ECLI:NL:GHAMS:2003:AO2164

arrestnummer

rolnummer 23-001512-03

datum uitspraak 5 december 2003

tegenspraak

VERKORT ARREST VAN HET GERECHTSHOF TE AMSTERDAM

gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de economische politierechter in de rechtbank te Alkmaar van 6 maart 2003 in de strafzaak onder parketnummer 14/036168-02 van het openbaar ministerie tegen

[Verdachte],

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1964,

ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie persoons-ge-gevens op het [adres] en aldaar feitelijk verblijvende.

Onderzoek van de zaak

Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzittingen in eerste aanleg van 16 december 2002, 17 februari 2003 en 20 februari 2003 en in hoger beroep van

21 november 2003.

Het hof heeft kennis genomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen door de verdachte en de raadsman naar voren is gebracht.

Tenlastelegging

Aan de verdachte is ten laste gelegd hetgeen vermeld staat in de inleidende dagvaarding. Van die dagvaarding is een kopie in dit arrest gevoegd. De daarin vermelde tenlastelegging wordt hier overgenomen.

Verzoek tot aanhouding ten behoeve van het stellen van een prejudiciële vraag aan het Europese Hof van Justitie.

De raadsman heeft het hof verzocht de zaak aan te houden teneinde het Hof van Justitie de - naar het hof begrijpt - navolgende vraag - bij wijze van prejudiciële beslissing omtrent de uitlegging van het EG-verdrag - voor te leggen: Is het de Nederlandse staat, gelet op de Europese regelgeving ter zake, geoorloofd de zogenaamde FIR-methode (het hof begrijpt: Fysische Ionen Regulatie-methode) voor te schrijven als enige verplichte wijze van emissie-arm aanwenden van mest, terwijl in andere lidstaten van de Europese Unie deze methode juist niet toegelaten zou zijn.

Het hof overweegt daartoe het volgende. Nog daargelaten de feitelijke juistheid van het uitgangspunt van de raadsman, overweegt het hof dat niet aannemelijk is geworden dat de Nederlandse staat niet gebleven is binnen de grenzen van de te dezer zake relevante zogenaamde Nitraatrichtlijnen (vindplaats: Richtlijn 89/107/EEG en Richtlijn 95/2/EG), nu deze richtlijn slechts een resultaatverplichting oplegt, waarbij het aan de lidstaten is overgelaten te kiezen voor die methode of methoden die de lidstaat - gelet op de doelstelling van de richtlijn - voor noodzakelijk houdt. Voorts acht het hof het niet aannemelijk geworden dat de Nederlandse staat bij nationale uitwerking van deze richtlijn in het Besluit Gebruik Dierlijke Meststoffen (1998) en de daarop gebaseerde bijlage met betrekking tot het emissie-arm aanwenden van dierlijke mest, zodanig onzorgvuldig heeft gehandeld door de zogenaamde FIR-methode niet voor te schrijven, dat daardoor de Nederlandse mestwetgeving op dit punt niet verbindend zou zijn. Meer in het bijzonder geldt dat de wet de mogelijkheid biedt een vrijstelling aan te vragen van de verplichting op de voorgeschreven wijze emissie-arm dierlijke meststoffen aan te wenden. Dat de voorwaarden voor het verkrijgen van deze vrijstelling hoog zijn, doet daaraan niet af. Bij deze stand van zaken noopt het verzoek van de raadsman het hof niet een prejudiciële vraag te stellen als hiervoor geformuleerd.

Het verzoek wordt dan ook afgewezen.

Verzoek tot aanhouding in afwachting van het resultaat van het door de minister van Landbouw in te stellen onderzoek naar de FIR-methode.

De verdediging heeft het hof verzocht de onderhavige zaak aan te houden in afwachting van de uitkomst van een onderzoek dat de huidige minister van Landbouw, de heer Veerman, heeft toegezegd te laten uitvoeren naar de resultaten van de FIR-methode, zoals aangekondigd in een persbericht van 4 november 2003.

Het hof overweegt hiertoe als volgt. Nu onvoldoende vast staat dat een dergelijk onderzoek daadwerkelijk zal worden ingesteld, nog daargelaten de termijn die daarmee gemoeid zal zijn, wijst het hof dit verzoek tot aanhouding af gelet op het feit dat strafzaken binnen een redelijke termijn afgedaan dienen te worden.

Het vonnis waarvan beroep

Het vonnis waarvan beroep kan niet in stand blijven, omdat het hof zich daarmee niet verenigt.

Bewijslevering

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat hij

Op 19 februari 2001 in de gemeente [plaats], opzettelijk, dierlijke meststoffen heeft gebruikt op een perceel grasland, gelegen aan de [straat], terwijl die dierlijke meststoffen niet emissiearm werden aangewend.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Blij-kens het verhandelde ter terechtzitting is de verdachte daar-door niet geschaad in de verdediging.

Hetgeen meer of anders is ten laste gelegd, is niet bewezen. De verdachte moet hiervan worden vrijgesproken.

Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezenverklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat.

De bewijsmiddelen

1. Een proces-verbaal met nummer PL1200/01-501281 (pagina 03) van 7 maart 2001, in de wettelijke vorm opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar H.A. Hobo.

Dit proces-verbaal houdt in, voorzover van belang en zakelijk weergegeven, als relaas van verbalisant voornoemd:

Op maandag 19 februari 2001 zag ik dat op het perceel kadastraal bekend onder sectie [nummer], met als zakelijk gerechtigde verdachte, adres van genoemde gemeente (het hof begrijpt: te [plaats]), welk perceel bestaat uit grasland, door een persoon dierlijke meststoffen werden gebruikt. Ik zag namelijk dat dierlijke meststoffen werden gebruikt, op grond, zijnde grasland, terwijl deze dierlijke meststoffen niet emissiearm werden aangewend, immers op het grasland zag ik een tractor met daarachter een gierwagen rijden. Ik zag dat uit de spuitmond van de gierwagen in waaiervorm natte drijfmest op het grasland werd gespoten. Bovendien rook ik de geur van natte drijfmest. Ter plaatse gekomen zag ik dat het bedoelde perceel grasland over enkele honderden vierkante meters met drijfmest was bedekt. De bestuurder werd als verdachte staande gehouden. Naar zijn naam gevraagd gaf hij op te zijn: [verdachte], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1964, wonende te [woonplaats].

2. Een proces-verbaal met nummer PL12YM/01-025493 (pagina 2.1.2) van 19 februari 2001, in de wettelijke vorm opgemaakt door de bevoegde opsporingsambtenaar

H.A. Hobo.

Dit proces-verbaal houdt in, voorzover van belang en zakelijk weergegeven, als de op de genoemde datum tegenover verbalisant afgelegde verklaring van verdachte:

Ik weet dat het verboden is om met een gierwagen drijfmest uit te waaieren op dit weiland. Dit perceel weiland is mijn eigendom. De drijfmest is afkomstig van mijn vee.

Strafbaarheid van het bewezenverklaarde

De raadsman heeft ter terechtzitting een beroep gedaan op het ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid. Hij heeft hiertoe aangevoerd dat de methode die zijn cliënt heeft gebruikt om mest uit te rijden, de zogenaamde FIR-methode beter, althans gelijkwaardig is aan de methode die de wetgever heeft voorgeschreven. De FIR-methode beperkt immers beter dan de wettelijke voorgeschreven methode de emissie van ammoniak. De doelstelling van de wetgever, te weten beperking van de ammoniak uitstoot, wordt aldus op de door verdachte gehanteerde methode ook bereikt.

Subsidiair heeft de raadsman aangevoerd dat dit verweer ook opgevat kan worden als een beroep op artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht.

Het hof overweegt hiertoe als volgt.

Het hof:

Vernietigt het vonnis waarvan beroep en doet opnieuw recht.

Verklaart wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan zoals hierboven in de rubriek bewijslevering omschreven.

Verklaart niet wettig en overtuigend bewezen hetgeen de verdachte meer of anders is ten laste gelegd en spreekt hem daarvan vrij.

Verklaart dat het bewezenverklaarde het hierboven vermelde strafbare feit oplevert.

Verklaart het bewezenverklaarde strafbaar en ook de verdachte daarvoor strafbaar.

Veroordeelt de verdachte tot een geldboete van € 400,00 (VIERHONDERD euro), bij gebreke van betaling en verhaal te vervangen door hechtenis voor de tijd van 8 (ACHT) DAGEN.

Dit arrest is gewezen door de tweede meervoudige strafkamer van het gerechtshof te Amsterdam, waarin zitting hadden mrs. Heuveling van Beek, Haentjens en Brilman, in tegenwoordigheid van mr. Maliepaard als griffier en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van dit gerechtshof van 5 december 2003.