ECLI:NL:RBGEL:2014:1145

RECHTBANK GELDERLAND

Zittingsplaats Arnhem

Team bestuursrecht

zaaknummer: ARN 13/2702

uitspraak van de meervoudige kamer van

in de zaak tussen

[eiser], eiser

(gemachtigde: mr. A.A. Alciyan, werkzaam bij SRM rechtsbijstand te Nijmegen),

en

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nijmegen, verweerder

(gemachtigde: mr. V.H.G. Rikken).

Bij besluit van 26 april 2010 heeft verweerder eiser onder oplegging van een dwangsom van

€ 1500,- per week dat de overtreding voortduurt, met een maximum van

€ 15.000,-, gelast om binnen zes weken het met het bestemmingsplan “Nijmegen Oost” (het bestemmingsplan) strijdige gebruik van het bedrijventerrein aan de [aanduiding perceel] (het perceel) door het verhandelen van motorvoertuigen, te beëindigen en beëindigd te houden.

Bij besluit op bezwaar van 5 oktober 2011, genomen naar aanleiding van een uitspraak van de rechtbank Arnhem van 14 juli 2011, heeft verweerder de last onder dwangsom gehandhaafd, onder verlenging van de begunstigingstermijn tot zes weken na de verzenddatum, dat is tot 16 november 2011. Tegen dit besluit is geen beroep ingesteld, zodat dit besluit in rechte vast staat.

Bij besluit van 8 november 2012 (het invorderingsbesluit) heeft verweerder besloten om de maximale dwangsom van € 15.000,- bij eiser in te vorderen.

Bij besluit van 21 september 2012 (het dwangsombesluit) heeft verweerder eiser onder oplegging van een dwangsom van € 3.000,- per week dat de overtreding voortduurt, met een maximum van € 15.000,-, gelast uiterlijk 1 november 2012 de in- en verkoop van motorvoertuigen en daarmee ook de aanwezigheid van handelsvoorraad op het perceel te beëindigen en beëindigd te houden. Vanaf deze datum mogen er geen motorvoertuigen meer op het terrein staan, welke bestemd zijn voor handel.

Bij besluit van 4 april 2013 (het bestreden besluit) heeft verweerder de bezwaren van eiser tegen de primaire besluiten ongegrond verklaard.

Eiser heeft hiertegen beroep ingesteld. Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.

Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 30 september 2013 bij de enkelvoudige kamer (mr. drs. J.H. van Breda). Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

Na de zitting is de zaak verwezen naar een meervoudige kamer. Partijen zijn hierover geïnformeerd bij brief van 7 november 2013.

Vervolgens hebben partijen toestemming verleend het beroep zonder nadere zitting af te doen. De rechtbank heeft het onderzoek gesloten.

De rechtbank

- verklaart het beroep, voor zover gericht tegen het invorderingsbesluit, gegrond;

- vernietigt het bestreden besluit in zoverre:

- herroept het primaire besluit van 8 november 2012 en bepaalt dat deze uitspraak in de

plaats treedt van het bestreden besluit, voor zover het is vernietigd;

- verklaart het beroep, voor zover gericht tegen het dwangsombesluit, ongegrond;

- veroordeelt verweerder in de door eiser gemaakte proceskosten van € 974, te betalen aan

eiser;

- gelast dat verweerder aan eiser het door hem gestorte griffierecht van € 160 vergoedt.

Deze uitspraak is gedaan door mr. drs. J.H. van Breda, voorzitter, en mr. L. van Gijn en mr. J.J.W.P. van Gastel, leden, in aanwezigheid van W.C. Knoester, griffier. De beslissing is in het openbaar uitgesproken op

griffier rechter

Afschrift verzonden aan partijen op:

Rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak kan binnen zes weken na de dag van verzending daarvan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

1. Ten aanzien van het beroep, voor zover gericht tegen het invorderingsbesluit

1.1 De rechtbank ziet zich ambtshalve voor de vraag gesteld of eiser nog procesbelang heeft bij de beoordeling van zijn beroep, voor zover gericht tegen het invorderingsbesluit, in verband met verjaring van de bevoegdheid tot invordering.

Ingevolge artikel 5:35 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) verjaart de bevoegdheid tot invordering van een verbeurde dwangsom door verloop van één jaar na de dag waarop zij is verbeurd.

Deze verjaringstermijn wijkt af van die, neergelegd in artikel 4:104, eerste lid, van de Awb. Ingevolge dat artikellid verjaart de rechtsvordering tot betaling van een geldsom vijf jaren nadat de voorgeschreven betalingstermijn is verstreken.

Naar het oordeel van de rechtbank is (pas) sprake van invordering in de zin van artikel 5:35 van de Awb als het bestuursorgaan feitelijke maatregelen treft om de verbeurde dwangsommen daadwerkelijk te incasseren.

Krachtens artikel 4:105, eerste lid, van de Awb kon verweerder de verjaringstermijn stuiten door een daad van rechtsvervolging als bedoeld in artikel 3:316, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek.

Artikel 4:105, tweede lid, van de Awb bepaalt dat erkenning van het recht op betaling de verjaring van de rechtsvordering stuit tegen hem die het recht toekomt.

Ingevolge artikel 4:106 van de Awb kan een bestuursorgaan de verjaring ook stuiten door (1) een aanmaning als bedoeld in artikel 4:112 van die wet, (2) een beschikking tot verrekening, (3) een dwangbevel of (4) een daad van tenuitvoerlegging van een dwangbevel.

De rechtbank stelt vast dat een beschikking, als bedoeld in artikel 5:37, eerste lid, van de Awb omtrent de invordering van een dwangsom, niet kan worden aangemerkt als een rechtshandeling in de zin van artikel 4:106 van die wet. Verder kan verweerder de verjaring niet stuiten door een schriftelijke (vormvrije) aanmaning of een mededeling waarin hij zich diens recht op betaling ondubbelzinnig voorbehoudt. Deze mogelijkheid komt immers slechts toe aan schuldeisers van bestuursorganen, zo vloeit voort uit artikel 4:107 van de Awb.

Anders dan de rechtbank heeft geoordeeld in haar uitspraak van 30 augustus 2013, zaaknummers 11/1702 en 12/826 (ECLI:NL:RBGEL:2013:2708; zie in dit verband ook de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van 24 december 2013, zaak nr. 201304844/1/A1, ECLI:NL:RVS:2013:2626), is de rechtbank thans van oordeel dat de vraag of de rechtsvordering tot betaling van verbeurde dwangsommen is verjaard, niet van belang is bij de beoordeling of bij de toetsing van een besluit omtrent invordering nog (proces)belang bestaat. Een andere opvatting zou betekenen dat de bestuursrechter (ambtshalve) treedt in de beoordeling of sprake is van verjaring van een rechtsvordering tot betaling van een geldsom alsmede of sprake is van stuiting daarvan, welke beoordeling aan de burgerlijke rechter is. Een andere opvatting zou ook betekenen dat een verjaringstermijn, waarop partijen zich bij de burgerlijke rechter moeten beroepen, door de bestuursrechter ambtshalve wordt toegepast, alsmede dat de burgerlijke rechter en de bestuursrechter zich over de beoordeling van dezelfde rechtsvragen buigen, hetgeen de rechtbank niet gewenst acht. De rechtbank wijst in dit verband nog op de uitspraak van de Afdeling van 19 juni 2013, zaak nr. 201205948/1/A1, waarin de Afdeling (impliciet) ook procesbelang heeft aangenomen, ondanks dat de verjaring van de invordering niet was gestuit.

Het voorgaande betekent niet dat de bestuursrechter niet moet beoordelen of het besluit omtrent invordering, als bedoeld in artikel 5:37, van de Awb, wel binnen de termijn van een jaar, als bedoeld in artikel 5:35 van de Awb, is genomen. De rechtbank leest artikel 5:35 van de Awb immers aldus dat deze bepaling, door de verwijzing naar artikel 4:104 van de Awb, betrekking heeft op de verjaring van de rechtsvordering tot betaling van een verbeurde dwangsom doch ook op de bevoegdheid van een bestuursorgaan een besluit omtrent invordering te nemen. Dat laatste, de bevoegdheid om een besluit te nemen, is aan de bestuursrechter om te beoordelen.

De rechtbank stelt dan vast dat ten tijde van het nemen van het bestreden besluit meer dan een jaar was verstreken sinds het verbeuren van de dwangsommen. Verweerder was op dat moment niet meer bevoegd een invorderingsbeschikking te nemen. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat het invorderingsbesluit van 8 november 2012, hoewel genomen binnen een jaar na 16 november 2011, geen stuitingshandeling betreft. Het beroep van eiser is in zoverre gegrond. Het bestreden besluit – voor zover dit het invorderingsbesluit betreft – komt derhalve voor vernietiging in aanmerking. Met het oog op de finale beslechting van het geschil zal de rechtbank het invorderingsbesluit herroepen en met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, van de Awb bepalen dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde gedeelte van het besluit.

2. Ten aanzien van het beroep, voor zover gericht tegen het dwangsombesluit

2.1 Op het perceel rust op grond van het ter plaatse geldende bestemmingsplan “Nijmegen Oost” de bestemming “Bedrijfsdoeleinden”, met de nadere aanduiding ‘verkooppunt’ voor motorbrandstoffen.

Ingevolge artikel 11.1 van de planvoorschriften zijn de op de kaart als zodanig aangegeven gronden bestemd voor bedrijfsdoeleinden met de bijbehorende voorzieningen.

Ingevolge artikel 23 van de planvoorschriften is het verboden de in het plan begrepen gronden en de zich daarop bevindende opstallen te gebruiken of te laten gebruiken op een wijze of tot een doel strijdig met het doel van de in het plan gegeven bestemming.

2.2 Tussen partijen is niet in geschil dat het verhandelen van motorvoertuigen ter plaatse strijdig is met de van toepassing zijnde voorschriften van het bestemmingsplan. Eiser stelt echter dat hij geen auto’s verhandelt op het betreffende perceel.

Gelet op de controlerapporten van 22 en 30 november 2011, 7, 14, 21 en 28 december 2011, 10 en 24 januari 2012, 28 augustus 2012 en 4 september 2012, opgemaakt door toezichthouder H.T.J.M. Tielkes, tevens buitengewoon opsporingsambtenaar van de gemeente Nijmegen (hierna: toezichthouder), kan de rechtbank tot geen ander oordeel komen dan dat eiser auto’s ter verkoop aanbiedt vanaf zijn perceel. Dat eiser, naar hij aanvoert, sinds 2 september 2011 niet langer over een (deel)erkenning bedrijfsvoorraad en handelaarskentekenregeling van de Rijksdienst voor het Wegverkeer beschikt, waardoor hij geen auto’s op zijn naam kan stellen, vrijwaren en als handelsvoorraad aanhouden, betekent niet dat vanaf die datum in strijd met het bestemmingsplan geen auto’s te koop kunnen zijn aangeboden vanaf dit perceel. Voorts is de rechtbank van oordeel dat eisers betoog dat geen sprake is van een overtreding omdat de auto’s eigendom zijn van Handelsonderneming Hendriks, geen doel treft. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat eiser directeur is van de handelsonderneming en er daarom vanuit moet worden gegaan dat hij het in zijn macht heeft een einde te maken aan de verkoop van ook deze auto’s. Door de opsporingsambtenaar zijn verder geen auto’s van Handelsonderneming Hendriks aangetroffen op het perceel aan de [ander perceel], welk perceel de handelsonderneming sinds 9 november 2011 huurt van AMA-AMBAG. Ook heeft de toezichthouder daar geen auto’s met een groen kenteken aangetroffen, als gesteld door eiser.