Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland nopens het verloop van de gemeenschappelijke landgrens, de grenswateren, het grondbezit in de nabijheid van de grens, het grensoverschrijdende verkeer over land en via de binnenwateren en andere met de grens verband houdende vraagstukken, met Bijlagen en Slotprotocol (Grensverdrag)

Het verloop van de grens tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland wordt bepaald door de op 26 juni 1816 te Aken en op 7 oktober 1816 te Kleef ondertekende grensverdragen tussen het Koninkrijk Pruisen en het Koninkrijk der Nederlanden, het op 2 juli 1824 te Meppen ondertekende grensverdrag tussen het Koninkrijk Hannover en het Koninkrijk der Nederlanden en de tot uitvoering, wijziging en aanvulling van deze grensverdragen gesloten overeenkomsten, voorzover deze verdragen en overeenkomsten op 31 december 1937 tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Duitse Rijk van kracht waren, en door de hiervan afwijkende regelingen van Bijlage A bij dit Verdrag.

Nadat de grensbeken
a) Anselderbeek - Bleyerheiderbeek
b) Molenbeek (Jonge Worm)
c) Roode Beek (bij Vlodrop)
d) Rammelbeek
zullen zijn genormaliseerd overeenkomstig de bepalingen van de §§ 2 tot en met 5 van Bijlage B bij dit Verdrag, zal de grens tussen de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden verlopen, zoals in die bepalingen is vastgesteld. Elk van deze grenswijzigingen wordt van kracht op het tijdstip dat na de beëindiging der werkzaamheden wordt bepaald door een notawisseling tussen de Regeringen der Verdragsluitende Partijen.

1. Voor zover de in de artikelen 1 en 2 aangegeven grens afwijkt van de op 31 december 1937 bestaande Nederlands-Duitse grens, wordt haar nauwkeurig verloop ter plaatse vastgesteld door een Grenscommissie, die uit vertegenwoordigers van de Regeringen der Verdragsluitende Partijen bestaat. De kosten voor de afbakening worden door de Verdragsluitende Partijen elk voor de helft gedragen.
2. Aan de Grenscommissie kan bovendien worden opgedragen, de afbakening van de grens, voor zover deze overeenstemt met de op 31 december 1937 bestaande Nederlands-Duitse grens, te onderzoeken, en, waar nodig, te vernieuwen, alsmede de gehele grens opnieuw op te meten en in een kaartwerk vast te leggen. Voor zover zich tengevolge van het bestaande grens verloop ernstig ongerief voordoet, kan de Grenscommissie voorstellen doen tot grenscorrecties van ondergeschikt belang.

Het Koninkrijk der Nederlanden doet afstand van de aan het Koninkrijk na de tweede wereldoorlog overgedragen rechten met betrekking tot de op 31 december 1937 tot het Duitse Rijk behorende gebieden waarin het Koninkrijk zulke rechten heeft doen gelden en die krachtens artikel 1 tot de Bondsrepubliek Duitsland behoren.

Het Koninkrijk der Nederlanden doet afstand van zijn rechten met betrekking tot de gebieden die op 31 december 1937 tot het Koninkrijk der Nederlanden behoorden en die krachtens artikel 1 tot de Bondsrepubliek Duitsland behoren.

De Bondsrepubliek Duitsland doet afstand van haar rechten met betrekking tot de gebieden die op 31 december 1937 tot het Duitse Rijk behoorden en die krachtens artikel 1 tot het Koninkrijk der Nederlanden behoren.

1. Het openbare vermogen met alle rechten, lasten en verplichtingen in de gebieden bedoeld in de artikelen 4 en 5 behoort toe aan de Bondsrepubliek Duitsland of aan de daarvoor in aanmerking komende publiekrechtelijke rechtspersonen in de Bondsrepubliek Duitsland.
2. Het openbare vermogen met alle rechten, lasten en verplichtingen in de gebieden bedoeld in artikel 6 behoort toe aan het Koninkrijk der Nederlanden of aan de daarvoor in aanmerking komende publiekrechtelijke rechtspersonen in het Koninkrijk.

1. De bevoegde autoriteiten van de Verdragsluitende Partijen regelen, voor zover mogelijk binnen zes maanden na de inwerkingtreding van dit Verdrag, in onderlinge overeenstemming de bestuursvraagstukken die verband houden met de overgang van de in de artikelen 4 tot en met 6 bedoelde gebieden, zoals de overdracht van akten, documenten en archieven.
2. Voor zover de overdracht van registers van de burgerlijke stand, hypotheekregisters, akten van het kadaster of daarbij behorende bescheiden niet mogelijk is, worden gewaarmerkte afschriften verstrekt.

1. Aan Nederlanders die op 30 juni 1959 hun woonplaats of gewone verblijfplaats in de in artikel 4 bedoelde gebieden hadden, wordt kosteloos vergunning verleend voor een verblijf van onbepaalde duur in de Bondsrepubliek Duitsland.
2. Aan Duitsers die hun woonplaats of gewone verblijfplaats op 23 februari 1948 en op 23 april 1949 in de in artikel 4 bedoelde gebieden en op 30 juni 1959 in Nederland hadden, wordt kosteloos vergunning verleend voor een verblijf van onbepaalde duur in Nederland.
3. Indien de in de leden 1 en 2 bedoelde Nederlanders of Duitsers binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag hun woonplaats naar Nederland, onderscheidenlijk naar de Bondsrepubliek Duitsland, verplaatsen, zijn zij gerechtigd hierbij hun roerende vermogensbestanddelen alsmede de opbrengst van vervreemde onroerende vermogensbestanddelen vrij van in- en uitvoerverboden en -beperkingen en vrij van in- en uitvoerrechten en andere heffingen naar Nederland, onderscheidenlijk de Bondsrepubliek Duitsland, over te brengen. Voor zover zij deze onroerende vermogensbestanddelen niet vervreemden, blijven zij gerechtigd de vruchten daarvan, zoals oogsten, pachtsommen en huurpenningen, vrij van in- en uitvoerverboden en -beperkingen naar Nederland, onderscheidenlijk de Bondsrepubliek Duitsland, over te brengen.

1. Nederlanders die op 30 juni 1959 hun woonplaats of gewone verblijfplaats in de in artikel 4 bedoelde gebieden hadden en aldaar op dat tijdstip zelfstandig of onzelfstandig werkzaamheden uitoefenden, welke zij bij de inwerkingtreding van dit Verdrag nog uitoefenen, zijn gerechtigd hun beroeps- of bedrijfsuitoefening in deze gebieden voort te zetten en ontvangen de hiervoor eventueel vereiste vergunningen. Deze beroeps- of bedrijfsuitoefening is onderworpen aan de in de Bondsrepubliek Duitsland geldende wettelijke voorschriften.
2. Duitsers die hun woonplaats of gewone verblijfplaats op 23 februari 1948 en op 23 april 1949 in de in artikel 4 bedoelde gebieden en op 30 juni 1959 in Nederland hadden en aldaar op dat tijdstip zelfstandig of onzelfstandig werkzaamheden uitoefenden, welke zij bij de inwerkingtreding van dit Verdrag nog uitoefenen, zijn gerechtigd hun beroeps- of bedrijfsuitoefening in Nederland voort te zetten en ontvangen de hiervoor eventueel vereiste vergunningen. Deze beroeps- of bedrijfsuitoefening is onderworpen aan de in Nederland geldende wettelijke voorschriften.
3. Voor zover de in lid 1 bedoelde personen zelfstandig werkzaamheden uitoefenen, mogen zij gedurende tien jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag grondstoffen en halffabrikaten vrij van invoerverboden en -beperkingen en vrij van invoerrechten en andere heffingen over de Nederlands-Duitse grens invoeren, indien de daaruit vervaardigde produkten over de Nederlands-Duitse grens worden uitgevoerd. Deze faciliteit geldt voor grondstoffen en halffabrikaten van dezelfde soort als vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag werden betrokken, en voor een jaarlijkse hoeveelheid van ten hoogste 120% van het gemiddelde van de hoeveelheden die in de laatste drie jaren vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag werden betrokken. Op de naleving van de voorwaarden voor de vrijstelling wordt door de douane toezicht uitgeoefend in overeenstemming met de Duitse douanevoorschriften met betrekking tot het veredelingsverkeer. De uitvoer van de produkten over de Nederlands-Duitse grens is gedurende tien jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag vrijgesteld van uitvoerrechten of andere heffingen. Bij de berekening van de vergoeding van omzetbelasting wegens uitvoer wordt rekening gehouden met het feit, dat de grondstoffen en halffabrikaten vrij van rechten en heffingen zijn ingevoerd. Het bovenstaande sluit niet de mogelijkheid uit, dat verdergaande vrijstellingen of vrijstellingen voor andere grondstoffen en halffabrikaten worden verleend, indien die vrijstellingen toelaatbaar zijn volgens de Duitse douanevoorschriften met betrekking tot het veredelingsverkeer.
4. De in de leden 1 tot en met 3 vervatte regeling vindt overeenkomstige toepassing ten aanzien van vennootschappen die op 30 juni 1959 hun zetel in de bedoelde gebieden hadden, alsmede voor aldaar gevestigde filialen en vaste inrichtingen. Onder vennootschappen worden verstaan maatschappen naar burgerlijk of handelsrecht, de coöperatieve verenigingen of vennootschappen daaronder begrepen, en de overige rechtspersonen naar publiek- of privaatrecht, met uitzondering van vennootschappen welke geen winst beogen.

1. Duitsers die hun woonplaats op 30 juni 1959 in de in artikel 6 bedoelde gebieden hadden en bij de inwerkingtreding van dit Verdrag daar nog hebben, kunnen binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag op de voet van lid 2 opteren voor de Nederlandse nationaliteit, mits zij op het tijdstip van de optie tenminste achttien jaar oud zijn en hun woonplaats in het Koninkrijk der Nederlanden hebben.
2. De optie geschiedt door een verklaring ten overstaan van de bevoegde Nederlandse autoriteiten. Zij heeft verkrijging van de Nederlandse nationaliteit tot gevolg op het tijdstip van het afleggen van de verklaring. De verkrijging van de Nederlandse nationaliteit strekt zich uit tot:
a) de echtgenote, indien zij daarmede instemt,
b) de nog geen achttien jaar oude kinderen; een door een vrouw afgelegde optieverklaring heeft ten aanzien van haar kinderen slechts gevolg, indien de vader is overleden of wettelijk onbekend is.
3. Wie ingevolge lid 2 de Nederlandse nationaliteit verkrijgt, is uit dien hoofde geen Duitser meer. Voor het wettige kind van een optant, dat naar Duits recht mede onder de ouderlijke macht van de moeder staat, geldt dit echter alleen, indien de moeder daartoe haar toestemming heeft gegeven. Indien de toestemming van de moeder ontbreekt, kan de Nederlandse Minister van Justitie aan de optieverklaring van de vader hetzij gevolg ten aanzien van de kinderen hetzij ieder gevolg ontzeggen.
4. De Regering van het Koninkrijk der Nederlanden deelt aan de Regering van de Bondsrepubliek Duitsland de namen en de personalia mede van hen die tengevolge van optie de Nederlandse nationaliteit hebben verkregen.
5. Duitsers die hun woonplaats op 30 juni 1959 in de in artikel 6 bedoelde gebieden hadden en bij de inwerkingtreding van dit Verdrag daar nog hebben, genieten de in artikel 9, lid 2, en artikel 10, lid 2, genoemde rechten. Wanneer zij, zonder de Nederlandse nationaliteit te hebben verkregen, binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag hun woonplaats overbrengen naar de Bondsrepubliek Duitsland, worden de bepalingen van artikel 9, lid 3, overeenkomstig toegepast.

1. Op Nederlanders die op 30 juni 1959 in de in artikel 4 bedoelde gebieden zelfstandig of onzelfstandig werkzaamheden uitoefenden, welke zij bij de inwerkingtreding van dit Verdrag nog uitoefenen, doch die in Nederland gevestigd zijn, zullen de Duitse wettelijke en administratieve voorschriften met betrekking tot de grensoverschrijding, het vreemdelingentoezicht en de zelfstandige of onzelfstandige uitoefening van werkzaamheden zo worden toegepast, dat deze voorschriften hen niet belemmeren in de uitoefening van hun beroep of hun bedrijf, tenzij redenen van volksgezondheid of van openbare veiligheid, orde of zedelijkheid zich daartegen verzetten.
2. Op Duitsers die op 30 juni 1959 in Nederland zelfstandig of onzelfstandig werkzaamheden uitoefenden, welke zij bij de inwerkingtreding van dit Verdrag nog uitoefenen, doch die in de in artikel 4 bedoelde gebieden gevestigd zijn, zullen de Nederlandse wettelijke en administratieve voorschriften met betrekking tot de grensoverschrijding, het vreemdelingentoezicht en de zelfstandige of onzelfstandige uitoefening van werkzaamheden zo worden toegepast, dat deze voorschriften hen niet belemmeren in de uitoefening van hun beroep of hun bedrijf, tenzij redenen van volksgezondheid of van openbare veiligheid, orde of zedelijkheid zich daartegen verzetten.

De rechten die Nederlanders en Nederlandse vennootschappen met woonplaats, gewone verblijfplaats of zetel in Nederland op 30 juni 1959 in de in artikel 4 bedoelde gebieden met betrekking tot het winnen van klei, zand of grint bezaten, worden niet aangetast. Gewonnen klei, zand en grint mag vrij van uit- en invoerverboden en -beperkingen en vrij van uit- en invoerrechten en andere heffingen naar Nederland worden uitgevoerd. De voor de winning benodigde werktuigen en de middelen van vervoer mogen vrij van in- en uitvoerverboden en -beperkingen en vrij van in- en uitvoerrechten en andere heffingen uit Nederland naar de in artikel 4 bedoelde gebieden worden overgebracht en weer naar Nederland worden uitgevoerd. Voor deze uitvoer van klei, zand, grint, werktuigen en middelen van vervoer verleent de Bondsrepubliek Duitsland geen vergoeding van omzetbelasting wegens uitvoer.

In Nederland gevestigde ondernemingen tot vervoer van personen, welke op 30 juni 1959 voor de in artikel 4 bedoelde gebieden vergunningen bezaten, ontvangen vergunningen naar Duits recht. Deze worden zo geformuleerd, dat de ondernemingen de op het tijdstip van de inwerkingtreding van dit Verdrag door hen verzorgde lijndiensten en andere vervoersdiensten in die omvang en tenminste voor die duur kunnen voortzetten, als was voorzien in hun vroegere Nederlandse vergunningen. Door Nederlandse autoriteiten aan Duitse ondernemingen opgelegde verboden tot het opnemen of afzetten van personen behoeven in de in artikel 4 bedoelde gebieden niet te worden gehandhaafd.

1. In Nederland gevestigde verzekeringsondernemingen mogen de verzekeringswerkzaamheden welke zij bij de inwerkingtreding van dit Verdrag uitoefenen in de in artikel 4 bedoelde gebieden met betrekking tot aldaar gevestigde personen en aldaar gelegen risico's, ook verder uitoefenen, met uitzondering van de aansprakelijkheidsverzekering voor motorrijtuigen.
2. De tot dekking van de verplichtingen vereiste waarden moeten in de voorgeschreven omvang volgens de beginselen neergelegd in het Duitse verzekeringsrecht in de Bondsrepubliek Duitsland aanwezig zijn.
3. De verzekeringsondernemingen dienen een verantwoordelijke vertegenwoordiger te benoemen, die in de Bondsrepubliek Duitsland woonachtig is en die mede aansprakelijk is voor de nakoming van de uit lid 2 voortvloeiende verplichtingen.

Personen die bij de inwerkingtreding van dit Verdrag in de in artikel 4 bedoelde gebieden krachtens arbeidsovereenkomst werkzaam zijn in dienst van de Nederlandse overheid of van de N.V. Nederlandsche Spoorwegen, zullen door de Duitse overheid in dienst worden genomen. Hetzelfde geldt voor ambtenaren die de Duitse nationaliteit bezitten.

1. Nederlandse natuurlijke en rechtspersonen die op 21 juni 1948 in de in artikel 4 bedoelde gebieden woonachtig of gevestigd waren, zijn met betrekking tot zich buiten de Bondsrepubliek Duitsland met inbegrip van het „Land” Berlijn bevindende vermogensbestanddelen niet onderworpen aan de „Vermögensabgabe” (vermogensheffing), voorzien in het Duitse „Gesetz über den Lastenausgleich” (wet op de evenredige verdeling van lasten) van 14 augustus 1952. De vermogensbestanddelen van deze personen in de in artikel 4 bedoelde gebieden worden eveneens van de „Vermögensabgabe” vrijgesteld. Voorts zijn Nederlandse natuurlijke en rechtspersonen die op 21 juni 1948 beperkt belastingplichtig waren voor genoemde vermogensheffing, met betrekking tot vermogensbestanddelen in de in artikel 4 bedoelde gebieden niet aan de „Vermögensabgabe” onderworpen.
2. De debiteurwinsten van Nederlandse natuurlijke en rechtspersonen met betrekking tot onroerende goederen en bedrijven die gelegen zijn in de in artikel 4 bedoelde gebieden, zijn niet onderworpen aan de „Hypothekengewinnabgabe” (heffing op hypotheekwinst) noch aan de „Kreditgewinnabgabe” (heffing op kredietwinst), voorzien in het Duitse „Gesetz über den Lastenausgleich” (wet op de evenredige verdeling van lasten) van 14 augustus 1952.

1. Bij de aanslagregeling en de inning van de belastingen, met inbegrip van opcenten, renten en kosten, en bij de invordering van door de belastingautoriteiten in verband met deze belastingen rechtsgeldig vastgestelde geldboeten, ook indien deze in de vorm van verhoging van belasting worden vastgesteld, verlenen de Verdragsluitende Partijen elkaar administratieve hulp en rechtsbijstand voor zover deze belastingen en geldboeten
a) verschuldigd zijn door natuurlijke en rechtspersonen die bij de inwerkingtreding van dit Verdrag woonachtig of gevestigd zijn in de in artikel 4 bedoelde gebieden, en
b) betrekking hebben op een tijdvak omvattende het jaar waarin de dag van inwerkingtreding van dit Verdrag valt, alsmede de twee volle kalenderjaren vóór en de twee volle kalenderjaren na dat jaar.
2. Invoerrechten en verbruiksbelastingen worden niet als belastingen in de zin van dit artikel aangemerkt, wel echter de Nederlandse omzetbelasting.

1. De bevoegde autoriteiten van de Verdragsluitende Partijen verstrekken elkaar de voor de uitvoering van artikel 18 nodige inlichtingen, voor zover zij over de betreffende gegevens beschikken of deze op grond van hun wettelijke voorschriften kunnen verkrijgen. De inhoud van deze mededelingen dient geheim te worden gehouden en mag slechts aan die personen ter kennis worden gebracht, die ingevolge de wettelijke voorschriften met de aanslagregeling en de inning van de belastingen zijn belast.
2. In geen geval zal het eerste lid zo worden uitgelegd, dat aan een Verdragsluitende Partij de verplichting wordt opgelegd,
a) administratieve maatregelen te nemen, welke in strijd zijn met de voorschriften of het gebruik van een van beide Verdragsluitende Partijen; of
b) bijzonderheden te verschaffen, welker verstrekking volgens de wettelijke voorschriften van een van beide Verdragsluitende Partijen niet kan worden gevorderd.
3. Inlichtingen die een bedrijfs- of beroepsgeheim zouden onthullen, mogen niet worden verstrekt.
4. Het verstrekken van inlichtingen kan om redenen van algemeen beleid worden geweigerd.

1. Het verzoek om invordering volgens artikel 18 dient vergezeld te gaan van:
a) de bescheiden welke volgens de wetten van de verzoekende Verdragsluitende Partij nodig zijn om aan te tonen dat de in te vorderen bedragen rechtsgeldig verschuldigd zijn;
b) een verklaring van de bevoegde autoriteit waarin de onherroepelijkheid wordt bevestigd.
2. De betekeningen en invorderingsmaatregelen vinden in het gebied van de aangezochte Verdragsluitende Partij plaats volgens de wetten die gelden voor de betekening van stukken en voor de invordering van de eigen belastingen. De te innen vorderingen worden in het gebied van de aangezochte Verdragsluitende Partij niet als bevoorrecht beschouwd.
3. De aangezochte Verdragsluitende Partij is niet verplicht een middel van invordering toe te passen, waarin de wetgeving van de verzoekende Verdragsluitende Partij niet voorziet.
4. Indien het verzoek om invordering niet is opgesteld in de taal van de aangezochte Verdragsluitende Partij, wordt een vertaling bijgevoegd. Van dat deel van de titel dat de beslissing bevat en van de verklaring overeenkomstig lid 1 wordt altijd een vertaling bijgevoegd.
5. Tussen de Verdragsluitende Partijen vindt geen vergoeding plaats van kosten en uitschotten welke voortvloeien uit de afwikkeling van verzoeken om administratieve hulp en rechtsbijstand.

1. Voor de overgang van het Nederlandse recht naar het Duitse recht in de in artikel 4 bedoelde gebieden gelden de bepalingen van de artikelen 22 tot en met 31.
2. De toepassing van Nederlands recht op Nederlanders in de gevallen waarin het Duitse internationaal privaatrecht naar de nationale wetgeving der betrokkenen verwijst, blijft onverlet.

De overgang van het Nederlandse recht naar het Duitse recht in de in artikel 4 bedoelde gebieden heeft, voor zover in de artikelen 23 tot en met 29 niet anders is bepaald, in beginsel geen invloed op de vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag verkregen burgerlijke rechten.

De geldigheid naar de vorm van een rechtshandeling die vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag met inachtneming van de Nederlandse vormvoorschriften is verricht, wordt in de Bondsrepubliek Duitsland erkend.

Op verbintenissen die vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag volgens Nederlands recht zijn ontstaan, blijft de Nederlandse wetgeving van toepassing, echter onder voorbehoud van de volgende uitzonderingen en afwijkingen:
a) Pachtovereenkomsten voor onbepaalde tijd zijn van de inwerkingtreding van dit Verdrag af aan het Duitse recht onderworpen. Op pachtovereenkomsten voor bepaalde tijd blijft het Nederlandse recht slechts tijdens de lopende pachtduur van toepassing. De bepalingen van de Nederlandse Pachtwet inzake de verlenging der overeenkomsten vinden geen toepassing. De bevoegdheden van de grondkamers en de pachtkamers krachtens de Nederlandse Pachtwet worden door de volgens Duits recht bevoegde gerechten uitgeoefend.
b) Huurovereenkomsten betreffende woon- en bedrijfsruimten, huurovereenkomsten betreffende grond waarvoor de bepalingen onder a niet gelden, overeenkomsten tot huur van jachtgenot en arbeidsovereenkomsten zijn van de inwerkingtreding van dit Verdrag af aan het Duitse recht onderworpen.
c) Op andere huurovereenkomsten en op overeenkomsten tot het verrichten van enkele diensten, op verbintenissen tot betaling van een rente en op andere duurzame verbintenissen dient de in de Bondsrepubliek Duitsland geldende wetgeving in zoverre te worden toegepast als uit de overeenkomstige toepassing van de desbetreffende overgangsbepalingen van het Duitse recht, met name die van het „Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch”, volgt.

Voorrechten die naar Duits recht bestaan terzake van belastingvorderingen worden slechts boven naar Nederlands recht gevestigde hypotheken gerangschikt, indien de vordering strekt tot betaling van grondbelasting.

Indien door de Nederlandse rechter scheiding van tafel en bed is uitgesproken, wordt de beslissing in de Bondsrepubliek Duitsland erkend.

Huwelijkse voorwaarden die vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag tot stand zijn gekomen en in de daartoe bestemde Nederlandse registers zijn ingeschreven, kunnen tot een jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag overeenkomstig het Nederlandse recht tegen derden worden ingeroepen.

De rechtsbetrekkingen tussen een wettig of onwettig kind en zijn ouders en de wettelijke onderhoudsverplichtingen worden van de inwerkingtreding van dit Verdrag af beoordeeld naar Duits recht.

1. Op een naamloze vennootschap naar Nederlands recht, die bij de inwerkingtreding van dit Verdrag haar zetel in de in artikel 4 bedoelde gebieden heeft, blijft het Nederlandse vennootschapsrecht na de inwerkingtreding van dit Verdrag van toepassing, totdat de vennootschap haar statuten aan het Duitse vennootschapsrecht heeft aangepast, haar kapitaal in Duitse marken heeft vastgesteld en de daarvoor noodzakelijke wijzigingen der statuten in het handelsregister heeft doen inschrijven. Indien zulk een inschrijving niet binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag is geschied, is de vennootschap bij de afloop van deze termijn van rechtswege ontbonden; zij wordt volgens Nederlands vennootschapsrecht vereffend.
2. Binnen de in lid 1, tweede zin, bepaalde termijn is de naamloze vennootschap naar Nederlands recht echter bevoegd haar zetel naar Nederland te verplaatsen, zonder dat dit haar ontbinding ten gevolge heeft.
3. Op een naamloze vennootschap die haar zetel ingevolge lid 2 naar Nederland verplaatst, is artikel 9, lid 3, van overeenkomstige toepassing.
4. De voorgaande bepalingen zijn van overeenkomstige toepassing op andere rechtspersonen.

1. Beslissingen van Nederlandse gerechten in burgerlijke zaken, die vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag zijn gegeven en die voor of na dat tijdstip in kracht van gewijsde zijn gegaan, worden in de Bondsrepubliek Duitsland erkend en na afgifte van een verklaring van uitvoerbaarheid als binnenlandse titels tenuitvoergelegd, wanneer de schuldenaar op het ogenblik waarop het geding tegen hem aanhangig werd gemaakt, zijn woonplaats of gewone verblijfplaats in de in artikel 4 bedoelde gebieden had. Hetzelfde geldt ten aanzien van beslissingen die eerst na de inwerkingtreding van dit Verdrag worden gegeven en in kracht van gewijsde gaan, indien het geding in eerste aanleg reeds vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag bij een Nederlands gerecht aanhangig was. Artikel 26 blijft onverlet.
2. Lid 1 is van overeenkomstige toepassing op tenuitvoerlegging van authentieke akten betreffende burgerrechtelijke aanspraken die in Nederland vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag zijn verleden.
3. De griffier van het „Amtsgericht” tot welks ressort het betreffende in artikel 4 bedoelde gebied behoort, geeft de verklaring van uitvoerbaarheid af, luidende: „Vorstehende Ausfertigung wird dem . . . . zum Zweck der Zwangsvollstreckung in der Bundesrepublik Deutschland erteilt” („Voorgaande grosse wordt aan . . . . afgegeven ter fine van gedwongen tenuitvoerlegging in de Bondsrepubliek Duitsland”). Voor de eis tot afgifte van de verklaring van uitvoerbaarheid en voor de beslissing over bezwaren welke de te executeren vordering zelf betreffen, is het Duitse gerecht bevoegd tot welks ressort de schuldenaar ingevolge de Duitse „Zivilprozessordnung” behoort, en anders het gerecht waarbij overeenkomstig § 23 van de Duitse „Zivilprozessordnung” een eis tegen hem kan worden ingesteld.
4. Indien burgerlijke zaken die voor een Nederlands gerecht aanhangig zijn gemaakt en waarin vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag geen voor tenuitvoerlegging vatbare titel is verkregen, binnen een jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag bij een Duits gerecht aanhangig worden gemaakt, worden verjaring en vervaltermijnen geacht te zijn geschorst met ingang van het ogenblik waarop de zaak bij het Nederlandse gerecht aanhangig was gemaakt.

1. Het Duitse strafrecht wordt slechts dan op een strafbaar feit dat vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag in de in artikel 4 bedoelde gebieden is gepleegd, toegepast, indien op dat feit zowel door de Duitse als door de Nederlandse wet straf is gesteld. Het maximum van de straf waarmee het feit in de Nederlandse wet wordt bedreigd, mag door de Duitse gerechten niet worden overschreden.
2. Strafvervolgingen die bij de inwerkingtreding van dit Verdrag terzake van een in lid 1 bedoeld strafbaar feit door de Nederlandse autoriteiten zijn aangevangen, doch nog niet voltooid, kunnen door de Nederlandse autoriteiten slechts worden voortgezet indien de verdachte:
a) bij de inwerkingtreding van dit Verdrag in het Koninkrijk der Nederlanden gedetineerd is,
b) aldaar zijn gewone verblijfplaats heeft,
c) Nederlander is,
d) een misdrijf tegen de veiligheid van de Nederlandse staat of tegen de Koninklijke waardigheid heeft gepleegd, of
e) een feit heeft gepleegd dat naar Nederlands recht strafbaar is, doch naar Duits recht niet.
3. Indien in een strafproces dat terzake van een vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag gepleegd feit aanhangig is gemaakt, de dader is vrijgesproken of van rechtsvervolging is ontslagen en de desbetreffende uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan, kan hij terzake van dit feit niet meer strafrechtelijk worden vervolgd door de Duitse autoriteiten. Hetzelfde geldt indien een veroordelende uitspraak van de Nederlandse rechter uitvoerbaar is geworden en de opgelegde straf is of wordt ten uitvoer gelegd of indien de tenuitvoerlegging daarvan is beëindigd. In geval van voorwaardelijke beëindiging kan vervolging door de Duitse autoriteiten plaatsvinden, indien de Nederlandse autoriteiten de beëindiging herroepen. Overigens is de vervolging door de Duitse autoriteiten van een feit dat door de Nederlandse rechter is berecht slechts toelaatbaar, indien een aanzienlijk openbaar belang bij de strafvervolging betrokken is.
4. Bij de tenuitvoerlegging van een straf terzake van een feit, dat vóór de inwerkingtreding van dit Verdrag is gepleegd, wordt een straf die terzake van dat feit door de autoriteiten van de andere Verdragsluitende Partij is voltrokken, in aftrek gebracht.

Bijzondere bepalingen voor bepaalde grensgebieden zijn vervat in de artikelen 33 tot en met 53 (doorgaand verkeer op de weg Schinveld-Koningsbosch en door Elten, rondweg Herzogenrath), 54 (hoogspannings-, gas-, water- en telefoonleidingen), 55 (mijnbouw) en, voor zover zij rechtstreeks verband houden met de vaststelling van het verloop van bepaalde delen van de grens, in de Bijlagen A en B.

De Bondsrepubliek Duitsland staat op de voet van de artikelen 34 tot en met 49 het verkeer toe van personen en goederen met of zonder middelen van vervoer van Nederland naar Nederland over de wegen
a) Schinveld—Koningsbosch
b) Lobith-Elten—Beek
c) Lobith-Elten—Babberich
d) Lobith—Elten—Nederland via autoweg E 36
e) Spijk (grenssteen 660)—Elten—Beek
f) Spijk (grenssteen 660)—Elten—Babberich
g) Spijk (grenssteen 660)—Elten—Nederland via autoweg E 36,
voor zover deze wegen over het grondgebied van de Bondsrepubliek Duitsland lopen (doorgaand verkeer).

Het doorgaand verkeer wordt toegestaan ongeacht de nationaliteit van de personen en de plaats van herkomst of bestemming van de goederen en de middelen van vervoer.

Het is niet geoorloofd tijdens de doortocht af te wijken van de voor het doorgaand verkeer bestemde weggedeelten, stil te staan, personen op te nemen of af te zetten, of goederen te laden, te lossen of over te laden.

1. De bepalingen van het Duitse wegen verkeersrecht betreffende het zondagsrijverbod gelden niet voor het doorgaand verkeer.
2. Voertuigen en aan voertuigen verbonden aanhangwagens moeten in het doorgaand verkeer voldoen aan de Duitse of aan de Nederlandse voorschriften inzake constructie en toelating.
3. Voor bestuurders van in het Koninkrijk der Nederlanden toegelaten motorrijtuigen alsmede van rijwielen met hulpmotor zijn rijbewijzen slechts in zoverre vereist als is voorgeschreven in het Koninkrijk.

1. Op de in artikel 33 genoemde wegen gelden de Duitse voorschriften inzake de aansprakelijkheidsverzekering voor buitenlandse motorrijtuigen, rijwielen met hulpmotor en aan motorrijtuigen verbonden aanhangwagens niet voor het doorgaand verkeer.
2. Het Koninkrijk der Nederlanden staat er voor in, dat vorderingen die naar Duits recht zijn ontstaan tengevolge van in het doorgaand verkeer of bij ongeoorloofde afwijking van de voor het doorgaand verkeer bestemde wegen toegebrachte schade, worden voldaan tot de in de Bondsrepubliek Duitsland voor de verzekering voorgeschreven minimumbedragen. Betalingen dienen te geschieden in de valuta van de Bondsrepubliek Duitsland, indien de schuldeiser aldaar deviezeningezetene is.
3. Lid 2 is slechts van toepassing, indien de schuldeiser zijn woonplaats, zetel of gewone verblijfplaats niet in het Koninkrijk der Nederlanden heeft en indien de bevoegde Nederlandse autoriteit zo tijdig van het schadegeval op de hoogte wordt gesteld dat zij de mogelijkheid heeft tot voeging of tussenkomst in het geding.
4. Het Koninkrijk der Nederlanden erkent in kracht van gewijsde gegane beslissingen van Duitse gerechten, die betrekking hebben op schadegevallen waarvoor het Koninkrijk ingevolge lid 2 dient in te staan. Hetzelfde geldt voor in of buiten rechte tot stand gekomen schikkingen, voor zover het Koninkrijk der Nederlanden daarin heeft toegestemd of toestemt.
5. Voor zover het Koninkrijk der Nederlanden op grond van lid 2 een vordering voldoet, wordt het Koninkrijk van rechtswege gesubrogeerd in de rechten van de schuldeiser tegen de aansprakelijke personen.
6. Indien bij het schadegeval een voertuig van de Staat der Nederlanden is betrokken, onderwerpt het Koninkrijk zich terzake van de uit dit schadegeval voortvloeiende vorderingen aan de rechtsmacht der Duitse gerechten.

Nederlandse ambtenaren belast met het politietoezicht, de grensbewaking en het douanetoezicht mogen in de uitoefening van hun functie gebruik maken van de weg Schinveld—Koningsbosch. Zij hebben het recht daarbij hun dienstkleding of een officieel kenteken zichtbaar te dragen en hun dienstwapens, voertuigen, dienstuitrusting en diensthonden mee te nemen. Zij mogen echter geen ambtshandelingen verrichten.

1. Als grensoverschrijdingsdocument voor het doorgaand verkeer wordt ook een geldige Nederlandse verblijfsvergunning voor vreemdelingen in combinatie met een foto erkend. De houders van deze vergunningen zijn vrijgesteld van de Duitse visumplicht.
2. Op de in artikel 33 onder b tot en met g genoemde wegen kan aan bestuurders van vrachtauto's en hun bijrijders doortocht worden verleend zonder erkend grensoverschrijdingsdocument, indien zij zich legitimeren met behulp van een officieel document met foto.

1. Om redenen van openbare veiligheid kunnen bepaalde personen van het doorgaand verkeer worden uitgesloten.
2. Gedetineerden mogen slechts met toestemming van de bevoegde Duitse autoriteiten in het doorgaand verkeer worden vervoerd.

Het Koninkrijk der Nederlanden neemt alle personen die bij het doorgaand verkeer de Bondsrepubliek Duitsland zijn binnengekomen, binnen een jaar nadat deze personen de grens hebben overschreden zonder formaliteiten over, tenzij hun een verblijfsvergunning voor onbepaalde duur is verstrekt. Indien uit een vervolgens door de Nederlandse autoriteiten ingesteld onderzoek blijkt dat overgenomen personen niet bij het doorgaand verkeer de Bondsrepubliek Duitsland zijn binnengekomen of dat hun een verblijfsvergunning voor onbepaalde duur is verstrekt, worden zij door de Bondsrepubliek Duitsland zonder formaliteiten teruggenomen.

1. De Bondsrepubliek Duitsland ziet ten aanzien van het doorgaand verkeer af van de inning van in- en uitvoerrechten en andere heffingen terzake van de in- en uitvoer alsmede van de eis tot het stellen van zekerheid, indien de voorgeschreven procedure in acht wordt genomen. Indien deze procedure niet in acht wordt genomen, moeten de verschuldigde rechten en heffingen worden voldaan, indien niet wordt aangetoond dat de goederen of de middelen van vervoer onveranderd naar Nederland zijn teruggebracht.
2. De Bondsrepubliek Duitsland ziet ten aanzien van het doorgaand verkeer af van de inning van de motorrijtuigenbelasting en de „Beförderungssteuer” (vervoersbelasting) alsmede van toekomstige soortgelijke belastingen.

1. In het doorgaand verkeer geschiedt de douanebehandeling van goederen en middelen van vervoer met behulp van een doorlaatbewijs, dat door de douaneautoriteiten van de Verdragsluitende Partijen gezamenlijk wordt gebruikt.
2. Het model van het doorlaatbewijs, de wijze van douanebehandeling bij het doorgaand verkeer en de voor de doortocht toegestane tijd worden door de douaneadministraties van de Verdragsluitende Partijen in onderlinge overeenstemming vastgesteld. De douanebehandeling van goederen en middelen van vervoer wordt van Duitse zijde afhankelijk gesteld van de gebruikelijke beveiligingsmaatregelen. De beide douaneadministraties zullen ernaar streven, in het belang van een zo vlot mogelijk doorgaand verkeer de wijze van douanebehandeling en de beveiligingsmaatregelen zoveel mogelijk te vereenvoudigen.
3. Bij het onderzoek naar de verblijfplaats van goederen en middelen van vervoer in het doorgaand verkeer, alsmede bij het constateren van overtredingen van artikel 35, zullen de douane- en politieautoriteiten van de Verdragsluitende Partijen elkaar wederkerig bijstand verlenen.

Een doorlaatbewijs is niet vereist voor goederen die niet onderworpen zijn aan in- en uitvoerrechten en andere heffingen terzake van de in- en uitvoer, met uitzondering van dieren, delen van dieren en dierlijke produkten, voor gebruikte rijwielen en voor voertuigen die zonder douanepapieren over de grens mogen worden gebracht.

De doortocht kan door de bevoegde douaneautoriteiten worden geweigerd, indien er gegronde verdenking van misbruik bestaat.

1. In het doorgaand verkeer mag geen vervoer plaatsvinden van dieren die aan besmettelijke ziekten lijden of waarvan het vermoeden bestaat dat zij aan zulke ziekten lijden, noch van delen en produkten die van zulke dieren afkomstig zijn, noch van voorwerpen van enigerlei soort, waarvan blijkens de omstandigheden moet worden aangenomen dat zij met smetstoffen zijn besmet.
2. In het doorgaand verkeer zijn voor planten en plantendelen geen gezondheidscertificaten vereist. Plantenziektenkundige controle aan de grens vindt slechts plaats, indien bijzondere gevaren daartoe aanleiding geven. De bevoegde instanties van de beide Verdragsluitende Partijen stellen elkaar wederkerig op de hoogte van het bestaan van zulke gevaren.

Ontplofbare stoffen, oorlogswapens en munitie mogen in het doorgaand verkeer slechts met toestemming van de bevoegde Duitse autoriteiten worden vervoerd.

Vervallen

1. De bevoegde Duitse autoriteiten zullen alleen in overeenstemming met de Nederlandse Rijkswaterstaat verkeersbeperkingen gelasten op de weg Schinveld-Koningsbosch.
2. Ten behoeve van de uitoefening van het verkeerstoezicht alsmede het politietoezicht en de grensbewaking en het douanetoezicht op deze weg mogen de bevoegde Duitse politie- en douanebeambten zich over Nederlands grondgebied begeven. De tweede en derde volzin van artikel 38 zijn van overeenkomstige toepassing. Dit laat onverlet de artikelen 20 en 21 van de Overeenkomst van 18 december 1997 opgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake wederzijdse bijstand en samenwerking tussen de douaneadministraties (Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen nummer C 24/2 van 23 januari 1998) en de artikelen 40 en 41 van de Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen van 19 juni 1990.

De in artikel 33, letters a tot en met g, genoemde wegen worden, voorzover zij gelegen zijn op het grondgebied van de Bondsrepubliek Duitsland door de naar Duits recht bevoegde dienst belast met de aanleg, het beheer en het onderhoud van wegen behoorlijk onderhouden en vernieuwd in overeenstemming met de verkeersbehoeften. Op verkeersrechtelijke bijzonderheden op de weg Schinveld–Koningsbosch voor transitverkeer wordt gewezen met behulp van verkeersborden per rijrichting van de verkeersdeelnemers op het Duitse en Nederlandse grondgebied.

1. De Bondsrepubliek Duitsland heeft het recht binnen tien jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag de ten westen van Herzogenrath geprojecteerde rondweg aan te leggen op dat deel van het Nederlandse gebied, dat begrensd wordt door
a) de Nederlands-Duitse grens langs de Kloosterlindenweg,
b) de Nederlands-Duitse grens langs de weg Herzogenrath—Eijgelshoven tot het noordelijke knikpunt van deze grens,
c) het ongeveer 270 meter in zuidwestelijke richting verlengde deel van de grens ten noordwesten van de noordelijke slikvijver van de „Vereinigte Glaswerke Herzogenrath”,
d) de verbindingslijn tussen het eindpunt van de onder c genoemde verlenging en het grenspunt bij grenssteen 235.
2. Het Koninkrijk der Nederlanden zal ervoor zorg dragen, dat binnen deze periode op het in lid 1 aangegeven terrein en op een 20 meter brede strook ten westen van de in lid 1 onder c en d aangegeven begrenzingslijnen geen bouwwerken en inrichtingen van enigerlei soort worden gebouwd of aangelegd, die de aanleg van deze weg zouden hinderen. Dit geldt niet voor een 250 meter lange en 40 meter brede strook ten noorden van grenssteen 236; de breedte van 40 meter wordt gemeten van de rooilijn van de westzijde van de weg Herzogenrath—Eijgelshoven af.
3. Bij de aanleg van de rondweg zullen viaducten worden gebouwd over de weg tussen de grensstenen 235 en 236 alsmede over de weg die van grenssteen 236 af naar het noorden loopt.
4. De plannen voor de aanleg van de rondweg en de viaducten worden opgesteld in overeenstemming met de Nederlandse Rijkswaterstaat. De bevoegde Nederlandse autoriteiten zullen de bevoegde Duitse autoriteiten op hun verzoek bijstand verlenen bij het verwerven van grond en bij de aanleg. De kosten van de aanleg komen ten laste van de Bondsrepubliek Duitsland.

Voor het doorgaand verkeer op de in artikel 51 bedoelde rondweg, voor zover deze over het gebied van het Koninkrijk der Nederlanden voert, geldt mutatis mutandis de regeling die is voorzien voor het doorgaand verkeer op de weg Schinveld—Koningsbosch na aanleg van de in artikel 49, lid 1, bedoelde kunstwerken.

Bij de uitvoering van dit Verdrag kunnen de Regeringen van de Verdragsluitende Partijen zo nodig overeenkomsten treffen die afwijken van de bepalingen van artikel 49, lid 1, en van artikel 51, leden 2 en 3, voor zover zulks niet in strijd is met de zin en het doel van deze bepalingen.

1. De Bondsrepubliek Duitsland zal de aanleg en de exploitatie toestaan van een hoogspannings-, een gas-, een water- en een telefoonleiding, die Zuid-Limburg met Midden-Limburg zullen verbinden over het in aanmerking komende in artikel 4 bedoelde gebied. De desbetreffende Duitse wettelijke voorschriften dienen in acht te worden genomen.
2. Het tracé wordt in overeenstemming met de bevoegde Duitse autoriteiten vastgesteld. De telefoonleiding en, voor zover dat technisch mogelijk is, de leidingen voor gas en water zullen worden gelegd in de berm van de weg Schinveld—Koningsbosch.
3. De Nederlandse eigenaren mogen de leidingen onderhouden en vernieuwen. Na de beëindiging der werkzaamheden dient het terrein waar deze werkzaamheden hebben plaatsgevonden in zijn oorspronkelijke toestand te worden hersteld. Indien in de weg Schinveld—Koningsbosch of in één van de die weg kruisende wegen of waterlopen veranderingen worden aangebracht, komen de kosten van een hierdoor noodzakelijke verplaatsing der leidingen ten laste van de Nederlandse eigenaren.
4. De leidingen mogen zonder toestemming van de autoriteiten die naar Duits recht met het toezicht daarop zijn belast, slechts worden gebruikt ten behoeve van doorleiding, doch niet voor leveringen of diensten binnen de Bondsrepubliek Duitsland.
5. De Nederlandse autoriteiten en ondernemingen zijn gerechtigd, de werktuigen en materialen welke voor de aanleg alsmede voor het onderhoud en de vernieuwing van de in lid 1 genoemde leidingen nodig zijn, vrij van in- en uitvoerverboden en -beperkingen en vrij van in- en uitvoerrechten en andere heffingen in de Bondsrepubliek Duitsland in te voeren en eventueel weer naar Nederland uit te voeren. De doorleiding van elektriciteit, gas en water door deze leidingen is niet onderworpen aan de omzetbelasting en de „Beförderungssteuer” (vervoersbelasting) of toekomstige soortgelijke belastingen.

1. De rechten die op grond van tot nu toe verleende mijnbouwconcessies in de in de artikelen 4 tot en met 6 bedoelde gebieden bestaan, blijven onaangetast. De Verdragsluitende Partijen zijn bereid, zo nodig bijzondere regelingen te treffen krachtens welke de in aanmerking komende velden van de Bondsrepubliek Duitsland of van het Koninkrijk der Nederlanden uit kunnen worden ontgonnen.
2. De Bondsrepubliek Duitsland verklaart zich bereid, zodra een Nederlandse mijnonderneming het exploitatierecht van de steenkolenvelden Hillensberg I, II, III en Wehr I, II, III zal hebben verworven, een bijzondere regeling te treffen, krachtens welke deze steenkolenvelden van het Koninkrijk der Nederlanden uit mogen worden ontgonnen, overeenkomstig de regelingen die in vroegere overeenkomsten tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland met betrekking tot de in het grensgebied gelegen kolenvelden zijn getroffen.

1. Grenswateren in de zin van dit hoofdstuk zijn oppervlaktewateren, met inbegrip van de oevers, die de Nederlands-Duitse grens overschrijden of ten dele deze vormen.
2. De bepalingen van dit hoofdstuk gelden niet voor de Rijn, de Eems en de Dollard.
3. Openbare lichamen in de zin van dit hoofdstuk zijn de op het gebied van elk der Verdragsluitende Partijen voor de grenswateren plaatselijk bevoegde provinciën, gemeenten en publiekrechtelijke lichamen.

De Verdragsluitende Partijen zullen regelmatig over alle waterstaatkundige vraagstukken die voor de grenswateren in de nabuurstaat van belang zijn overleg plegen, teneinde deze op een voor beide Partijen bevredigende wijze op te lossen. Dit overleg zal in de in artikel 64 bedoelde Permanente Grenswaterencommissie en haar subcommissies plaatsvinden.

1. De Verdragsluitende Partijen nemen op zich bij de uitoefening van hun waterstaatkundige taak naar behoren rekening te houden met de belangen welke de nabuurstaat bij de grenswateren heeft. Zij zullen derhalve alle maatregelen nemen of bevorderen, die nodig zijn om een met de belangen van beide Partijen overeenkomende geordende toestand van de binnen hun grondgebied gelegen gedeelten der grenswateren tot stand te brengen en te handhaven en geen maatregelen nemen of toelaten, die de nabuurstaat wezenlijk nadeel berokkenen.
2. De Verdragsluitende Partijen zullen ter uitvoering van de in lid 1 aangegane verplichtingen binnen een redelijke termijn in het bijzonder alle maatregelen nemen en bevorderen voor:
a) het tot stand brengen en handhaven van een behoorlijke waterafvoer der grenswateren, voor zover het belang van de nabuurstaat dit eist,
b) het voorkomen van overstromingen en andere waterschade tengevolge van een ondoelmatige bediening van sluizen en stuwen,
c) het verhinderen van wateronttrekking die de andere nabuurstaat wezenlijk kan benadelen,
d) het verhinderen van een overmatige afvoer van zand en andere vaste stoffen, waardoor de nabuurstaat wezenlijk kan worden benadeeld,
e) het voorkomen van een overmatige verontreiniging van de grenswateren, waardoor de nabuurstaat bij het normale gebruik van het water wezenlijk kan worden benadeeld.
3. Bovendien zullen de Verdragsluitende Partijen, in het kader van hun financiële mogelijkheden, ernaar streven de waterstaatkundige toestand der grenswateren op hun grondgebied in overeenstemming met de wederzijdse belangen te verbeteren en eventueel, indien zulks billijk is, bij te dragen in de kosten van maatregelen met betrekking tot de grenswateren op het grondgebied van de nabuurstaat.

1. Voor de uitvoering van de bepalingen van dit hoofdstuk zullen de Verdragsluitende Partijen, voor afzonderlijke grenswateren naar behoefte bijzondere overeenkomsten sluiten. Zodanige overeenkomsten kunnen eveneens tussen het Koninkrijk der Nederlanden enerzijds en de „Länder” Nedersaksen en Noordrijnland-Westfalen met toestemming van de Regering van de Bondsrepubliek Duitsland anderzijds worden gesloten.
2. Overeenkomsten als bedoeld in lid 1 kunnen ook, met goedkeuring van de Regeringen der Verdragsluitende Partijen, door openbare lichamen worden gesloten.
3. Bestaande overeenkomsten worden, ook indien zij van de bepalingen van dit hoofdstuk afwijken, voor zover zij betrekking hebben op grenswateren, verder toegepast tot zij worden gewijzigd of aangevuld.

1. Indien wordt beoogd op het grondgebied van een Verdragsluitende Partij nieuwe maatregelen welke de waterstaatkundige toestand op het grondgebied van de andere Partij wezenlijk kunnen beïnvloeden, uit te voeren of de uitvoering hiervan toe te laten, dient de Permanente Grenswaterencommissie hiervan zo spoedig mogelijk in kennis te worden gesteld.
2. Iedere Verdragsluitende Partij deelt de andere Partij mede welke autoriteiten of openbare lichamen harerzijds bevoegd zijn de in lid 1 bedoelde mededelingen te doen.

Iedere Verdragsluitende Partij kan tegen door de andere Partij voorgenomen of aangevangen maatregelen of tegen het achterwege laten daarvan, waardoor wezenlijke schade dreigt te worden veroorzaakt of reeds veroorzaakt is, binnen een redelijke termijn bij de Permanente Grenswaterencommissie bezwaren indienen, welke moeten worden gemotiveerd met een te verwachten of reeds ontstane schending van aangegane verplichtingen.

1. Iedere Verdragsluitende Partij is verplicht, de uitvoering van de beoogde maatregelen waartegen de andere Partij bezwaar heeft gemaakt, tot aan de beëindiging der beraadslagingen in de Permanente Grenswaterencommissie, of eventueel tussen de Regeringen, op te schorten, tenzij de andere Verdragsluitende Partij instemt met een andere regeling.
2. Lid 1 is niet van toepassing indien een Verdragsluitende Partij de uitvoering van de gewraakte maatregelen niet kan uitstellen zonder haar eigen belangen ernstig in gevaar te brengen. De rechten van de andere Verdragsluitende Partij blijven evenwel onverlet.

1. Indien een Verdragsluitende Partij, ondanks overeenkomstig artikel 61 ingediende bezwaren van de andere Partij, haar verplichtingen krachtens dit hoofdstuk of krachtens de overeenkomstig artikel 59 te sluiten bijzondere overeenkomsten schendt en daardoor op het grondgebied van de andere Verdragsluitende Partij schade veroorzaakt, is zij verplicht deze schade te vergoeden.
2. De verplichting tot schadevergoeding bestaat alleen ten aanzien van de schade die na de indiening der bezwaren is ontstaan.

Ter bevordering van een samenwerking in goede nabuurschap met betrekking tot de grenswateren, stellen de Verdragsluitende Partijen een Permanente Nederlands-Duitse Grenswaterencommissie in.

1. ledere Regering benoemt drie deskundige leden van de Commissie, onder wie een voorzitter, en hun plaatsvervangers. De eerste benoeming vindt binnen drie maanden na inwerkingtreding van dit Verdrag plaats.
2. De Commissie vergadert tenminste eenmaal per jaar, en voorts wanneer zij dit zelf nodig oordeelt of op verzoek van een van de beide voorzitters. De vergaderingen hebben beurtelings in een der beide staten plaats. Andere deskundigen kunnen tot de zittingen van de Commissie worden uitgenodigd.
3. De voorzitters kunnen terzake van vraagstukken de grenswateren betreffende rechtstreeks met elkaar in verbinding treden.
4. Ter regeling van haar werkzaamheden kan de Commissie een reglement van orde vaststellen.

1. De Commissie heeft tot taak door gemeenschappelijke beraadslagingen over alle zich bij de toepassing van de bepalingen van dit hoofdstuk voordoende vraagstukken, door het wederzijds verstrekken van inlichtingen alsmede door uitwisseling van ervaringen, de uitvoering van de bepalingen van dit hoofdstuk te bevorderen.
2. Zij neemt de mededelingen overeenkomstig artikel 60, lid 1, in ontvangst.
3. Zij behandelt voorstellen, klachten en overeenkomstig artikel 61 ingediende bezwaren. Zij streeft ernaar de belanghebbenden tot een minnelijke regeling van de tussen hen bestaande geschilpunten te doen komen.
4. Zij gaat onmiddellijk na in hoeverre bestaande op de onderhavige materie betrekking hebbende overeenkomsten dienen te worden gewijzigd of aangevuld en doet aanbevelingen voor de herziening van de bestaande en het sluiten van nieuwe overeenkomsten.
5. Zij behandelt de vraag van de deelname door een Verdragsluitende Partij in de kosten van maatregelen van de andere Partij.
6. Zij heeft het recht de grenswateren te inspecteren. Zij ontvangt van de autoriteiten van beide Verdragsluitende Partijen door bemiddeling van de voorzitters alle inlichtingen die voor de uitoefening van haar bevoegdheden en voor de vervulling van haar taak nodig zijn.
7. Zij kan binnen het kader van haar taak aan de Regeringen en openbare lichamen aanbevelingen doen.
8. Zij dient er in het bijzonder naar te streven een aanbeveling te doen indien een Verdragsluitende Partij een bezwaar overeenkomstig artikel 61 heeft ingediend.

1. Indien in de Commissie in het geval bedoeld in lid 8 van artikel 66 geen overeenstemming wordt bereikt over een aanbeveling, zullen de beide Regeringen er naar streven, overeenstemming te bereiken.
2. Indien dit niet gelukt of indien de Regeringen, ondanks een aanbeveling van de Commissie, geen overeenstemming kunnen bereiken, kan iedere Regering een beroep doen op het Scheidsgerecht.

1. De Commissie besluit, naar behoefte, voor afzonderlijke grenswateren tot het instellen van subcommissies waarvan de leden op basis van pariteit worden benoemd.
2. De plaatselijke autoriteiten en openbare lichamen zijn in de subcommissies vertegenwoordigd.
3. De subcommissies hebben in hun gebied dezelfde taak als de Commissie en brengen aan deze over hun werkzaamheden verslag uit. Tot het in ontvangstnemen en behandelen van bezwaren en tot het doen van aanbevelingen is slechts de Commissie bevoegd.

Voor het beslissen van alle geschillen tussen de Verdragsluitende Partijen betreffende de uitlegging of toepassing van de bepalingen van dit hoofdstuk en de overeenkomstig artikel 59 te sluiten bijzondere overeenkomsten, wordt, met uitsluiting van andere verdragsregelingen inzake de beslechting van geschillen, een Scheidsgerecht ingesteld.

1. Het Scheidsgerecht bestaat uit een permanente voorzitter en uit twee assessoren die voor elk afzonderlijk geschil zullen worden benoemd. Bij overlijden, aftreden of verhindering van de voorzitter wordt zijn functie door een plaatsvervanger waargenomen.
2. De voorzitter en zijn plaatsvervanger mogen niet de nationaliteit bezitten van een van beide Verdragsluitende Partijen. Zij mogen noch hun gewone verblijfplaats op het grondgebied van een van beide Verdragsluitende Partijen hebben noch in hun dienst staan.
3. Als voorzitter en als diens plaatsvervanger benoemen de Regeringen der Verdragsluitende Partijen in onderlinge overeenstemming personen die in hun eigen land voldoen aan de voorwaarden vereist om rechterlijke ambten te bekleden of op andere wijze door bijzondere kennis van het recht voor dergelijke taken geschikt zijn.
4. De ambtstermijnen van de voorzitter en diens plaatsvervanger bedragen vijf jaar, met uitzondering van de ambtstermijn van de eerste plaatsvervanger die na de inwerkingtreding van dit Verdrag wordt benoemd, welke termijn zes jaar bedraagt. De ambtstermijnen worden daarna telkens met vijf jaar verlengd, tenzij de Regering van een der Verdragsluitende Partijen aan de Regering van de andere Partij vóór het verstrijken van de ambtstermijn de wens te kennen geeft dat een andere voorzitter of plaatsvervanger wordt benoemd.
5. Indien de Regeringen binnen drie maanden na de inwerkingtreding van dit Verdrag geen overeenstemming hebben bereikt over de persoon van de voorzitter of diens plaatsvervanger, kan de President van het Internationale Gerechtshof te 's-Gravenhage, hetzij door beide Regeringen gezamenlijk, hetzij door een van hen, worden verzocht, de voorzitter of diens plaatsvervanger aan te wijzen. Indien de President verhinderd is zijn ambt uit te oefenen of indien hij de nationaliteit bezit van een van beide Verdragsluitende Partijen, geschiedt de aanwijzing door de Vice-President of, indien ook deze verhinderd is of de nationaliteit bezit van een van beide Verdragsluitende Partijen, door het oudstbenoemde lid van het Internationale Gerechtshof dat niet de nationaliteit bezit van een van beide Verdragsluitende Partijen. Deze bepalingen zijn van overeenkomstige toepassing, indien de Regeringen na het verstrijken van de ambtstermijn geen overeenstemming kunnen bereiken over een nieuwe voorzitter of plaatsvervanger.
6. Indien de voorzitter of diens plaatsvervanger niet meer voldoet aan een der in lid 2 genoemde vereisten of indien de voorzitter of diens plaatsvervanger om andere redenen voortijdig: aftreedt, wordt voor de resterende ambtstermijn een opvolger benoemd, die voldoet aan de voorwaarden van lid 2 en lid 3. Op de procedure bij de benoeming is lid 5 van overeenkomstige toepassing; ten aanzien van de verlenging van de ambtstermijn van de opvolger geldt het bepaalde in de tweede zin van lid 4.
7. Zodra de voorzitter aan de Regeringen de in lid 3 van artikel 71 bedoelde mededeling doet, benoemt iedere Regering een assessor. Indien een Regering de door haar te benoemen assessor niet binnen een maand na de in lid 3 van artikel 71 bedoelde mededeling heeft benoemd, kan de andere Regering de President van het Internationale Gerechtshof verzoeken de ontbrekende assessor te benoemen. De tweede zin van lid 5 is van overeenkomstige toepassing.
8. Indien een assessor overlijdt of aftreedt dient de vrijkomende plaats met overeenkomstige toepassing van lid 7 weer te worden bezet.
9. Het Scheidsgerecht bepaalt zelf de plaats waar het zijn zittingen houdt. Aan het Scheidsgerecht worden twee secretarissen toegevoegd, van wie iedere Regering er een benoemt.

1. Indien de Regering van een der Verdragsluitende Partijen een geschil ter beslissing wenst voor te leggen aan het Scheidsgerecht, dient zij bij de voorzitter een conclusie van eis in en doet tegelijkertijd de Regering van de andere Verdragsluitende Partij een duplicaat van deze conclusie van eis toekomen.
2. Indien de Regeringen van beide Verdragsluitende Partijen een geschil in de zin van artikel 69 in onderlinge overeenstemming ter beslissing wensen voor te leggen aan het Scheidsgerecht, dienen zij bij de voorzitter een compromis in, waarin zij het onderwerp van het geschil hebben vastgelegd.
3. De voorzitter bespreekt daarna eerst het geschil met beide Regeringen teneinde overeenstemming tot stand te brengen. Indien hij zijn bemoeiingen als mislukt beschouwt, deelt hij dit aan beide Regeringen mede.

1. Het Scheidsgerecht beslist op grond van de bepalingen van dit hoofdstuk, de overeenkomstig artikel 59 te sluiten bijzondere overeenkomsten, alsmede de algemene regels van het volkenrecht.
2. Ten aanzien van de procedure voor het Scheidsgerecht zijn de bepalingen van de artikelen 63 tot en met 82 van het op 18 oktober 1907 te 's-Gravenhage gesloten Verdrag voor de vreedzame beslechting van internationale geschillen van overeenkomstige toepassing.
3. Op verzoek van een van beide Regeringen kan de voorzitter in dringende gevallen reeds vóór de benoeming der assessoren voorlopige maatregelen nemen. Op verzoek van een der Regeringen beslist het Scheidsgerecht ten aanzien van de vraag of de door de voorzitter genomen voorlopige maatregel dient te worden opgeheven. Het Scheidsgerecht is bevoegd, de partijen gehoord, voorlopige maatregelen te nemen.

De kosten voor de voorzitter van het Scheidsgerecht en voor diens plaatsvervanger worden door de Verdragsluitende Partijen ieder voor de helft gedragen. Iedere Verdragsluitende Partij draagt de kosten voor de door haar benoemde assessor, voor de door haar benoemde secretaris, alsmede voor haar vertegenwoordiging bij de procedure voor het Scheidsgerecht. De overige kosten van het Scheidsgerecht worden door de Verdragsluitende Partijen ieder voor de helft gedragen.

In het belang van de vriendschappelijke betrekkingen in het gebied van de Nederlands-Duitse grens wordt de hiernavolgende regeling getroffen.

Het Koninkrijk der Nederlanden verplicht zich, onder de in de artikelen 76 tot en met 79 aangegeven voorwaarden, de eigendom van de percelen waarvan de bijzonderheden betreffende ligging, grootte en prijs zijn vastgelegd met een totale oppervlakte van 960,26.03 ha met alle daaraan verbonden rechten en lasten over te dragen aan de overeenkomstig artikel 77 door de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” te Düsseldorf aan te wijzen personen.

De „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” zal het Koninkrijk der Nederlanden voor de overeenkomstig artikel 75 over te dragen percelen binnen zes maanden na de inwerkingtreding van dit Verdrag een koopprijs van 2.578.355,96 gulden betalen.

1. De „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” zal binnen een jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag aan het Nederlandse Beheersinstituut, onderscheidenlijk het Staatsbosbeheer, de namen en adressen mededelen van de personen aan wie de percelen moeten worden overgedragen.
2. In de gevallen waarin de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” de vroegere Duitse eigenaars of hun erfgenamen niet aanwijst, dient de pachter die uit hoofde van artikel 9a van de Nederlandse wet op de vervreemding van landbouwgronden recht van voorkeur heeft, op zijn verlangen te worden aangewezen.
3. Voor zover de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” binnen een jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag geen personen aanwijst overeenkomstig lid 1 en lid 2, worden de betreffende percelen aan de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” overgedragen.

Na betaling van de in artikel 76 genoemde koopprijs en na ontvangst van de in artikel 77 bedoelde mededelingen, zullen de in lid 1 van artikel 77 genoemde Nederlandse instanties de akten van overdracht voor de afzonderlijke percelen zo snel mogelijk doen opmaken en in het kadaster doen inschrijven.

De bijzonderheden worden rechtstreeks tussen de in lid 1 van artikel 77 genoemde Nederlandse instanties en de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” geregeld, met name indien tengevolge van de feitelijke toestand of een rechterlijke beslissing een herziening van de aan de verkoop ten grondslag liggende documenten en, als gevolg daarvan, een herziening van de in artikel 76 genoemde koopprijs nodig wordt, voor zover die feitelijke toestand of die rechterlijke beslissing bij de opstelling van de aan de verkoop ten grondslag liggende documenten niet in aanmerking is genomen. De in artikel 76 genoemde betalingstermijn blijft onverlet.

1. De Regering van het Koninkrijk der Nederlanden stemt ermee in
a) dat de provincie Groningen met de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” een overeenkomstige regeling treft inzake een aantal der aan genoemde provincie toebehorende percelen die in het gebied van de Nederlands-Duitse grens zijn gelegen, met een totale oppervlakte van 200,00.00 ha, en
b) dat de gemeente Bergen met de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” een overeenkomstige regeling treft inzake een aantal der aan genoemde gemeente toebehorende percelen die in het gebied van de Nederlands-Duitse grens zijn gelegen, met een totale oppervlakte van 111,50.00 ha.
2. De bepalingen van artikel 79 zijn van overeenkomstige toepassing.

1. De overdracht van percelen overeenkomstig de artikelen 75 tot en met 80 is niet onderworpen aan de in lid 1 van artikel 3 van de wet op de vervreemding van landbouwgronden voorgeschreven goedkeuring van de grondkamer.
2. De overdracht van percelen overeenkomstig de artikelen 75 tot en met 79 is niet onderworpen aan de Koninklijke goedkeuring ingevolge lid 2 van artikel 1 van de Nederlandse wet van 24 januari 1952 houdende enige bepalingen omtrent de domeinen.
3. De in artikel 78 genoemde inschrijvingen in het kadaster zijn niet onderworpen aan de in lid 1 van artikel 20 van de wet op de vervreemding van landbouwgronden voorgeschreven verklaring van de grondkamer.
4. De overdracht van percelen overeenkomstig de artikelen 75 tot en met 79 is vrij van registratierechten.
5. Voor het overige worden de met de overdracht van percelen overeenkomstig de artikelen 75 tot en met 80 verband houdende kosten door de „Deutsche Bauernsiedlung GmbH” gedragen.

1. De Regering van het Koninkrijk der Nederlanden heeft kennis genomen van de wens van de Regering van de Bondsrepubliek Duitsland dat voor zover mogelijk ook verkopen uit particulier bezit plaatsvinden van in het gebied van de Nederlands-Duitse grens gelegen percelen die voor de oorlog Duits eigendom waren.
2. De Regering van de Bondsrepubliek Duitsland heeft kennis genomen van de wens van de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden dat ook de verkoop uit particulier bezit plaatsvindt van een in het gebied van de Nederlands-Duitse grens gelegen perceel dat voor de oorlog Nederlands eigendom was.
3. De Regeringen der Verdragsluitende Partijen laten het aan de vrije beslissing van de Nederlandse en Duitse belanghebbenden over, ten aanzien van de vorenbedoelde verkopen overeenstemming te bereiken.
4. De Regeringen der Verdragsluitende Partijen stemmen met zodanige verkopen in en zullen aan de bevoegde autoriteiten aanbevelen eventuele aanvragen tot goedkeuring van dergelijke verkopen van percelen in welwillende overweging te nemen voor zover deze verkopen in overeenstemming zijn met het nationale recht, met name met de ten aanzien van de overdracht van onroerende goederen geldende bepalingen.

De Verdragsluitende Partijen zullen door middel van een nauwe samenwerking tussen de in beide staten bevoegde autoriteiten en instanties zorg dragen voor een verbetering van alle grensoverschrijdende verkeersverbindingen over land en via de binnenwateren, die van wederzijds belang zijn voor het verkeer tussen hun gebieden.

1. De nog niet opgeloste vraagstukken betreffende het grensoverschrijdende spoorwegverkeer over de Nederlands-Duitse grens dienen zo spoedig mogelijk door de bevoegde Duitse en Nederlandse instanties te worden geregeld. Dit geldt in het bijzonder voor de aanpassing van de vroegere Nederlands-Duitse overeenkomsten en afspraken betreffende de grensoverschrijdende baanvakken aan de huidige omstandigheden.
2. In dit verband leggen de Verdragsluitende Partijen de nadruk op de bijzondere betekenis van de beide grensoverschrijdende baanvakken Venlo—Kaldenkirchen en Emmerik—Zevenaar. De vraagstukken betreffende deze baanvakken dienen met voorrang te worden geregeld.
3. Het baanvak Emmerik—Zevenaar wordt met ingang van de nieuwe dienstregeling in 1960 weer opengesteld voor het goederenverkeer per spoor. De nadere uitwerking hiervan zal door de bevoegde Duitse en Nederlandse instanties gezamenlijk worden overeengekomen.

1. De aanleg van de autoweg Arnhem—Oberhausen (E 36) geschiedt door de Verdragsluitende Partijen op de volgende wijze:
a) De Bondsrepubliek Duitsland zal uiterlijk eind 1961 de verbinding van de „Bundesstrasse 8” met de aansluiting Emmerik en van daar af de autoweg tot aan de Nederlands-Duitse grens tussen de grensstenen 702 en 703 tot stand brengen.
b) Het Koninkrijk der Nederlanden zal uiterlijk tegen hetzelfde tijdstip de autoweg van Arnhem tot aan de grens van het in artikel 4 van dit Verdrag aangegeven gebied bij Veldhuizen, zoals deze grens is aangegeven in § 27 van Bijlage A van dit Verdrag, tot stand brengen en daar het Nederlandse gedeelte van het ontworpen gemeenschappelijke douane-emplacement aanleggen.
c) De werkzaamheden aan de autoweg tussen de grens van het in artikel 4 aangegeven gebied bij Veldhuizen en de Nederlands-Duitse grens tussen de grensstenen 702 en 703, alsmede aan het in dat gebied gelegen gedeelte van het gemeenschappelijke douane-emplacement, die tot de inwerkingtreding van dit Verdrag door het Koninkrijk der Nederlanden worden uitgevoerd in nauwe samenwerking met de bevoegde Duitse autoriteiten met gebruikmaking van de Duitse voorbereidende werkzaamheden en niet inachtneming van de Duitse technische voorschriften en de Duitse wensen, zullen na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Bondsrepubliek Duitsland worden voortgezet. Zij zullen voor eind 1961 worden voltooid, zodat uiterlijk van dat tijdstip af de autoweg tussen de aansluiting Emmerik en Arnhem kan worden gebruikt.
d) De Bondsrepubliek Duitsland zal het weggedeelte Oberhausen—Wezel uiterlijk voor eind 1961 voltooien.
e) De Bondsrepubliek Duitsland zal in het begrotingsjaar 1962 een aanvang maken met de aanleg van het weggedeelte tussen Wezel en de aansluiting Emmerik, de werkzaamheden aan de weg met voortvarendheid uitvoeren en de weg, onvoorziene technische moeilijkheden voorbehouden, uiterlijk 30 juni 1965 voltooien.
2. De kosten die het Koninkrijk der Nederlanden na 30 juni 1959 gemaakt heeft of maakt voor de aanleg van het in lid 1 onder c genoemde gedeelte van de autoweg E 36 met inbegrip van de bijkomende werken, worden door de Bondsrepubliek Duitsland vergoed. Deze kosten omvatten:
a) de kosten voor de ingebruikneming, koop of onteigening van de terreinen die nodig zijn voor de autoweg met bijkomende werken, voor het douane-emplacement en voor de uitvoering der werkzaamheden;
b) de kosten van uitvoering van de werkzaamheden;
c) een toeslag van 8% op de onder a en b genoemde kosten voor de voorbereiding en de leiding van, en het toezicht bij, de uitvoering.
3. De Bondsrepubliek Duitsland neemt de geldelijke verplichtingen over, welke voor het Koninkrijk der Nederlanden op de dag van inwerkingtreding van dit Verdrag nog bestaan uit hoofde van aanspraken van derden terzake van het onder a en b van lid 2 genoemde, alsmede de verplichtingen welke eventueel later voor het Koninkrijk der Nederlanden voortvloeien uit aanspraken van derden terzake van de aanleg van de autoweg.

1. „Oude grens” in de zin van deze Bijlage is de grens die op 31 december 1937 bestond tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Duitse Rijk krachtens de in artikel 1 van dit Verdrag vermelde grensverdragen en andere overeenkomsten.
2. „Nieuwe grens” in de zin van deze Bijlage is de grens tussen liet Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland krachtens artikel 1 van dit Verdrag, voorzover zij afwijkt van de op 31 december 1937 bestaande grens tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Duitse Rijk.

De grens loopt van grenssteen 269 tot grenssteen 324 als de oude grens, voorzover in de §§ 11 tot en met 15 niet iets anders is bepaald.

Van het snijpunt van het midden van de genormaliseerde Roode Beek met de oude grens tussen de grensstenen 269 en 270 loopt de nieuwe grens in het midden van de genormaliseerde Roode Beek tot ongeveer 320 m ten zuidoosten van grenssteen 274; hier verlaat zij de loop van de beek en loopt ongeveer 10 m in noordelijke richting tot de oude grens tussen de grensstenen 273 en 274.
1. Voor de gedeeltelijk onder de weg Schinveld-Koningsbosch liggende brug over de Roode Beek wordt aan de grensbevolking en aan de wederzijdse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. De Nederlandse meetinrichting op de noordelijke oever van de Roode Beek kan gehandhaafd blijven. De personen die daartoe opdracht hebben van de bevoegde Nederlandse autoriteit, hebben te allen tijde toegang tot de inrichting.

Van een punt in het midden van de oude Roode Beek ongeveer 45 m ten zuidoosten van de straatweg van Sittard naar Tudderen, waar de Roode Beek in noordelijke richting afbuigt, loopt de nieuwe grens in noordwestelijke richting in het verlengde van de oude grens tot het snijpunt met de noordwestzijde van de genoemde straatweg. Van hier loopt zij ongeveer 340 m in rechte lijn naar een punt dat gelegen is aan de zuidoostzijde van een van Tudderen naar de weilanden bij de Roode Beek lopende landweg en ongeveer 230 m ten noordoosten van het midden van de genormaliseerde Roode Beek. Van hier loopt zij ongeveer 205 m in rechte lijn naar een punt op de noordelijke oever van de oude Roode Beek, dat ongeveer 90 m van het midden van de genormaliseerde Roode Beek ligt, en van hier naar een punt in het midden van de genormaliseerde Roode Beek ongeveer 570 m ten noordwesten van de kruising van de genormaliseerde Roode Beek met de straatweg van Sittard naar Tudderen. Zij volgt daarna over een afstand van ongeveer 50 m het midden van de genormaliseerde Roode Beek tot het snijpunt met de oude grens in de oude loop van de Roode Beek.
1. Tot waarborging van de afwatering voor de plaats Tudderen verplicht het Koninkrijk der Nederlanden zich a) de oude Roode Beek - voor zover zij op Nederlands gebied nog bestaat - van grenssteen 305 tot aan de nieuwe afwateringssloot die 320 m stroomafwaarts van de straatweg van Sittard naar Tudderen uitmondt in de Roode Beek,
b) de sloot die aan de noordwestzijde langs de straatweg van Sittard naar Tudderen loopt, alsmede de onder a genoemde nieuwe afwateringssloot te laten bestaan.
a) de oude Roode Beek - voor zover zij op Nederlands gebied nog bestaat - van grenssteen 305 tot aan de nieuwe afwateringssloot die 320 m stroomafwaarts van de straatweg van Sittard naar Tudderen uitmondt in de Roode Beek,
b) de sloot die aan de noordwestzijde langs de straatweg van Sittard naar Tudderen loopt, alsmede de onder a genoemde nieuwe afwateringssloot
2. De door het Waterschap van de Geleen- en Molenbeek met zijtakken aan de plaats Tudderen verleende vergunning van 25 januari 1960 tot het afvoeren van water in de Roode Beek blijft van kracht. Voor iedere verandering van de bestaande toestand, die een grotere belasting voor de Roode Beek en de bovengenoemde sloot langs de straatweg ten gevolge zou hebben, moet opnieuw vergunning worden gevraagd.
3. De bovengenoemde bedingen gelden zo lang, totdat voor de afwateringssituatie aan Duitse zijde in het kader van een ruilverkaveling een nieuwe regeling is getroffen, ten hoogste echter gedurende vijf jaar.

Van het in § 12 bedoelde snijpunt van het midden van de genormaliseerde Roode Beek met de oude grens in de oude loop van de Roode Beek, ongeveer 620 m ten noordwesten van de kruising van de genormaliseerde Roode Beek met de straatweg van Sittard naar Tudderen, loopt de nieuwe grens in het midden van de genormaliseerde Roode Beek tot aan het verlengde van de zuidelijke begrenzing van het perceel, behorende bij het huis nr. 11, ten zuiden van grenssteen 310.

Van het in § 13 bedoelde, ten zuiden van grenssteen 310 gelegen snijpunt van het midden van de genormaliseerde Roode Beek met het verlengde van de zuidelijke begrenzing van het perceel, behorende bij het huis nr. 11, loopt de nieuwe grens in rechte lijn langs deze perceelsgrens op een afstand van ongeveer 5 m evenwijdig aan de buitenkant van de zuidelijke gevelmuur tot de oostzijde van de weg van Susteren naar Isenbruch en van hier langs deze wegzijde tot de oude grens tussen de grensstenen 311 en 312.
Voor het weggedeelte tussen de oude en de nieuwe grens wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

Van het snijpunt van de noordwestelijke begrenzing van het perceel behorende bij het huis nr. 143, met de oude grens tussen de grensstenen 323 en 324, ongeveer 40 m ten zuidoosten van grenssteen 323, looρt de nieuwe grens langs deze perceelsgrens ongeveer 20 m in noordoostelijke richting en vervolgens ongeveer 100 m in zuidoostelijke richting tot de westzijde van de straatweg van Saeffelen naar Koningsbosch en kruist hier deze straatweg loodrecht naar de oude grens tussen de grensstenen 324 en 325.

De nieuwe grens loopt tussen de grensstenen 373 en 374 in het midden van de genormaliseerde Roode Beek.

a) Van het snijpunt van de zuidelijke begrenzing van het huidige Nederlandse grondbezit met de oude grens tussen de grensstenen 480 en 481, ongeveer 52 m ten noorden van grenssteen 480, loopt de nieuwe grens langs deze begrenzing van het grondbezit tot de westzijde van de weg (Tegelsbeckers Dyck), van hier łangs deze wegzijde tot een punt ongeveer 40 m ten zuiden van grenssteen 482 op de oude grens.
b) Van grenssteen 485 loopt de nieuwe grens aan de oostzijde van de weg (Holter Dyck) tot aan grenssteen 486.
1. Voor de in zuidelijke richting lopende weg ten zuiden van grenssteen 482 wordt aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking en aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. Voor de weg tussen de grensstenen 485 en 486 wordt aan de in de Bondsreρubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

a) Van grenssteen 488 loopt de nieuwe grens in noordelijke richting naar een punt op de westzijde van de straatweg van Walbeck naar het douanekantoor Lingsfort, welk punt ongeveer 155 m ten noorden van de noordwesthoek van het douanekantoor ligt, van hier langs de buitenzijde van de sloot aan de westzijde van deze straatweg tot de noordwestzijde van de toegangsweg naar het logement „Hollandia” en van hier langs deze wegzijde tot de oude grens tussen de grensstenen 491 en 492.
b) Tussen de grensstenen 496 en 497 loopt de nieuwe grens langs de oostzijde van de weg.
Voor de weg tussen de grensstenen 496 en 498 wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

Van de zuidelijke grenssteen 530 af volgt de nieuwe grens de zijde van de weg ongeveer 475 m in noordoostelijke richting. Daarna loopt zij in rechte lijn ongeveer 11 m voorbij de zuidelijke grenssteen 531 tot de huidige Duitse slagboom. Hier kruist zij de weg langs de zuidwestzijde van de slagboom. Van het noordwestelijke einde van de slagboom loopt zij in rechte lijn naar de westelijke grenssteen 532 (bij de brug) en daaraan voorbij tot de oude grens in het midden van de Kendelbeek.
1. Het Koninkrijk der Nederlanden verklaart zich bereid, de douanebehandeling te regelen overeenkomstig de op 30 mei 1958 te 's-Gravenhage ondertekende Overeenkomst tussen de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden nopens de samenvoeging van de grenscontrole en de instelling van gemeenschappelijke spoorwegstations of van grensaflossingsstations aan de Nederlands-Duitse grens.
2. De Bondsrepubliek Duitsland zal met ingang van de inwerkingtreding van dit Verdrag aan het Duitse douanekantoor Gaesdonk de bevoegdheden verlenen van een „Zollamt 2”, met uitzondering van de bevoegdheden voor de douanebehandeling van vlees en vleeswaren.

1. Onder recht van weggebruik in de zin van deze Bijlage wordt het recht verstaan, bepaalde wegen te gebruiken, die binnen korte afstand van de grens over het grondgebied van de andere Verdragsluitende Partij voeren. Controle aan de grens blijft hierbij achterwege. Onder voorwaarde van wederuitvoer onderscheidenlijk van wederinvoer behoeven voor meegevoerde voorwerpen geen in- of uitvoerrechten en andere heffingen terzake van de in- of uitvoer te werden voldaan en blijven in-, uit- en doorvoerverboden en -beperkingen buiten toepassing. De bepalingen van artikel 36 van dit Verdrag zijn van overeenkomstige toepassing.
2. Een recht van weggebruik wordt verleend aan personen die op grond van plaatselijke omstandigheden een redelijk belang daarbij hebben, door afgifte van een schriftelijke verklaring door de bevoegde autoriteit van de Verdragsluitende Partij in welker gebied de persoon woont. Afgezien van deze verklaring behoeft men geen grensoverschrijdingsdocument bij zich te hebben.
3. De Verdragsluitende Partijen stellen het model van de verklaring in een notawisseling vast en delen elkaar mede, welke autoriteiten bevoegd zijn tot afgifte van de verklaringen. Deze autoriteiten delen aan de met het grenstoezicht belaste autoriteiten van de andere Partij mede, aan welke personen een verklaring is afgegeven en van welke personen de verklaring is ingetrokken.
4. Ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, hebben het recht bij het weggebruik hun dienstkleding of een officieel kenteken zichtbaar te dragen en hun dienstwapens, voertuigen, dienstuitrusting en diensthonden mee te nemen. Zij mogen echter geen ambtshandelingen verrichten. Een verklaring als bedoeld in lid 2 behoeven zij niet te bezitten.

a) Van grenssteen 535 loopt de nieuwe grens aan de zuidzijde van de weg, waarbij de zuidelijke grenssteen 536 blijft gehandhaafd, naar de zuidelijke grenssteen 537 en van hier door naar de oude grens op het midden van de weg tussen de grenspunten 537 en 538.
b) Van het snijpunt van de oude grens op het midden van deze weg met het verlengde van de rechte tussen de noordelijke grensstenen 539 en 538 loopt de nieuwe grens via de noordelijke grenssteen 538 naar de noordelijke grenssteen 539.
Voor de weg tussen de grensstenen 537 en 538 wordt aan de wederzijdse grensbevolking en aan de wederzijdse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

a) Van grenssteen 555 loopt de nieuwe grens in noordwestelijke richting ongeveer 60 m langs de noordoostzijde van de landweg, kruist deze weg loodrecht en loopt van hier in rechte lijn in noordwestelijke richting naar een punt dat op de noordwestelijke wegzijde 40 m ten zuiden van grenssteen 558 ongeveer in het verlengde van de rechte tussen de grensstenen 559 en 558 ligt, en van hier naar grenssteen 558.
b) Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 559 en 560 met de zuidoostzijde van de weg tussen de grensstenen 560 en 561 loopt de nieuwe grens in noordoostelijke richting langs deze wegzijde tot de zuidwestoever van de Kendelbeek en kruist hier de weg voor de brug ongeveer loodrecht tot op de oude grens.
1. Voor de weg tussen de grensstenen 560 en 561 wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. Voor dezelfde weg wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, het recht tot het verrichten van bepaalde ambtshandelingen overeenkomstig § 3 verleend.

Van de oostelijke grenssteen 589 loopt de nieuwe grens aan de oostzijde van de weg tot grenssteen 595.
Voor de weg tussen de grensstenen 589 en 595 wordt aan het personeel van de Duitse „Forstverwaltung” (Bosbeheer) en andere belanghebbenden overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend voor alle werkzaamheden die verband houden met de exploitatie van het ten oosten van deze weg gelegen woud. Bij de uitoefening van het recht van weggebruik dient men ter legitimatie een officieel document met foto bij zich te hebben.

De grens loopt van grenssteen 626 tot grenssteen 626IX als de oude grens. Van hier loopt de nieuwe grens in rechte lijn naar grenssteen 628. Van hier loopt de grens als de oude grens tot een holle weg ongeveer 100 m ten noordwesten van grenssteen 629bis De nieuwe grens volgt van hier de noordwestzijde van de holle weg in noordoostelijke richting tot de hoek van het bos. Van hier loopt zij langs de bosrand via vijf knikpunten naar een vooruitspringende hoek van het bos, die ongeveer 400 m ten noordwesten van de hoek van het bos bij de holle weg ligt, en van hier in rechte lijn verder langs de noordwestzijde van een pad tot waar dit uitkomt op de weg van Vogelsang naar de voormalige schietbaan. Van hier volgt zij de bosrand eerst in zuidoostelijke, vervolgens in noordoostelijke en dan wederom in zuidoostelijke richting en doorsnijdt in het verlengde van de laatstgenoemde bosrand een vooruitspringend bosgedeelte tot aan een pad. Van hier volgt zij wederom de bosrand in noordoostelijke, vervolgens in zuidoostelijke en dan wederom in noordoostelijke richting tot de beboste helling boven het Wylermeer, ongeveer 250 m ten noordwesten van de hofstede Vogelsang. Deze helling in noordoostelijke richting kruisend loopt zij tot in het Wylermeer; vervolgens loopt zij in het midden van het meer tot de zuidoostelijke voet van de Querdamm. Van hier volgt zij de voet van de dam in noordoostelijke richting tot waar de dam een gaping vertoont, loopt om het eind van de dam in noordwestelijke richting om, steekt vervolgens het Wylermeer over en volgt verder in rechte lijn de noordwestzijde van de Querdamm tot de oude grens tussen de grensstenen 642 en 643.
1. Voor de weg van Wyler/Lagewald naar Berg en Dal, voorzover deze langs Duits grondgebied loopt, wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. Voor het gedeelte van de weg Wyler-Beek tussen Lagewald en de nieuwe grens wordt aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
3. Aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking wordt overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend: a) voor het gedeelte van de weg Wyler-Beek ten noordwesten van Vogelsang tot aan de nieuwe grens;
b) voor het tot het Duitse grondgebied behorende gedeelte van de weg van Vogelsang naar de voormalige schietbaan;
c) voor het tot het Duitse grondgebied behorende gedeelte van de holle weg die ongeveer 100 m ten noordwesten van grenssteen 629bis in noordoostelijke richting af takt van de weg van Lagewald naar Berg en Dal en die na ongeveer 425 m de onder b genoemde weg kruist.
a) voor het gedeelte van de weg Wyler-Beek ten noordwesten van Vogelsang tot aan de nieuwe grens;
b) voor het tot het Duitse grondgebied behorende gedeelte van de weg van Vogelsang naar de voormalige schietbaan;
c) voor het tot het Duitse grondgebied behorende gedeelte van de holle weg die ongeveer 100 m ten noordwesten van grenssteen 629bis in noordoostelijke richting af takt van de weg van Lagewald naar Berg en Dal en die na ongeveer 425 m de onder b genoemde weg kruist.
4. Voor de in lid 3 onder b en c omschreven weggedeelten wordt aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
5. Voor het gedeelte van de weg Wyler-Beek ten westen van de nieuwe grens tot aan de Querdamm alsmede voor het tot het Nederlandse grondgebied behorende stuk van de Querdamm wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
6. Voor de verbinding over Duits grondgebied tussen het Nederlandse en het Duitse stuk van de Querdamm alsmede voor het tot het Duitse grondgebied behorende stuk van de Querdamm wordt aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
7. Vóór het einde van het jaar 1965 verbetert de Bondsrepubliek Duitsland de „Bundesstrasse 9” op het gedeelte ten zuidwesten van het Wylermeer en legt zij langs de noordoostrand van het dorp Wyler een nieuw gedeelte aan tussen het zuidoostelijke einde van het Wylermeer en grenssteen 623. Deze werken worden uitgevoerd op grond van een plan dat zal worden vastgesteld in overleg tussen de terzake van wegenaanleg bevoegde autoriteiten van de Verdragsluitende Partijen met medewerking van de douane-administraties.
8. Het Koninkrijk der Nederlanden staat binnen het kader van de Nederlandse wetgeving het nemen van alle maatregelen toe, die vereist zijn voor het onderhoud en het gebruik van het Wylermeer, voorzover dit op Nederlands grondgebied ligt.

De nieuwe grens loopt van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 649 en 650 met de noordwestzijde van de grensweg langs deze wegzijde tot de af takking van de weg naar Keeken ten noordoosten van Homüschemühl en kruist hier de grensweg loodrecht naar het snijpunt van zijn zuidoostzijde met de noordoostzijde van de af takkende weg. Van hier loopt zij langs de zuidoostzijde, vervolgens langs de noordoostzijde van de grensweg naar de oostelijke grenssteen 652 en daaraan voorbij tot op de oude grens tussen de grenspunten 652 en 653.
1. Voor de grensweg van grenssteen 650 tot de aftakking van de weg naar Keeken ten noordoosten van Homüschemühl wordt aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking en aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. Voor de grensweg van de vorengenoemde aftakking tot grenssteen 652 wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
3. Nederlandse boeren die op Nederlands gebied tussen Homüschemühl en grenssteen 651 akkers hebben aan de grensweg die via grenssteen 650 naar grenssteen 652 loopt, ontvangen van de Duitse douane-administratie sleutels voor de ongeveer 100 m ten zuidwesten van Homüschemühl geplaatste slagboom. Teneinde over het Duitse gedeelte van de weg hun op Nederlands gebied liggende akkers te bereiken, mogen zij de slagboom open maken, en wel in de tijd van de voornaamste bewerking van het land en in de oogsttijd zowel overdag als 's nachts, en in de overige tijd van het aanbreken van de dag tot het invallen van de nacht.

De grens loopt van het midden van de Rijn ten zuidoosten van Spijk via de grensstenen 660 tot 702 als de oude grens, voorzover in de § § 26 tot en met 29 niet iets anders is bepaald.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 682 in het verlengde van de oude grens tussen de grensstenen 681 en 682 ongeveer 10 m tot de oostzijde van de landweg en volgt van hier deze wegzijde tot grenssteen 683.

Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 684 en 685 met een lijn die ten zuidwesten van de ontworpen autoweg op een afstand van 55 m evenwijdig aan de as van de autoweg ligt, loopt de nieuwe grens langs deze lijn ongeveer 580 m in zuidoostelijke richting tot de noordzijde van een van west naar oost lopende weg en volgt van hier deze wegzijde tot de as van de ontworpen autoweg. Van hier loopt zij over de as van de ontworpen autoweg ongeveer 350 m in zuidoostelijke richting tot de westzijde van een naar het noorden lopende weg en volgt van hier deze wegzijde in noordelijke richting tot de oude grens tussen de grensstenen 686 en 687.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 688 ongeveer 73 m in ongeveer oostelijke richting naar een punt op de oude grens tussen de grensstenen 689 en 690, dat ongeveer 20 m van grenssteen 689 ligt.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 695 in ongeveer westelijke richting aan de zuidzijde van de weg langs de noordrand van het bos tot het knikpunt van deze wegzijde op een afstand van ongeveer 50 m van de weg Elten-Beek. Van hier volgt zij in ongeveer zuidelijke richting over een afstand van ongeveer 90 m de huidige eigendomsgrens van het grondbezit van de Stichting Van Heek tot het knikpunt van deze eigendomsgrens. Van hier loopt zij ongeveer 180 m in zuidoostelijke richting naar een punt, dat op een afstand van 110 m van de as van de ontworpen autoweg ligt. Van hier loopt zij ongeveer 110 m in zuidelijke richting naar een punt op een lijn die op een afstand van 55 m evenwijdig aan de as van de ontworpen autoweg ligt. Van hier volgt zij deze lijn tot de oude grens tussen de grensstenen 702 en 703 in het grenskanaal.
Voor de weg Stokkum-Elten wordt over de autoweg een viaduct voor personenauto's gebouwd. Voorlopig krijgen alleen voetgangers en berijders van rijwielen met of zonder hulpmotor vergunningen voor het gebruik van deze weg overeenkomstig de Overeenkomst inzake het kleine grensverkeer, welke de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden voornemens zijn te sluiten.

1. Onder het recht van Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, tot het verrichten van bepaalde ambtshandelingen in de zin van deze Bijlage wordt het recht van deze ambtenaren verstaan in het Koninkrijk der Nederlanden grenstoezicht uit te oefenen op dezelfde voet als in de Bondsrepubliek Duitsland. Ambtshandelingen tegenover Nederlanders zijn echter slechts toegestaan inzover dit noodzakelijk is om de identiteit van personen ter plaatse vast te stellen.
2. De ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, zijn verplicht hun dienstkleding of een officieel kenteken zichtbaar te dragen. Zij hebben het recht hun dienstwapens, voertuigen, dienstuitrusting en diensthonden mee te nemen; wapens of honden mogen echter niet tot het verrichten van ambtshandelingen worden gebruikt.

De nieuwe grens loopt langs een lijn die ten noordoosten van de ontworpen autoweg op een afstand van 55 m evenwijdig aan de as van de autoweg ligt, tussen de beide snijpunten van deze lijn met de oude grens langs de „Landwehr” tussen de grensstenen 711 en 712.

De nieuwe grens loopt tussen de grensstenen 718 en 720 in het midden van de genormaliseerde Oude IJssel.

Van het snijpunt van het midden van de genormaliseerde Aa met de oude grens tussen de grensstenen 728 en 729 loopt de nieuwe grens in het midden van de genormaliseerde Aa tot een punt ongeveer 20 m stroomafwaarts van de westrand van de brug voor de weg van Anholt naar Dinxperlo.

a) Van het in § 32 bedoelde punt in het midden van de Bocholter Aa, ongeveer 20 m stroomafwaarts van de westrand van de brug, loopt de nieuwe grens ongeveer 115 m in noordelijke richting in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 24 m ten westen van de as ligt van de huidige rijbaan van de Anholtse Weg, Van hier loopt zij loodrecht op de Anholtse Weg tot het snijpunt met de toekomstige oostzijde van de Anholtse Weg, zoals deze is geprojecteerd in het van Duitse en Nederlandse zijde opgestelde verbeteringsplan. Tot de ontruiming van het tegenwoordig aan de westzijde van de Anholtse Weg gelegen woonwagenkamp, ten hoogste gedurende vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, loopt de grens van het in § 32 bedoelde, ongeveer 20 m stroomafwaarts van de westrand van de brug gelegen punt voorlopig ongeveer 65 m in noordelijke richting, buigt dan langs de omheining van het woonwagenkamp af naar het oosten en volgt de omheining tot aan de noordoosthoek. Van hier loopt zij loodrecht op de Anholtse Weg tot het snijpunt met de oude grens, volgt deze en komt uit op de in de vorige alinea beschreven grens. De nieuwe grens volgt vervolgens de oost- onderscheidenlijk zuidzijde van de geprojecteerde straatweg en daar waar volgens het verbeteringsplan een trottoir is geprojecteerd, de zuidzijde van de trottoirband tot waar zij uitkomt op de Heelweg. Voorzover de huidige straatweg binnen dit gedeelte op Duits grondgebied zou liggen, loopt de grens tot de voltooiing van de nieuwe straatweg, ten hoogste gedurende vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, voorlopig langs de zuidzijde van de huidige straatweg. Van de plaats waar zij uitkomt op de Heelweg volgt de nieuwe grens de zuidzijde van de trottoirband aan de zuidzijde van de Heelweg tot het snijpunt met het verlengde in zuidwestelijke richting van het grensgedeelte tussen de grensstenen 117d en 734 en loopt van hier in rechte lijn naar grenssteen 734. De Regeringen van de Verdragsluitende Partijen stellen bij notawisseling het tijdstip vast, waarop de in de tweede en de vierde alinea bepaalde voorlopige grens wordt vervangen door de definitieve grens.
b) Van grenssteen 176 loopt de nieuwe grens in rechte lijn in noordoostelijke richting naar een punt dat ongeveer 15 m ten zuiden van grenssteen 736 op de oude grens ligt.
1. Het Koninkrijk der Nederlanden verbetert de Anholtse Weg binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag tot waar deze weg de nieuwe grens snijdt ten noorden van de brug over de Bocholter Aa.
2. De Bondsrepubliek Duitsland legt binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag ten zuiden van de nieuwe grens een nieuwe weg aan voor het verkeer van Suderwick naar Anholt, welke weg ten noorden van de brug over de Bocholter Aa op de Anholtse Weg zal uitkomen.
3. Het Koninkrijk der Nederlanden zal er zorg voor dragen dat het bovenvermelde woonwagenkamp, totdat het wordt ontruimd, van Nederlands grondgebied uit onmiddellijk toegankelijk is.
4. Op het Nederlandse gedeelte van de Anholtse Weg en de Heelweg wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend voor het verkeer met voertuigen tussen de aan Duitse zijde gelegen percelen onderling alsmede voor het verkeer met voertuigen tussen deze percelen en het overige deel van de gemeente Suderwick. Voor de bewoners van de genoemde percelen is de in § 2 bedoelde verklaring niet vereist; indien zij ouder zijn dan veertien jaar, moeten zij echter bij het weggebruik ter legitimatie een officieel document met foto bij zich hebben. Het verkeer met voertuigen over Nederlands gebied tussen de genoemde percelen en het overige deel van de gemeente Suderwick is alleen toegestaan via de Duitse grensposten Suderwick en Brüggenhütte. Bij het in- of uitreizen via deze grensposten dient men op verlangen aannemelijk te maken, dat de voorwaarden zijn vervuld voor de in § 2 voorziene vrijstelling van rechten en heffingen.
5. Voor het Nederlandse gedeelte van de Anholtse Weg en de Heelweg wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
6. De door de gemeente Dinxperlo aangelegde riolering in het gebied ten zuidoosten van de Anholtse Weg en de Heelweg blijft aangesloten op de riolering in Dinxperlo. Het riool onder het zuidelijke trottoir van de Heelweg mag niet worden afgesloten. Wijzigingen of nieuwe aansluitingen op de bestaande riolering mogen van Duitse zijde slechts in overeenstemming met de gemeente Dinxperlo worden aangebracht. De riolering wordt door de gemeente Dinxperlo onderhouden. De hiervoor vereiste werkzaamheden kunnen in overleg met de aan Duitse zijde bevoegde instanties op Duits gebied worden verricht. De gemeente Dinxperlo en de „Amtsverwaltung” Liedern-Werth zullen een overeenkomst sluiten over de betalingen welke aan genoemde gemeente voor het gebruik van de riolering moeten worden gedaan.

a) Van de tussengrenssteen 42 tussen de grensstenen 806 en 807 bij het Nederlandse douanekantoor aan de zuidzijde van de straatweg van Vreden naar Groenlo kruist de nieuwe grens deze straatweg en loopt vervolgens langs de oostzijde van de Veengoot tot de oude grens tussen de grensstenen 808/40 en 809/39.
b) Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 809a en 809b met de zuidzijde van de Veengoot loopt de nieuwe grens in hoofdzakelijk noordelijke richting aan de oostzijde van de Veengoot en de Ramsbeek, en wel voorzover daar dijken zijn, aan de oostzijde daarvan, tot de oude grens tussen de grensstenen 811/36 en 811/35.
Het Koninkrijk der Nederlanden verplicht zich, door middel van het Waterschap van de Berkel overeenkomstig het in 1939 ten uitvoer gebrachte normaliseringsplan te zorgen voor het herstel en het onderhoud van de voor het gebied van het Duitse „Wasser- und Bodenverband” Krosewicker Feld noodzakelijke afwatering. Het Waterschap van de Berkel zal bij het opstellen van een nieuw normaliseringsplan, voorzover dit de belangen van het „Wasser- und Bodenverband” Krosewicker Feld raakt, de desbetreffende bepalingen met de „Landkreis” Ahaus overeenkomen.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 830a in oostelijke richting ongeveer 12 m langs een sloot, van hier ongeveer 230 m aan de oostzijde van het naar het noorden lopende voetpad tot een sloot ongeveer 32 m ten zuiden van grenssteen 830e, van hier ongeveer 23 m naar een punt ongeveer 12 m ten zuidoosten van grenssteen 830e van hier via de zuidelijke hoek van het bos bij het voetpad (ongeveer 12 m ten noordoosten van grenssteen 830e) en in aansluiting daarop via de het meest oostelijk gelegen hoek van het pad naar een punt ongeveer 58 m ten noordoosten van grenssteen 830e en 55 m ten zuiden van grenssteen 830f. Van hier loopt zij naar een punt op de oostzijde van het pad ongeveer 2 m ten oosten van grenssteen 830f; van hier volgt zij deze zijde van het pad tot een punt ongeveer 8 m ten oosten van grenssteen 830i. Hier verlaat zij deze zijde van het pad, komt na ongeveer 75 m in rechte lijn weer op deze zijde uit en volgt deze zijde in ongeveer rechte lijn tot grenssteen 830k.
1. Voor de strook tussen de oude en de nieuwe grens wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. Voor de in lid 1 bedoelde strook wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, het recht tot het verrichten van bepaalde ambtshandelingen overeenkomstig § 3 verleend.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 6 in rechte lijn naar grenssteen 7.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 7 in rechte lijn ongeveer 50 m in bijna noordelijke richting tot de hoek van een omheining ongeveer 20 m ten oosten van de oude grens, en van hier ongeveer 60 m langs de omheining tot een hoek daarvan ongeveer 45 m ten oosten van de oude grens. Van hier loopt zij in rechte lijn ongeveer 75 m in noordoostelijke richting naar het knikpunt van een met struikgewas begroeid talud en van hier in rechte lijn ongeveer 105 m in noordoostelijke richting tot de noordwesthoek van een weg die uit het bos in het weiland komt. Van hier loopt zij in rechte lijn ongeveer 150 m in noordelijke richting tot de westhoek van een bosje. Van hier loopt zij in rechte lijn naar een punt op de oude grens ongeveer 70 m ten zuiden van grenssteen 12.

De nieuwe grens loopt in rechte lijn van grenssteen 12I naar grenssteen 13 en van grenssteen 13 naar grenssteen 13IV.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 24 ongeveer 10 m in noordoostelijke richting tot de voet van de dijk en volgt van hier de oostzijde van de Vrijdijk tot een punt ongeveer 40 m ten zuidoosten van grenssteen 33. Van hier loopt zij in rechte lijn naar grenssteen 33.
Voor de grensweg (Vrijdijk) wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.

De bijgevoegde kaarten maken deel uit van deze Bijlage1)De kaarten behorende bij de § § 5 tot en met 47 van Bijlage A en de § § 2 tot en met 5 van Bijlage B, alsmede een overzichtskaart, worden afzonderlijk uitgegegeven..

a) Van het knikpunt van de oude grens ongeveer 20 m ten noorden van grenssteen 35 loopt de nieuwe grens ongeveer 25 m in het verlengde van het grensgedeelte tussen grenssteen 35 en dit knikpunt en vervolgens in rechte lijn naar grenssteen 39.
b) Van grenssteen 40 loopt de nieuwe grens in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 36 m ten oosten van grenssteen 41III ligt en 3,5 m ten noorden van de rechte verbindingslijn tussen de grensstenen 40 en 41III; van hier loopt zij in rechte lijn naar grenssteen 41III.
Onder erkenning van een wederzijds waterstaatkundig belang bij de normalisering van de Rammelbeek verplicht het Koninkrijk der Nederlanden zich tot medewerking in de zin van de bepalingen van hoofdstuk 4 van dit Verdrag en zal het in het bijzonder bevorderen, dat spoedig een hierop betrekking hebbende bijzondere overeenkomst tot stand komt als bedoeld in artikel 59.

De nieuwe grens loopt tussen de grensstenen 113 en 116 in het midden van de genormaliseerde Radewijker Beek.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 133 in noordelijke richting tot het snijpunt met een lijn die op het zuidoostelijke talud van de dijk op de gemiddelde hoogte ligt van het terrein aan de zuidoostzijde (voet van het talud). Van hier loopt de nieuwe grens langs de voet van het zuidoostelijke dijktalud tot grenssteen 140.
De Bondsrepubliek Duitsland verplicht zich, op Duits gebied geen maatregelen uit te voeren, die de stabiliteit van de dijk in gevaar brengen.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 151XIV langs de kortste weg naar het midden van het genormaliseerde Schoonebeekerdiep en loopt verder in het midden van deze beek tot de grenssloot bij grenssteen 156.

De grens loopt tussen de grensstenen 172 en 186 als de oude grens.
1. Voor de grenswegen wordt aan de in het Koninkrijk der Nederlanden wonende grensbevolking en aan de Nederlandse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. De Bondsrepubliek Duitsland zal waarborgen, dat bij hoge waterstanden in de Walchumer en de Brualer Schloot de bovengrondse afstroming naar Nederlands gebied wordt verhinderd.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 186 ongeveer 25 m in het verlengde van de oude grens tussen de grensstenen 185II en 186 en van hier in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 20 m ten noordoosten van grenssteen 187 op de oude grens ligt tussen de grensstenen 187 en 188.

De nieuwe grens loopt van een punt dat 185 m ten zuidwesten van grenssteen 193 op de oude grens ligt, langs een cirkelboog die over een punt 40,65 m ten zuiden van grenssteen 194 leidt en die tangentiaal aansluit bij het verlengde van het lange rechtlijnige grensgedeelte tussen de grensstenen 196 en 195I. Van dit raakpunt loopt zij verder in rechte lijn naar het knikpunt van de oude grens ongeveer 26 m ten zuidoosten van grenssteen 195I.
1. Het Koninkrijk der Nederlanden is voornemens, binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag ten zuiden van Nieuweschans een nieuwe weg aan te leggen. In het kader van de aanleg van deze weg wordt het Wijmeersterdiep verlegd naar de zuidzijde van de nieuwe grens. Tot de verlegging van het Wijmeersterdiep brengt de grenswijziging geen verandering in de wederzijdse gebruiksrechten en onderhoudsplichten met betrekking tot deze waterloop.
2. Het Koninkrijk der Nederlanden draagt alle kosten die voortvloeien uit de aanleg van de nieuwe weg en de verlegging van het Wijmeersterdiep. Onder deze kosten vallen ook schadevergoedingen voor de eigenaren van terreinen die, al of niet rechtstreeks, door deze werken worden getroffen.
3. De bevoegde Duitse autoriteiten zullen de bevoegde Nederlandse autoriteiten steun verlenen bij de verlegging van het Wijmeersterdiep.
4. Na de verlegging van het Wijmeersterdiep zijn de bevoegde Duitse autoriteiten op een 3 m brede strook langs de bovenkant van de noordelijke oever gerechtigd tot het treffen van alle noodzakelijke maatregelen ten behoeve van het onderhoud van het Wijmeersterdiep.

a) De nieuwe grens loopt van een punt op de oude grens, dat ongeveer 180 m ten zuidoosten van grenssteen 197 ligt, in noordoostelijke richting naar een punt dat op een afstand van ongeveer 510 m van grenssteen 197 op de oostelijke oever van de Westerwoldsche Aa ligt, van hier verder langs de oostelijke oever van de Westerwoldsche Aa tot een punt dat ongeveer 45 m ten zuiden van de noordwesthoek van de brug tegenover de boerderij Louisenfeld en ongeveer 40 m ten noordwesten van de kilometersteen 1,5 van de straatweg van Bunderneuland naar Landschaftspolder ligt, van hier verder in rechte lijn in de richting van een punt dat ongeveer 33 m ten westen van de westzijde van de weg en ongeveer 270 m ten noorden van de noordwesthoek van de bemuring van de brug over het Wijmeersterdiep bij de couρure in de dijk ligt, tot een punt dat 100 m ten zuiden van dit richtingpunt ligt, van hier naar een punt dat 100 m ten noorden van het richtingpunt ligt op de rechte verbindingslijn tussen het richtingpunt en een punt op de westzijde van de weg 246 m ten zuiden van het midden van de brug over het Wijmeersterdiep naar Kanalpolder, en van hier langs deze verbindingslijn tot het laatstomschreven punt. Van hier looρt de nieuwe grens in rechte lijn naar grenssteen 202i.
b) Van grenssteen 202ƒ looρt de nieuwe grens in rechte lijn naar grenssteen 203.
1. De Bondsrepubliek Duitsland zal binnen twee jaar nadat zij langs diplomatieke weg een mededeling van de Nederlandse Regering heeft ontvangen omtrent het begin van de voorgenomen verbetering van de Westerwoldsche Aa, het op Nederlands gebied liggende gedeelte van het Wijmeersterdiep verleggen naar Duits gebied in de Heinitzpolder. De kosten van deze werkzaamheden worden gedragen door de Bondsrepubliek Duitsland.
2. De Bondsrepubliek Duitsland verleent aan het Koninkrijk der Nederlanden ten behoeve van de verbetering van de Westerwoldsche Aa het recht, specie te bergen in de driehoek die wordt begrensd door de Westerwoldsche Aa, het Wijmeersterdiep en het grensgedeelte 202i–202f. Het Koninkrijk der Nederlanden draagt de daaruit voortvloeiende kosten, met inbegrip van een passende schadevergoeding voor de in aanmerking komende eigenaren.
3. Het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland zullen in hun wederzijds belang zo spoedig mogelijk een tweede dijk tussen Nieuw-Statenzijl en de Heinitzpolder aanleggen benevens een nieuwe keer sluis voor het Wijmeer sterdiep. Elk der Verdragsluitende Partijen draagt de kosten van de op haar grondgebied uit te voeren werken.
4. Tot de verlegging van het Wijmeersterdiep en de verbetering van de Westerwoldsche Aa brengt de grenswijziging geen verandering in de wederzijdse gebruiksrechten en onderhoudsverplichtingen met betrekking tot deze waterlopen.
5. De materialen en werktuigen die één Verdragsluitende Partij nodig heeft voor werkzaamheden op het grondgebied van de andere Partij, kunnen vrij van in- of uitvoerverboden of -beperkingen en vrij van in- en uitvoerrechten en andere heffingen worden ingevoerd in het gebied van de andere Partij en eventueel weer worden uitgevoerd naar het gebied van de ene Partij.
6. De bevoegde autoriteiten van de Verdragsluitende Partijen zullen elkaar steun verlenen bij de verwerving of pacht van grond of andere noodzakelijke maatregelen op het gebied van de andere Partij.

Van het snijpunt van de oude grens tussen de grensstenen 196 en 196a met de zuidwestzijde van de Vaalser Landstrasse loopt de nieuwe grens, deze straatweg kruisend, naar een punt op de noordoostzijde van de straatweg, dat ongeveer 6,5 m ten oosten van grenssteen 196a ligt. Van hier loopt zij in het midden van de 1,5 m brede scheidingsstrook, die tussen de beide rijbanen aldus zal worden aangelegd, dat een 1,5 m breed trottoir en een 6,0 m brede rijbaan op Nederlands gebied liggen, tot ongeveer 65 m ten zuidwesten van het in het midden van de Senserbach gelegen grenspunt 197 en van hier in rechte lijn naar het grenspunt 197 op de oude grens.
De voor het doorgaand verkeer naar Laurensberg ontworpen rijbaan op het Duitse gedeelte van de straatweg zal zo worden aangelegd, dat voertuigen zich niet van de Duitse op de Nederlandse rijbaan kunnen begeven en niet ter hoogte van het Duitse douanekantoor naar Nederlands gebied kunnen afbuigen. Voor het doorgaand verkeer op de Duitse rijbaan zal een stopverbod worden uitgevaardigd.

Van grenssteen 229 loopt de nieuwe grens loodrecht op de Nieuwstraat ongeveer 6,2 m in oostelijke richting, van hier in noordelijke richting tot een punt 11,0 m ten oosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 4; van hier volgt zij in noordelijke richting een lijn die 10,5 m ten oosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 106 alsmede 10,0 m ten oosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 141 ligt, tot ter hoogte van het huis Nieuwstraat nr. 145. Van hier loopt zij volgens een cirkelboog met een straal van 100 m en in aansluiting daarop volgens een lijn die 11,0 m ten zuidoosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 156 en 8,9 m ten zuidoosten van de gevel van het huis Nieuwstraat nr. 181 ligt tot het snijpunt met het verlengde van de westzijde van een weg („Breiter Weg”) ongeveer 7,0 m ten zuiden van grenssteen 232. Van hier loopt zij in noordelijke richting ongeveer 13 m evenwijdig aan de oude grens tussen de grensstenen 232 en 232a en van hier naar een punt op de oude grens, dat ongeveer 4 m ten zuiden van grenssteen 232a ligt.
Het Koninkrijk der Nederlanden staat een Duitse openbare autobusonderneming toe te rijden door het Nederlandse deel van de Nieuwstraat, dat door een gemeenschappelijk aan te leggen afscheiding van het Duitse deel wordt gescheiden. Voor de autobussen geldt een stopverbod. De inzittenden van de autobussen zijn niet verplicht, een grensoverschrijdingsdocument bij zich te hebben. Controle aan de grens blijft achterwege.

De nieuwe grens loopt van grenssteen 232b in oostelijke richting langs de zuidgrens van het grondeigendom van het klooster Rolduc naar een punt ongeveer 170 m ten oosten van grenssteen 232b en van hier in rechte lijn naar een punt dat ongeveer 115 m ten oosten van grenssteen 234 en ongeveer 104 m ten zuiden van de zuidoostelijke grenssteen 234a ligt. Van hier loopt zij in rechte lijn naar een punt op de zuidelijke perceelsgrens van het weiland op de Klosterratherberg, welk punt ongeveer 45 m van het snijpunt van het midden van de hoogspanningsleiding met deze perceelsgrens ligt. Van hier volgt zij een cirkelboog met een straal van ongeveer 365 m tot een punt aan de bosrand, dat ongeveer 80 m ten noordoosten van de oostelijke grenssteen 234b ligt en ongeveer 65 m ten zuidoosten van de zuidelijke grenssteen 235. Van hier loopt zij langs de bosrand tot een punt aan de Kloosterlinderweg ongeveer 11 m ten westen van de zuidelijke grenssteen 235. Van hier loopt zij via de zuidelijke grenssteen 235 naar de oostelijke grenssteen 236, van hier ongeveer 15 m in noordoostelijke richting, van hier naar een punt op het midden van de verbindingslijn tussen de oostelijke grensstenen 236 en 237, van hier naar een punt 12 m ten noordoosten van de oostelijke grenssteen 237 en van hier in rechte lijn over een afstand van ongeveer 160 m naar een punt dat ongeveer 260 m ten westen van de westelijke grenssteen 238 ligt. Van hier loopt zij in rechte lijn ongeveer 300 m naar een punt dat op een afstand van ongeveer 325 m van de westelijke grenssteen 238 in het midden van de Worm na de norrnalisering van die beek (zie § 8) ligt.
1. De aan Duitse zijde geprojecteerde rondweg ten westen van Herzogenrath zal - afgezien van het in artikel 51 van dit Verdrag genoemde deel van de rondweg - ten oosten van de grens zo worden aangelegd, dat de grens noch door zijn aardebaan, noch door zijn taluds, sloten of bruggen wordt geraakt.
2. De Bondsrepubliek Duitsland verplicht zich, de afwatering van de Vrouwenzijp (Rolduc-Bach) naar de Worm in stand te houden.

De nieuwe grens loopt tussen het in § 7 genoemde punt dat op een afstand van ongeveer 325 m van de westelijke grenssteen 238 ligt, en grenssteen 239 volgens de in de bijgevoegde kaart aangegeven middellijn van de Worm, zoals deze binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkrijk der Nederlanden volgens een gezamenlijk plan zal worden genormaliseerd.
Tot de normalisering van de Worm brengt de grenswijziging geen verandering in de wederzijdse gebruiksrechten met betrekking tot deze waterloop.

De nieuwe grens loopt van de aan de oostzijde van de Veeweg staande grenssteen 256 in noordwestelijke richting langs de oostzijde van de Veeweg tot de zuidzijde van de na ongeveer 120 m kruisende Landweg. Hier kruist zij de Veeweg loodrecht tot de oude grens.
1. Voor het weggedeelte langs de nieuwe grens wordt aan de in de Bondsrepubliek Duitsland wonende grensbevolking en aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, overeenkomstig § 2 een recht van weggebruik verleend.
2. Voor het weggedeelte langs de nieuwe grens wordt aan de Duitse ambtenaren, belast met de grensbewaking en het douanetoezicht, het recht tot het verrichten van bepaalde ambtshandelingen overeenkomstig § 3 verleend.