ECLI:NL:RBGEL:2015:6553
vonnis
RECHTBANK GELDERLAND
Team kanton en handelsrecht
Zittingsplaats Arnhem
zaaknummer / rolnummer: C/05/289389 / KG ZA 15-450
Vonnis in kort geding van 10 september 2015
in de zaak van
1. de vennootschap onder firma
[eiser sub 1]
statutair gevestigd te 's-Hertogenbosch,
2. [vennoot 1], medevennoot van eiseres sub 1,
wonende te 's-Hertogenbosch,
3. [vennoot 2], medevennoot van eiseres sub 1,
wonende te 's-Hertogenbosch,
eisers,
advocaat mr. M. de Jong te 's-Hertogenbosch,
tegen
de publiekrechtelijke rechtspersoon
GEMEENTE MAASDRIEL,
zetelende te Kerkdriel,
gedaagde,
advocaat mr. B. de Haan te 's-Hertogenbosch.
Partijen zullen hierna [eiser sub 1] en de gemeente genoemd worden.
1 De procedure
1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:
de dagvaarding met producties
de op voorhand toegezonden producties 1 tot en met 7 van de gemeente
de mondelinge behandeling
de pleitnota van de gemeente.
1.2. De zaak is gelijktijdig behandeld met de zaak met zaaknummer C/05/289293 KG ZA 15-448. Ten slotte is in verband met de spoedeisendheid van de zaak bepaald dat daarin heden vonnis wordt gewezen. De feiten en de motivering waarop de beslissing in het vonnis steunt, worden hieronder vastgelegd.
2 De feiten
2.1. [eiser sub 1] exploiteert een chauffeurscafé dat is gelegen aan de voet van de brug over de Maas tussen Den Bosch en Hedel (hierna: de brug). Het café is gevestigd aan de [eiser sub 1] 1 te Den Bosch, derhalve aan de Bossche kant van de brug. De clientèle van het café bestaat vrijwel uitsluitend uit vrachtwagenchauffeurs die ’s-avonds in het café de maaltijd gebruiken en die in de cabine op de parkeerplaats van het café overnachten.
2.2. De gemeente heeft bij brieven van 15 september 2014, 16 januari 2015 en 3 februari 2015 omwonenden geïnformeerd over onderhouds- en herinrichtingswerkzaamheden aan de Oude Rijksweg, Beatrixstraat en Drielseweg in Hedel. Welke gevolgen deze werkzaamheden voor het verkeer zouden hebben is niet in deze brieven meegedeeld.
2.3. De gemeente heeft begin 2015 het definitief ontwerp van de inrichtings- en onderhoudswerkzaamheden vastgesteld. Het definitieve ontwerp heeft de gemeente uitgewerkt naar een opdracht die op basis van het EMVI criterium (economisch meest voordelige inschrijving) is aanbesteed.
2.4. Heijmans heeft op 22 juli 2015 op de aanbesteding ingeschreven. De gemeente heeft het werk in augustus 2015 gegund aan Heijmans. In het plan van aanpak van Heijmans zijn de werkzaamheden onderverdeeld in vier fases. In fase 1 en 2 wordt gewerkt aan de Oude Rijksweg tussen de rotonde bij de Baronieweg en de brug over de Maas tussen Den Bosch en Hedel (hierna: de brug). In het plan van aanpak staat onder meer het volgende:
(…)
De Oude Rijksweg is in zowel fase 1 als 2 afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Door deze fases gelijktijdig uit te voeren, zorgen we ervoor dat de afsluiting maar zes weken duurt. Als we de fases na elkaar uitvoeren zou de afsluiting elf weken duren. Wij verkorten deze tijd dus met maar liefst vijf weken.
(…).
2.5. Op 2 september 2015 heeft de gemeente samen met de aannemer Heijmans een informatieavond gehouden voor bewoners. Op deze informatieavond is meegedeeld dat de Oude Rijksweg en de brug voor een periode van zes weken in beide richtingen vrijwel volledig zullen worden afgesloten en welke omleidingsroutes beschikbaar zullen zijn.
2.6. Heijmans zal op 14 september 2015 met de onderhoudswerkzaamheden starten. De afsluiting van de Oude Rijksweg en de brug voor auto- en vrachtverkeer zal plaatsvinden van 14 september 2015 tot 23 oktober 2015. Aan de Bossche kant wordt de brug door middel van een slagboom afgesloten. De brug zal toegankelijk blijven voor voertuigen van hulpdiensten, busdiensten (openbaar vervoer), fietsers en ander langzaam verkeer. De route die de chauffeurs die bij [eiser sub 1] overnachten normaal gesproken nemen, zal daarmee voor een periode van 6 weken volledig afgesloten zijn.
3 Het geschil
3.1. [eiser sub 1] vordert, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
Ten aanzien van de wijze van uitvoering:
1. de gemeente te gebieden ervoor zorg te dragen dat de Oude Rijksweg ten allen tijde toegankelijk zal blijven voor alle verkeer tussen Hedel en de Maaspoort op straffe van een door de voorzieningenrechter in goede justitie te bepalen dwangsom;
Ten aanzien van het moment van uitvoering:
2. de gemeente te gebieden de uitvoering van de afsluiting in welke vorm dan ook niet anders te doen plaatsvinden dan gedurende de zomervakantie van 2016 (tussen 23 juli en 4 september 2016);
3. subsidiair de gemeente te gebieden de uitvoering van de afsluiting in welke vorm dan ook niet eerder te doen plaatsvinden dan op enig moment ten minste 3 maanden na de datum van het vonnis in deze;
4. de gemeente te veroordelen in de proceskosten.
4 De beoordeling
4.1. Het spoedeisend belang vloeit in voldoende mate uit de stellingen van [eiser sub 1] voort.
4.2. Vast staat dat de gemeente geen verkeersbesluit heeft genomen als bedoeld in artikel 15 lid 2 van de Wegenverkeerswet. De gemeente heeft onbetwist toegelicht dat zij op grond van artikel 34 van het Besluit Administratieve Bepalingen inzake het Wegverkeer (hierna: BABW) een maatregel heeft getroffen bestaande uit het afsluiten van een deel van de Oude Rijksweg voor de duur van zes weken ten behoeve van de uit te voeren werkzaamheden. Ingevolge artikel 35 BABW kan een dergelijke maatregel worden uitgevoerd zonder een daaraan ten grondslag liggend verkeersbesluit. Nu de gemeente geen besluit heeft genomen in de zin van artikel 1:3 van de Awb, heeft er ook geen bestuursrechtelijke rechtsgang voor [eiser sub 1] opengestaan. De voorzieningenrechter acht zich dan ook bevoegd om over dit geschil te oordelen.
4.3. [eiser sub 1] heeft aan haar vorderingen ten grondslag gelegd dat de gemeente met het vrijwel volledig afsluiten van de Oude Rijksweg en de brug voor de duur van zes weken onrechtmatig handelt omdat de gemeente onvoldoende rekening heeft gehouden met de belangen van de ondernemers in Hedel.
4.4. Voorop staat dat het treffen van een maatregel als bedoeld in artikel 34 BABW een bestuurlijke beslissing is, waarbij aan de gemeente een beleids- en beoordelingsvrijheid toekomt. De rechter mag niet ‘op de stoel van het bestuur gaan zitten’. Dit neemt echter niet weg dat ook een bestuurlijke beslissing is onderworpen aan een rechtmatigheidstoets. Een rechtmatigheidstoetsing geschiedt aan de hand van het geschreven recht en de (veelal ongeschreven) algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De rechter zal daarbij terughoudendheid moeten betrachten. Wanneer de (voorzieningen)rechter tot de slotsom komt dat de gemeente in redelijkheid niet tot de bestreden beslissing heeft kunnen komen, kan dat een grond zijn om die beslissing voor onrechtmatig te houden.
4.5. De gemeente heeft ter zitting toegelicht dat een vrijwel algehele afsluiting van een deel van de Oude Rijksweg en de brug in alle opzichten zal zorgen voor zo weinig mogelijk hinder voor de doorstroming van het verkeer en voor de omwonenden en ondernemers. De gemeente stelt dat zij met het oog op de verkeersveiligheid heeft besloten de Oude Rijksweg in beide richtingen en de brug voor auto- en vrachtverkeer af te sluiten. Aan de hand van gehouden verkeerstellingen is de gemeente bekend met de hoeveelheid verkeer op de Oude Rijksweg. Wanneer gedurende de werkzaamheden de brug en één rijbaan van de Oude Rijksweg zou worden opengehouden, zal het verkeer over die ene rijbaan in beide richtingen door verkeerslichten geregeld moeten worden. Gelet op de hoeveelheid verkeer dat normaal gesproken gebruik maakt van de Oude Rijksweg en de brug zullen hierdoor grote verkeersopstoppingen voor en op de brug ontstaan. Deze situatie is dusdanig ernstig dat de verkeersafwikkeling en de verkeersveiligheid in het geding zullen komen. Hedel zal hierdoor ook niet meer bereikbaar zijn voor voertuigen van hulpdiensten vanuit Den Bosch of vanaf de andere kant. Bovendien zullen de werkzaamheden door het openhouden van één rijstrook langer duren. De werkzaamheden en daarmee de onveilige situatie zullen in dat geval elf weken in beslag nemen.
4.6. Een goed alternatief om de brug anders dan via de Oude Rijksweg bereikbaar (en dus open) te houden is er niet. Ter zitting is duidelijk geworden dat het verkeer in dat geval door de kern van Hedel moet worden geleid. Het centrum bestaat echter uit een 30 km zone en de wegen in de kern zijn niet zo ingericht dat zij een grote verkeersstroom kunnen verwerken. Dit zal leiden tot verkeersopstoppingen in de kern van Hedel en tot onveilige situaties aldaar. De gemeente heeft besloten de brug wel open te houden voor voertuigen van hulpdiensten, voor de buslijnen, voor fietsverkeer en voor langzaam verkeer zoals tractoren, graafmachines e.d. In bijzondere gevallen, zo heeft de gemeente ter zitting laten weten, kunnen (zand)transporten per vrachtwagen als langzaam verkeer over de brug. Dit zijn allemaal belangen die de gemeente heeft kunnen laten meewegen en dit zijn ook belangen die kunnen opwegen tegen de belangen van [eiser sub 1] . Met name het belang dat voertuigen van hulpdiensten Hedel snel moeten kunnen bereiken is van gewicht. Het gaat hier om de veiligheid en de gezondheid van de inwoners en bezoekers van Hedel en omgeving.
4.7. Dat de belangen van [eiser sub 1] hierdoor op een onaanvaardbare wijze in het gedrang komen, kan niet worden aangenomen. [eiser sub 1] heeft ter zitting toegelicht dat de chauffeurs die uit het Zuiden komen en die over de A2 naar het Noorden moeten rijden, de afslag bij knooppunt Empel nemen om via de A59 en afslag de Maaspoort naar [eiser sub 1] te rijden. ’s-Ochtens vervolgen zij hun weg via de brug en de Oude Rijksweg in Hedel naar de afslag Kerkdriel om hun route over de A2 te vervolgen. Chauffeurs die uit het noorden over de A2 komen en die naar het zuiden rijden, nemen de omgekeerde route. Deze route wordt door de afsluiting van de brug en de Oude Rijksweg afgesneden. Volgens [eiser sub 1] is het geen oplossing dat de chauffeurs terugrijden naar knooppunt Empel om daar hun route over de A2 te vervolgen. De chauffeurs zullen volgens [eiser sub 1] door deze omweg een probleem krijgen met hun rijtijden. [eiser sub 1] verwacht dat zij daardoor zullen uitwijken naar andere overnachtingsplaatsen in de buurt. [eiser sub 1] vreest dan ook voor een fikse omzetderving.
4.8. De voorzieningenrechter is van oordeel dat gemeente voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat de afsluiting van de brug en de Oude Rijksweg voor een periode van zes weken niet voorkomen kan worden. Het is tevens aannemelijk dat deze maatregelen de overlast voor het verkeer en dus ook voor [eiser sub 1] zoveel mogelijk zullen beperken. Het openstellen van de brug en één rijbaan van de Oude Rijksweg zal immers leiden tot verkeersopstoppingen waardoor ook de chauffeurs op weg naar of van [eiser sub 1] in lange files zullen komen te staan. De werkzaamheden en de daarmee gepaard gaande overlast zullen in dat geval ook bijna tweemaal zo lang gaan duren. Te verwachten is dat de chauffeurs vanwege de opstoppingen zullen uitwijken naar andere overnachtingsplaatsen. Ook dat zal kunnen leiden tot omzetderving voor [eiser sub 1] . Niet gezegd kan daarom worden dat de gemeente de voorgenomen maatregelen, gelet op alle door haar afgewogen belangen, in redelijkheid niet had kunnen treffen. De beslissing de brug en de Oude Rijksweg voor zes weken te sluiten is dan ook niet onrechtmatig te achten. Het is denkbaar dat [eiser sub 1] , nu zij met haar omzet vrijwel geheel afhankelijk is van vrachtwagenchauffeurs, onevenredig nadeel kan ondervinden van de door de gemeente te treffen maatregelen. In dat geval zal zij zich wellicht met een verzoek tot nadeelscompensatie tot de gemeente kunnen wenden. Dit betreft echter een vraag die niet in dit kort geding voorligt. Hetgeen [eiser sub 1] overigens nog heeft aangevoerd kan ook niet tot een ander oordeel leiden.
4.9. Het vorenstaande leidt tot de slotsom dat de gemeente niet onrechtmatig heeft gehandeld jegens [eiser sub 1] . De vorderingen van [eiser sub 1] zullen daarom worden afgewezen.
4.10. [eiser sub 1] zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten van de gemeente worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van de gemeente worden begroot op € 1.429,00 (€ 613,00 griffierecht + € 816,00 salaris advocaat).
5 De beslissing
De voorzieningenrechter
5.1. wijst de vorderingen af,
5.2. veroordeelt [eiser sub 1] in de proceskosten, aan de zijde van de gemeente tot op heden begroot op € 1.429,00.
Dit vonnis is gewezen door mr. R.J.B. Boonekamp en in het openbaar uitgesproken op 10 september 2015. De feiten en de motivering zijn afzonderlijk vastgelegd op 1 oktober 2015.
Coll. MBR