het belang van betrouwbare registers van de burgerlijke stand dat zich ertegen verzet dat een datum, ten aanzien waarvan het hof heeft geoordeeld dat geen bewijs is geleverd dat deze juist is, wordt opgenomen in de registers van de burgerlijke stand. 3.61 De conclusie strekt tot vernietiging van de beschikking van het gerechtshof Den Haag van 20 december 2023 en tot terugwijzing. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden A-G In de hierna te noemen bestreden beschikking van 20 december 2023 heeft het gerechtshof Den Haag niet een uitputtende opsomming gegeven van de vaststaande feiten (zie in r.o. 3.1: “Onder meer staat het volgende vast.”). Ik heb onder 2.1, 2.2 en 2.4 in aanvulling op de door het hof onder r.o. 3 (‘De feiten’) genoemde vaststaande feiten enkele andere, mijns inziens relevante en als vaststaand te beschouwen, feiten toegevoegd, met vermelding van de vindplaats. Zie de hierna te noemen beschikking van de rechtbank Den Haag van 26 augustus 2022, onder het kopje ‘Inhoudelijke beoordeling’ (tweede tekstblok). Hiertegen was in hoger beroep geen grief gericht. Zie r.o. 5.1 van de bestreden beschikking van het gerechtshof Den Haag van 20 december 2023. Verzoekster stelt dat zij sinds 1999 in Groot-Brittannië woont, zie hiervoor de beschikking van rechtbank Den Haag van 26 augustus 2022, onder het kopje ‘Inhoudelijke beoordeling’ (derde tekstblok). De ambtenaar heeft dit niet betwist. Productie 2 bij het inleidende verzoekschrift. Vgl. ook de beschikking van de rechtbank Den Haag van 26 augustus 2022, onder het kopje ‘Feiten’. In het inleidende verzoekschrift is artikel 1:24 BW als grondslag voor het verzoek vermeld, maar de rechtbank heeft dit begrepen als een verzoek op de voet van artikel 1:25d BW tot wijziging van de vastgestelde geboortegegevens; zie reeds het voorblad van de beschikking van de rechtbank Den Haag van 26 augustus 2022, alsook onder het kopje ‘Inhoudelijke beoordeling’ (eerste tekstblok). ECLI:NL:RBDHA:2022:15718. ECLI:NL:GHDHA:2023:2855. In de procesinleiding klachten genoemd. Onder het kopje ‘Slotsom’. Hierbij verwijst het onderdeel naar HR 12 januari 2024, ECLI:NL:HR:2024:25, NJ 2024/39. VN-Kinderrechtencomité 18 september 2019, 27/2017 (R.K./Spanje), overweging 9.10. Zie ook o.m. VN-Kinderrechtencomité 18 september 2019, 17/2017 (M.T./Spanje), overweging 13.9; VN-Kinderrechtencomité 31 mei 2019, 16/2017 (A.L./Spanje), overweging 12.10 en VN-Kinderrechtencomité 31 mei 2019, 22/2017 (J.A.B./Spanje), overweging 13.10. Deze uitspraken zijn besproken door S. Bou-Sfia, De betekenis van identiteitsrechten voor kinderen in het Nederlandse familierecht. Een onderzoek naar de artikelen 8 IVRK en 8 EVRM (diss. Utrecht), Amsterdam: Off Page 2021, par. 4.4, in het bijzonder p. 73-74. Zie van latere datum o.m. VN-Kinderrechtencomité 25 januari 2023, 130/2020 (S.E.M.A./Frankrijk), overweging 8.10. De uitspraken van het VN-Kinderrechtencomité zijn te raadplegen via de website https://juris.ohchr.org/. EHRM 16 november 2023, ECLI:CE:ECHR:2023:1116JUD000304119, EHRC Updates 2023/253 (G.T.B./Spanje). Zie over dit arrest de ECHR Guide on Article 8 of the European Convention on Human Rights. Right to respect for private and family life, home and correspondence van 9 april 2024, p. 76-77, in het bijzonder onder nr. 302; te raadplegen op https://ks.echr.coe.int/web/echr-ks/article-8. Stb. 1994, 160, zoals nadien meermaals gewijzigd. Zie art. 2.7 lid 1, aanhef en onder a, onder 1 Wet basisregistratie personen (hierna: wet BRP). De BRP was voorheen bekend als de gemeentelijke basisadministratie, ook wel GBA. Zie over de BRP: M.J.C. Koens, T&C BW, commentaar op titel 4 Boek 1 BW (inleidende opmerkingen), aant. 4 (actueel t/m 01-04-2024) en Asser/De Boer, Kolkman & Salomons 1-I 2020/132. Zie art. 1.3 lid 1 Wet BRP. Zie art. 2.8 Wet BRP. Vgl. voor deze term ook de kop ‘Vervangende akte van geboorte’ boven het commentaar op artikel 1:25c BW in E.W.M. Gubbels, GS Personen- en familierecht, art. 1:25c BW (actueel t/m 08-01-2024). Zie over de eis van voldoende aanknoping met de Nederlandse rechtssfeer in art. 20d Boek 1 BW, het huidige art. 1:25c, in het bijzonder lid 1 sub a-c BW: Kamerstukken II 1987-1988, 20 577, nr. 3, p. 11. Kamerstukken II 1987-1988, 20 577, nr. 3, p. 11. Vgl. de hierna onder 3.23-3.24 en 3.40-4.47 besproken uitspraken. Zie bijvoorbeeld rechtbank Den Haag 21 september 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:11364 en rechtbank Den Haag 13 juni 2016, ECLI:NL:RBDHA:2016:13532. Deze uitspraak is niet gepubliceerd op rechtspraak.nl, maar de inhoud ervan is deels kenbaar uit de wel gepubliceerde herstelbeschikking van de rechtbank Den Haag van 5 november 2021 (ECLI:NL:RBDHA:2021:12246). In deze procedure is deze laatstgenoemde uitspraak overgelegd als productie 3 bij het appelschrift. ECLI:NL:RBDHA:2021:12246. Zie o.m. Asser/De Boer, Kolkman & Salomons 1-I 2020/100; E.W.M. Gubbels, GS Personen- en familierecht, art. 1:22 BW, aant. 1 (actueel t/m 08-01-2024). Zie Asser/De Boer, Kolkman & Salomons 1-I 2020/96. Kamerstukken II 1987-1988, 20 577, nr. 3, p. 12. ECLI:NL:RBDHA:2021:12246. Zie gerechtshof Den Haag 19 september 2018, ECLI:NL:GHDHA:2018:2709, r.o. 8 en rechtbank Gelderland 3 december 2018, ECLI:NL:RBGEL:2018:5102, r.o. 2.3. Zie gerechtshof Den Haag 22 juli 2009, ECLI:NL:GHSGR:2009:BJ4386, r.o. 9; gerechtshof Den Haag 3 december 2003, ECLI:NL:GHSGR:2003:AO1803, r.o. 10; rechtbank Den Haag 31 oktober 2011, ECLI:NL:RBSGR:2011:BU3652; vgl. ook gerechtshof Den Bosch 23 april 2007, ECLI:NL:GHSHE:2007:BA5690, r.o. 4.11.4. Zie ook de in de vorige noot genoemde uitspraken. ECLI:NL:GHSGR:2012:BX3973. Zie het appelschrift onder 9. Vgl. Asser/De Boer, Kolkman & Salomons 1-I 2020/100 en E.W.M. Gubbels, GS Personen- en familierecht, art. 1:22 BW, aant. 1 (actueel t/m 08-01-2024). Zie o.m. HR 9 juli 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO7817, NJ 2005/270, m.nt. W.D.H. Asser, r.o. 3.6 en, recenter, HR 17 juli 2020, ECLI:NL:HR:2020:1313, NJ 2020/310, r.o. 3.2.1. Zie verder o.m. G. de Groot, Getuigenbewijs in civiele zaken, Deventer: Wolters Kluwer 2015, p. 37-49. Zie r.o. 5.5 van de bestreden beschikking. Vgl. ook de hiervoor onder 3.47 en 3.48 behandelde andere uitspraken waarin een belangenafweging wordt gemaakt. Gelet op de exclusieve relatieve bevoegdheid van de rechtbank en daarmee ook het gerechtshof Den Haag als appelinstantie) in procedures op grond van artikel 1:25d BW. Vgl. B. Winters/S.M. Kingma, T&C Rv, art. 423 Rv, aant. 2 (actueel t/m 01-01-2024).