Geweldsinstructie BES

In deze regeling wordt verstaan onder:
a. de wet: de Wet beginselen gevangeniswezen BES;
b. gesticht: een gesticht als bedoeld in artikel 2 van de wet;
c. directeur: het hoofd van een gesticht of diens vervanger, bedoeld in artikel 14 van de wet
d. meerdere: de ambtenaar die uit hoofde van zijn functie of krachtens beschikking of aanwijzing met de leiding is belast of het bevel geeft over de taakuitvoering;
e. 1°. vuurwapen;
2°. korte en lange wapenstok;
3°. pepperspray.
1°. vuurwapen;
2°. korte en lange wapenstok;
3°. pepperspray.
f. 1°. broekstok;
2°. handboeien;
3°. enkelbanden met tussenstuk;
4°. polsbanden aan riem om middel;
5°. valhelm of schuimhelm;
6°. gecapitonneerde handschoenen;
7°. mondafscherming;
8°. dwangjack;
9°. veiligheidsbed.
1°. broekstok;
2°. handboeien;
3°. enkelbanden met tussenstuk;
4°. polsbanden aan riem om middel;
5°. valhelm of schuimhelm;
6°. gecapitonneerde handschoenen;
7°. mondafscherming;
8°. dwangjack;
9°. veiligheidsbed.
g. geweld: elke dwangmatige kracht van meer dan geringe betekenis uitgeoefend op personen of zaken;
h. het gebruik van een vuurwapen: het trekken, het uit voorzorg ter hand nemen, het richten, het gericht houden en het daadwerkelijk gebruik van een vuurwapen;
i. onrust: een ernstige en onmiddellijke ordeverstoring door meer dan één gedetineerde.

1. Het gebruik van een geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel is uitsluitend toegestaan aan een daartoe door de directeur aangewezen ambtenaar:
a. aan wie dat geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel rechtens is toegekend,
b. voor zover hij optreedt ter uitvoering van de taak met het oog waarop het geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel hem is toegekend, en
c. die in het gebruik van dat geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel is geoefend.
2. Geweldsmiddelen of vrijheidsbeperkende middelen worden gebruikt voor zover de noodzaak daartoe redelijkerwijs aanwezig is.
3. Er worden alleen geweldsmiddelen en vrijheidsbeperkende middelen gebruikt van een door Onze Minister goedgekeurd merk en type.

1. De directeur stelt een voor zijn inrichting geldende dienstinstructie voor het personeel vast.
2. De directeur geeft daarin aan onder welke omstandigheden, welke ambtenaren bevoegd zijn, binnen en buiten de inrichting, jegens een gedetineerde geweld aan te wenden en van welk geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel daarbij gebruik mag worden gemaakt.
3. De dienstinstructie bevat daarnaast informatie over de wijze van verslaglegging inzake de toestand van de gedetineerde en diens verzorging.

Het gebruik van een vuurwapen is slechts geoorloofd:
a. om een gedetineerde aan te houden ten aanzien van wie redelijkerwijs mag worden aangenomen dat hij een vuurwapen of ander wapen bij zich heeft en dit tegen personen zal gebruiken;
b. om een gedetineerde aan te houden die zich aan zijn vrijheidsbeneming tracht te onttrekken of heeft onttrokken;
c. om onrust te beteugelen, indien er sprake is van een optreden in gesloten verband onder leiding van een meerdere;
d. ter afwending van direkt gevaar voor het leven van personen.

Een vuurwapen mag slechts uit voorzorg ter hand worden genomen indien redelijkerwijs kan worden aangenomen dat zich een situatie als bedoeld in artikel 4 zal voordoen. Zodra blijkt dat een dergelijke situatie zich niet voordoet, wordt het vuurwapen terstond opgeborgen.

1. Alvorens gericht met een vuurwapen te schieten geeft de ambtenaar een mondelinge waarschuwing. De waarschuwing kan worden vervangen door een waarschuwingsschot, indien de omstandigheden de waarschuwing niet toelaten.
2. Een waarschuwingsschot wordt op zodanige wijze afgevuurd dat gevaar voor personen of zaken zoveel mogelijk wordt vermeden.

Een wapenstok mag slechts worden gebruikt ter afwending van ernstig geweld tegen personen of zaken.

1. Pepperspray mag slechts worden gebruikt ter aanhouding van een gedetineerde indien redelijkerwijs mag worden aangenomen dat hij ernstig geweld tegen personen zal gebruiken.
2. Pepperspray wordt tegen een persoon ten hoogste twee maal voor ten hoogste enkele seconden gebruikt op een afstand van ten minste een meter.
3. Pepperspray wordt niet gebruikt tegen:
a. gedetineerden die zichtbaar jonger dan 12 jaar of ouder dan 65 jaar zijn;
b. gedetineerde vrouwen die zichtbaar zwanger zijn;
c. gedetineerden voor wie dit gebruik als gevolg van zichtbare ademhalings- of andere ernstige gezondsheidsproblemen onevenredig schadelijk kan zijn;
d. groepen personen.
4. Pepperspray wordt niet gebruikt in de nabijheid van baby’s.

1. De vrijheidsbeperkende middelen, bedoeld in artikel 1, sub f, onder 1° en 2°, kunnen worden gebruikt ten behoeve van vervoer of (interne) overplaatsing van een gedetineerde ter voorkoming van ontvluchting.
2. De vrijheidsbeperkende middelen, bedoeld in artikel 1, sub f, onder 3° tot en met 9°, kunnen worden gebruikt ter afwending van een van de gedetineerde uitgaand ernstig gevaar voor diens gezondheid of veiligheid of de veiligheid van anderen.
3. Indien de toestand van de gedetineerde dit vereist, kunnen meerdere vrijheidsbeperkende middelen tegelijkertijd worden toegepast.

1. Het gebruik van vrijheidsbeperkende middelen beperkt de gedetineerde niet verder in zijn vrijheid dan noodzakelijk ter voorkoming van ontvluchting of afwending van het van de gedetineerde ernstige gevaar voor diens gezondheid of veiligheid of de veiligheid van anderen.
2. Bij het gebruik van vrijheidsbeperkende middelen bedoeld in artikel 1, sub f, onder 3° tot en met 9°, wordt zoveel mogelijk voorkomen dat de gedetineerde wordt belemmerd in de zelfstandige uitoefening van de lichaamsfuncties eten, drinken, urineren, ontlasten en slapen.

Een vrijheidsbeperkend middel voldoet aan de volgende eisen:
a. het middel kan snel en gemakkelijk worden bevestigd;
b. het middel heeft geen scherpe, ruwe of puntige onderdelen;
c. correcte toepassing van het middel leidt niet tot lichamelijke beschadiging of tot ongemak dat langer duurt dan noodzakelijkerwijs samenhangt met het gebruik van het middel;
d. het middel kan eenvoudig gereinigd worden.

1. De daartoe aangewezen ambtenaar stelt zich tenminste eenmaal per uur door persoonlijke waarneming op de hoogte van de toestand van de gedetineerde op wie een vrijheidsbeperkend middel wordt toegepast, bedoeld in artikel 1, sub f, onder 3° tot en met 9°, en maakt daarvan verslag op.
2. Indien de toepassing van het vrijheidsbeperkend middel bedoeld in artikel 1, sub f, onder 3° tot en met 9°, het risico van verstikking of verwonding met zich mee zou kunnen brengen is er een vorm van permanent toezicht.
3. De aan de inrichting verbonden arts of diens plaatsvervanger stelt zich tenminste twee maal per dag op de hoogte van de toestand van de gedetineerde op wie een vrijheidsbeperkend middel wordt toegepast, bedoeld in artikel 1, sub f, onder 3° tot en met 9°.
4. Indien het verslag van de ambtenaar of de bevindingen van de arts of diens plaatsvervanger daartoe aanleiding geven, doch in elk geval twee maal per etmaal, overweegt de directeur na overleg met de aan de inrichting verbonden arts of diens vervanger, of de toestand van de gedetineerde zodanig is gewijzigd dat kan worden volstaan met de bevestiging van vrijheidsbeperkende middelen die de gedetineerde minder vergaand in zijn vrijheid beperken, dan wel de bevestiging van vrijheidsbeperkende middelen kan worden beeïndigd.

1. De gedetineerde op wie een vrijheidsbeperkend middel wordt toegepast ontvangt tenminste drie maal per dag eten en drinken.
2. De gedetineerde op wie een vrijheidsbeperkend middel wordt toegepast wordt zo mogelijk in de gelegenheid gesteld zelf eten en drinken tot zich te nemen. Indien hij daartoe niet in staat moet worden geacht is de ambtenaar die belast is met de verzorging van de gedetineerde hem hierbij behulpzaam.
3. Indien de gedetineerde door de toepassing van vrijheidsbeperkende middelen niet in staat is zichzelf te wassen en van schone kleding te voorzien, is de ambtenaar die is belast met de verzorging van de gedetineerde hem hierbij behulpzaam.
4. Indien de gedetineerde door de toepassing van vrijheidsbeperkende middelen niet in staat is om op het toilet te urineren of zichzelf te ontlasten, wordt hij voorzien van een urinaal of ondersteek. De ambtenaar die belast is met de verzorging van de gedetineerde is hem zonodig behulpzaam bij het gebruik van het urinaal of de ondersteek.

1. De ambtenaar die een geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel heeft gebruikt maakt hiervan onverwijld melding aan de directeur door middel van een op ambtseed opgemaakt schriftelijk verslag. Dit verslag bevat de redenen voor en de gevolgen van het gebruik van het geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel alsmede een vermelding van degene op wiens last het gebruik hiervan heeft plaatsgevonden.
2. Indien het gebruik van een geweldsmiddel of vrijheidsbeperkend middel bij een gedetineerde heeft geleid tot lichamelijk letsel van meer dan geringe betekenis of de dood tot gevolg heeft gehad en in alle gevallen waarin van een vuurwapen of een wapenstok gebruik is gemaakt, wordt deze melding tevens ter kennis gebracht aan de hoofddirecteur van de Dienst Justitiële Inrichtingen en het Openbaar Ministerie.
3. Indien zich een situatie als bedoeld is het tweede lid voordoet wordt onverwijld advies opgevraagd aan een arts, die een rapport opmaakt van zijn bevindingen. Dit rapport wordt ter kennis gebracht aan de hoofddirecteur van de Dienst Justitiële Inrichtingen en het Openbaar Ministerie.

1. Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2014.
2. Deze regeling wordt aangehaald als: Geweldsinstructie BES.