ECLI:NL:RBROT:2022:819

vonnis RECHTBANK ROTTERDAM Team handel en haven zaaknummer / rolnummer: C/10/631979 / KG ZA 22-36 Vonnis in kort geding van 4 februari 2022 in de zaak van 1. [naam eiser 1], 2. [naam eiser 2], in hun hoedanigheid van wettelijk vertegenwoordigers van hun minderjarige zoon [naam eiser 3] , wonende te [woonplaats eisers], eisers, advocaat mr. C.W. Simonis te Zoetermeer, tegen de vereniging VERENIGING VOOR CHRISTELIJK VOORTGEZET ONDERWIJS TE ROTTERDAM EN OMGEVING, gevestigd te Rotterdam, gedaagde, advocaat mr. C.W. Kniestedt te Amsterdam. Partijen worden hierna de ouders (of afzonderlijk: de vader respectievelijk de moeder), [naam eiser 3] en de VCVO genoemd. 1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit: de dagvaarding van 20 januari 2022 met producties 1 tot en met 15 producties 16 tot en met 18 van de ouders de mondelinge behandeling gehouden op 31 januari 2022 de pleitnota van de ouders de ter zitting overgelegde ongenummerde productie van de ouders de pleitnota van de VCVO. 1.2. De kantonrechter heeft bij beschikking van 31 januari 2022 de ouders gemachtigd om [naam eiser 3] in het kader van dit kort geding te vertegenwoordigen. 1.3. Vonnis is bepaald. 2.1. [naam eiser 3] is 17 jaar en zit in klas 5 VWO van het [naam school 1] te [plaatsnaam]. Het [naam school 1] is een christelijke scholengemeenschap voor atheneum, havo, mavo en vmbo. Rector a.i. van het [naam school 1] is [naam 1] (hierna: [naam 1]). Het [naam school 1] wordt in stand gehouden door de VCVO. 2.2. Op vrijdag 26 november 2021 hebben [naam eiser 3] en (een aantal van) zijn klasgenoten slechte cijfers gekregen voor een Engels essay. Naar aanleiding hiervan heeft [naam eiser 3] op maandag 29 november 2021 op de website van de gemeente Rotterdam een demonstratie tegen zijn leraar Engels, [naam 2] (hierna: [naam 2]), aangevraagd. Dit heeft hij samen gedaan met zeven klasgenoten die ook een slecht cijfer voor het essay hadden teruggekregen. Het onderwerp van de aangevraagde demonstratie was ‘ boycotten’. In de aanvraag werd voorts een vermoeden van corrupt handelen door [naam 2] vermeld. 2.3. Op 29 november 2021 is [naam 1] door de politie over de demonstratieaanvraag geïnformeerd. Omstreeks 16:45 uur heeft hij de vader en [naam eiser 3] telefonisch gesproken. Vervolgens heeft ook de politie met de ouders en [naam eiser 3] gebeld. In beide gesprekken heeft [naam eiser 3] aangegeven dat het aanvragen van de demonstratie als grap bedoeld was en dat hij niet had gedacht dat de aanvraag serieus zou worden genomen. Diezelfde avond, om 18:42 uur, heeft [naam eiser 3] een excuusmail aan [naam 2] gestuurd. In die e-mail staat het volgende: “Beste [naam 2] Ten eerste wil ik mijn oprechte excuses aanbieden voor deze hele nare situatie die door mij is voorgedaan. Ik snap dat u in shock ben[t], achteraf ben ik dat eerlijk gezegd ook. Ik snap dat u in verwarring bent want zoals u mij waarschijnlijk kent zou ik dit nooit met slechte intenties ooit bedoeld hebben. Om te beginnen waar dit vandaan is gekomen kwam door de slechte cijfers van (…) [het] essay. Daar hebben een aantal (waaronder ik) een cijfer gehad waar we ontevreden mee waren. Daarbij had ik met een groep verzonnen om hier een onschuldig grapje mee te maken. Namelijk om voor de grap een demonstratie hierover te melden. Maar vooraf had ik en dat groepje niet verwacht dat dit serieus genomen zou worden. Wat namelijk volgens mijn kant heel jeugdig en dom achteraf is. Toevallig is dit allemaal via mijn gegevens gegaan. Uiteraard ben ik eindverantwoordelijke voor omdat ik dit zelf verstuurd heb maar is (wat ik al eerder zei) er geen enkele kwade intentie richting u geweest. Al had dit bij een andere leraar geweest dan had dat geen enkel verschil gemaakt qua intentie. Zoals u wellicht (…) [heeft] meegekregen zijn woorden als corruptie en dat soort uitspraken erbij gehaald. Hopelijk weet u dat ik deze woorden alleen als grapje bedoeld heb en niet als serieuze opvatting heb geschreven. Dit is natuurlijk absoluut niet aan de orde. De politie is van deze actie en situatie op de hoogte want daar mee heb ik net telefonisch contact gehad. Uiteraard ben ik bereid voor de eventuele consequenties die hieraan vast zitten en ze te aanvaarden, Ik heb zojuist ook met [naam 1] gesproken en daar heb ik ook een afspraak mee gemaakt om morgen om 8:30 een gesprek mee te hebben. Graag wil ik ook dit verhaal persoonlijk nog aan u uitleggen. Ook al is dit tijdens hetzelfde gesprek of een andere keer persoonlijk met u 1 op 1. Van mij heeft u ook het recht om deze e-mail zo te beantwoorden maar wil ik dus liever een gesprek onder vier ogen. Tot slot wil ik u ook nog geruststellen dat dit niet meer dan een domme en jeugdige grap was en een beetje stoerdoenerij. Ook wil ik nog een keer sorry omdat ik vernomen dat u hier erg mee zit. Hopelijk kunnen we dit binnenkort bespreken. Met vriendelijke groet, [naam eiser 3] , [klas]” 2.4. Op woensdag 1 december 2021 om 8:30 uur heeft [naam 1] op school met [naam eiser 3] gesproken. Tijdens dat gesprek heeft [naam 1] [naam eiser 3] geschorst. [naam eiser 3] is, na kort uitleg te hebben gegeven aan zijn klas, naar huis gegaan. [naam 1] heeft bij brief van 1 december 2021 de ouders geïnformeerd over de schorsing en het voornemen tot verwijdering van [naam eiser 3] en hen uitgenodigd voor een gesprek op vrijdag 3 december 2021. In de brief staat, voor zover op dit moment relevant, het volgende vermeld: “De reden voor deze schorsing en het voornemen tot verwijdering is dat: Uw zoon [naam eiser 3] een aanvraag voor een betoging heeft ingediend tegen een docent van het [naam school 1] in [plaatsnaam]. De politie heeft dit serieus genomen en hiervan op dinsdag 30 november jl. melding gemaakt bij de schoolleiding. Op woensdagmorgen 1 december heeft de heer [naam 1], rector a.i., met [naam eiser 3] een gesprek gehad op school. In dit gesprek heeft [naam eiser 3] aangegeven dat hij een slecht cijfer had en de aanvraag voor de demonstratie omtrent de verdenking van corruptie van de vakdocent, als grap heeft ingediend. Dit gedrag is onacceptabel en heeft een zeer grote impact op het veiligheidsgevoel van het schoolpersoneel en wordt zodanig als zeer intimiderend en bedreigend ervaren” 2.5. Tijdens het gesprek van 3 december 2021 heeft [naam 1], in het kader van een eventuele heroverweging van het voornemen tot verwijdering van [naam eiser 3] van de school, [naam eiser 3] opgedragen om na te denken over een passende sanctie en over het antwoord op de vraag hoe hij het vertrouwen van de docenten zou kunnen terugwinnen en hoe hij zijn gedrag in de klas aan de orde zou kunnen stellen. Bij e-mail van 5 december 2021 heeft [naam eiser 3] daartoe een voorstel gedaan. Op dat voorstel is door de school niet gereageerd. 2.6. Bij brief van 7 december 2021 heeft [naam 1] aan de ouders bericht dat [naam eiser 3] per woensdag 8 december 2021 van school werd verwijderd en dat hij terecht kan op een andere aan de VCVO verbonden school. De brief luidt, voor zover relevant, als volgt: “Bij brief van woensdag 1 december 2021 en tijdens de gesprekken op vrijdagmorgen 3 december 2021, zie de bijlagen, bent u reeds geïnformeerd over de redenen die hebben geleid tot het in gang zetten van de verwijderingsprocedure. Ik heb mijn redenering en duiding van de situatie aan u bekend gemaakt en u heeft de mogelijkheid gehad uw zienswijze naar voren te brengen. Uw zienswijze kort samengevat inhoudende: U heeft duidelijk gemaakt dat u het voornemen tot verwijdering een te zware straf vindt. Vervolgens hebben we de afspraak gemaakt dat ik het weekend zou gebruiken om een en ander te reflecteren. Ik heb daartoe gesprekken gevoerd met docenten van het [naam school 1] en aan aantal collega rectoren. Dit heeft echter niet tot een ander inzicht geleid. Alles afwegende, zien wij geen andere mogelijkheid dan het definitief verwijderen van uw zoon [naam eiser 3].” In de brief heeft [naam 1] de ouders uitgenodigd voor een nieuw gesprek op 8 december 2021, dat ook heeft plaatsgevonden. 2.7. Bij brief van 13 december 2021 heeft de vader bij het bestuur van de VCVO schriftelijk bezwaar gemaakt tegen het besluit om [naam eiser 3] van school te verwijderen. De mondelinge behandeling van dat bezwaarschrift heeft op 21 december 2021 plaats gevonden. Bij brief van 13 januari 2022 heeft de VCVO het bezwaar van de ouders afgewezen. 3.1. De ouders vorderen om bij vonnis, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad en kosten rechtens: de VCVO te gelasten om [naam eiser 3] binnen 24 uur na betekening van dit vonnis toe te laten op het [naam school 1] en om hem op die locatie onderwijs te bieden, op straffe van een dwangsom van € 1.000,00 voor iedere dag dat de VCVO daarmee in gebreke blijft; de VCVO te gelasten om op haar kosten een herstelproject voor het gemiste onderwijs via Lyceo te faciliteren. 3.2. De VCVO voert verweer. 3.3. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan. 4.1. Het spoedeisend belang volgt uit de aard van de vordering en is ook niet betwist. 4.2. Vooropgesteld wordt dat de VCVO als onderwijsinstelling in beginsel de vrijheid heeft om volgens haar ongewenst gedrag als zodanig te kwalificeren en te sanctioneren. De school mag daarbij eigen normen stellen. Ook niet strafrechtelijk gedrag van een leerling kan leiden tot schorsing en/of verwijdering. De voorzieningenrechter kan het besluit van de VCVO om [naam eiser 3] te verwijderen niet in volle omvang toetsen. Aan de voorzieningenrechter komt slechts een marginale toetsing toe. Dat betekent dat alleen dan de vordering onder 1 voor toewijzing in aanmerking kan komen als geoordeeld moet worden dat de VCVO in redelijkheid niet tot het besluit tot verwijdering heeft kunnen komen. Partijen zijn het over dit uitgangspunt eens. 4.3. Voor de VCVO is het belang van een veilige werkomgeving voor de leraren doorslaggevend geweest bij het besluit om [naam eiser 3] te verwijderen. Dat blijkt uit de onder de feiten weergegeven brieven en uit haar toelichting tijdens de zitting. De VCVO heeft aangevoerd dat het incident een grote negatieve impact heeft gehad op het gevoel van veiligheid van leraren. Deze impact is niet beperkt gebleven tot alleen [naam 2]. Leraren moeten in vrijheid kunnen lesgeven, waarbij ook hoort dat waar nodig onvoldoendes worden gegeven, zonder de angst te hoeven hebben dat dit leidt tot repercussies van welke aard ook. De actie van [naam eiser 3] heeft het vereiste veiligheidsgevoel ernstig aangetast. Daardoor is het vertrouwen in [naam eiser 3] onherstelbaar beschadigd. Verwijdering van school is, hoewel ingrijpend voor [naam eiser 3], in deze omstandigheden een passende sanctie, zo betoogt de VCVO. Dit is volgens de VCVO ook in het belang van [naam eiser 3], omdat hij op een andere school met een schone lei kan beginnen. 4.4. De ouders – en [naam eiser 3] zelf evenzo – erkennen dat de actie niet deugde en onderkennen dat daardoor het gevoel van veiligheid van leraren zal zijn aangetast. De getroffen sanctie staat volgens hen in de gegeven omstandigheden echter niet in redelijke verhouding tot de ernst van de fout van [naam eiser 3]. Die sanctie heeft ingrijpende gevolgen, omdat [naam eiser 3] daardoor de laatste anderhalf jaar van zijn schooltijd in een totaal nieuwe omgeving zal moeten doorlopen. 4.5. De ouders bestrijden terecht niet dat aan het hiervoor genoemde belang van een veilige werkomgeving voor de leraren groot gewicht toekomt. Gelet hierop staat niet ter discussie dat de VCVO in redelijkheid heeft kunnen menen dat [naam eiser 3] met zijn actie een grens heeft overschreden die niet zonder gevolgen behoort te blijven. Niettemin is de voorzieningenrechter van oordeel dat de VCVO, gelet op alle relevante omstandigheden van het geval, niet in redelijkheid tot de conclusie heeft kunnen komen dat hier alleen de zwaarst mogelijke sanctie passend is. De voorzieningenrechter licht dit als volgt toe. 4.6. Niet ter discussie staat dat [naam eiser 3] tot aan het moment van het incident een probleemloze schoolcarrière had. [naam eiser 3] is een ‘first offender’ en hij heeft spijt van zijn actie. Die spijt heeft hij via zijn mail van 30 november 2021 in niet mis te verstane woorden onmiddellijk na zijn (eerste) gesprek met [naam 1] en de politie aan [naam 2] bekend gemaakt. Ook heeft hij bij e-mail van 5 december 2021 een voorstel gedaan voor herstel van het geschonden vertrouwen en voor wat een passende sanctie voor hem zou zijn. Met dit voorstel is in de afweging die de VCVO heeft gemaakt niet kenbaar iets gedaan. 4.7. In het geval een leerling voor de eerste keer een misstap begaat, ligt het in beginsel niet voor de hand dat toepassing van de zwaarste sanctie een proportionele reactie is. Natuurlijk zijn misstappen denkbaar die evident zo ernstig zijn dat definitieve verwijdering wel een passende sanctie op een eerste overtreding is, maar van de actie van [naam eiser 3] spreekt dat niet zonder meer vanzelf. Daarbij is nog van belang dat [naam eiser 3], zoals hij onbetwist heeft gesteld, geen ruchtbaarheid aan zijn actie heeft gegeven. De voorzieningenrechter wijst in dit verband op het draaiboek, dat in geval van “verbale bedreiging” – waarmee de actie van [naam eiser 3] tot op zekere hoogte vergelijkbaar is – ook de mogelijkheid openlaat dat volstaan wordt met een schorsing. 4.8. Van groot belang acht de voorzieningenrechter dat [naam eiser 3] de actie niet in zijn eentje heeft geïnitieerd. Bij het incident waren zeven medeleerlingen betrokken. In dit verband heeft [naam eiser 3] concreet gesteld dat hij niet degene is geweest die bedacht had om het zogenaamde vermoeden van corruptie toe te voegen. Het lijkt er daarmee op dat het min of meer toeval was dat de demonstratie door middel van de telefoon of laptop van [naam eiser 3] is aangemeld en niet via een apparaat van een van zijn klasgenoten. De VCVO wist vanaf het begin dat anderen betrokken waren. De VCVO heeft kennelijk niet meer gedaan dan in de klas van [naam eiser 3], nadat zij over diens schorsing was geïnformeerd, vragen wie er nog meer betrokken waren bij de actie, waarop het stil bleef. Op dit punt had van de VCVO in redelijkheid grotere zorgvuldigheid mogen worden verwacht. Het ligt immers niet zonder meer voor de hand in geval van een gezamenlijke actie slechts diegene (zwaar) te straffen van wie de identiteit min of meer toevallig bekend is en de andere betrokkenen ongemoeid te laten. Uit de brieven van de VCVO van 8 december 2021 en 13 januari 2022 noch uit haar verklaring ter zitting kan worden afgeleid dat dit gegeven een rol heeft gespeeld in de afweging die tot de sanctie heeft geleid. Het feit dat de andere betrokken leerlingen zich niet hebben gemeld kan daarvoor redelijkerwijs niet als verklaring gelden. 4.9. Toevallige omstandigheden hebben de actie van [naam eiser 3] klaarblijkelijk in een ernstiger licht geplaatst: a. De aanmelding voor de demonstratie vond plaats een week na de ernstige rellen in het centrum van Rotterdam in het weekend 19 november 2021. Volgens de VCVO was de politie om deze reden extra alert op elke mogelijke ordeverstoring. b. De aanmelding is bij [naam 2] bekend geworden via diens schoonvader die kennelijk bij de politie werkt en de melding van [naam eiser 3] voorbij zag komen. c. Omdat de leerlingen vanwege corona al veelvuldig thuis les krijgen, wordt de minder zware straf van schorsing niet als serieuze straf beleefd. Mede om die reden kwam die sanctie volgens de VCVO niet voor toepassing in aanmerking, zo volgt uit haar verklaring ter zitting. Dit zijn aspecten die buiten de invloedsfeer van [naam eiser 3] liggen en waarvan in redelijkheid niet gezegd kan worden dat hij daarmee, mede gelet op zijn jonge leeftijd, rekening had moeten houden of dat die in zijn nadeel behoren mee te wegen. Uit de brieven van de VCVO en haar toelichting ter zitting kan niet worden afgeleid dat zij zich hiervan rekenschap heeft gegeven, hetgeen naar het oordeel van de voorzieningenrechter wel in de rede had gelegen. 4.10. Volgens de VCVO is er geen basis om het geschonden vertrouwen binnen het [naam school 1] te herstellen. Zij heeft dat standpunt echter niet concreet gemaakt. Met name is niet concreet geworden om welke reden de impact van de actie “structureel schadelijk” zou zijn en om welke reden, bijvoorbeeld, het voorstel van [naam eiser 3] (zie 2.5) niet mede aan herstel van dat vertrouwen zou kunnen bijdragen. Op zijn beurt heeft [naam eiser 3] concreet gesteld dat er nog wel degelijk mogelijkheden zijn om het vertrouwen te herstellen. In dat verband heeft hij gesteld nog steeds goed contact te hebben met zijn leraren en ook heeft hij verklaard graag bereid te zijn zijn voorstel alsnog uit te voeren. De voorzieningenrechter 5.1. veroordeelt de VCVO om [naam eiser 3] binnen 24 uur na betekening van dit vonnis toe te laten op het [naam school 1] te [plaatsnaam] en om hem op die locatie onderwijs te bieden, 5.2. veroordeelt de VCVO in de proceskosten, aan de zijde van de ouders tot op heden begroot op € 1.461,18, 5.3. verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad, 5.4. wijst het meer of anders gevorderde af. Dit vonnis is gewezen door mr. Th. Veling en in het openbaar uitgesproken op 4 februari 2022.1734/1980