ECLI:NL:RBGEL:2025:4670

RECHTBANK GELDERLAND

Team strafrecht

Zittingsplaats Arnhem

Parketnummer: 05/120195-24

Datum uitspraak : 25 maart 2025

Tegenspraak

vonnis van de meervoudige kamer voor jeugdstrafzaken

in de zaak van

de officier van justitie

tegen

[verdachte]

,

geboren op [geboortedag] 2006 in [geboorteplaats] , wonende aan de [adres] , [postcode] , in [woonplaats] .

Raadsman: mr. F.G.W.M. Huijbers, advocaat in Nijmegen.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op een terechtzitting achter gesloten deuren.

1 De inhoud van de tenlastelegging

Aan verdachte is tenlastegelegd dat:

1. hij op of omstreeks 9 december 2023 te [plaats] , gemeente Zaltbommel, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, opzettelijk brand heeft gesticht, althans een ontploffing teweeg heeft gebracht door

- rondom, in en op een caravan een brandbare vloeistof te sprenkelen en/of te gieten en/of

- ( vervolgens) een explosief/vuurwerk aan te steken met een aansteker, althans in aanraking te brengen met open vuur en/of

- dat aangestoken explosief/vuurwerk in/ in de richting van die caravan te gooien en/of alwaar dat explosief/vuurwerk tot ontploffing is gekomen/gebracht, althans open vuur in aanraking te brengen met één of meerdere brandbare stof(fen), terwijl daarvan

- levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander, te weten dhr. [slachtoffer] en/of zijn hond te duchten was

- gemeen gevaar voor goederen, te weten een caravan en/of het wegdek, in elk geval gemeen gevaar voor goederen te duchten was;

subsidiair althans, indien het vorenstaande niet tot een veroordeling mocht of zou

kunnen leiden:

hij op of omstreeks 9 december 2023 te [plaats] , gemeente Zaltbommel, tezamen en in vereniging met anderen, althans alleen, opzettelijk brand heeft gesticht in een caravan en een ontploffing te weeg heeft gebracht, immers heeft die ander toen aldaar vuurwerk en/of open vuur en/of een brandend voorwerp in aanraking gebracht met voornoemde caravan, ten gevolge waarvan voornoemde caravan is verbrand, terwijl daarvan gemeen gevaar voor zich in de omgeving bevindende goederen en een persoon te duchten was, waarbij verdachte tevens een stuk vuurwerk tot ontploffing heeft gebracht, bij het plegen van welk misdrijf verdachte toen daar opzettelijk behulpzaam is geweest door die caravan, van een door een ander dan verdachte bestuurde auto los te koppelen en vervolgens zwaar vuurwerk af te steken;

2. hij op of omstreeks 9 december 2023 te [plaats] , gemeente Zaltbommel tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen opzettelijk en wederrechtelijk het wegdek, in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele aan de gemeente Zaltbommel, in elk geval aan een ander toebehoorde(n), heeft vernield, beschadigd en/of onbruikbaar gemaakt en/of weggemaakt.

2. Overwegingen ten aanzien van het bewijs

De feiten

Op grond van de bewijsmiddelen wordt het volgende, dat verder ook niet ter discussie staat, vastgesteld.

Op 9 december 2023 is op de kruising van de [straatnaam 1] en de [straatnaam 2] in [plaats] een caravan in brand gestoken door een groep jongens. Een man die zijn hond uitliet is daarbij gewond geraakt. De caravan is tot op het chassis afgebrand en het wegdek was dusdanig beschadigd dat dit vervangen moest worden.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het onder 1 primair en het onder 2 tenlastegelegde.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft zich voor wat betreft de bewezenverklaring gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank.

De beoordeling door de rechtbank

Ten aanzien van feit 1

Brandstichting

Door verbalisant [verbalisant] zijn camerabeelden uitgekeken die getuige [getuige] heeft gemaakt. Direct bij de start van het filmpje ziet de verbalisant vanaf de kruising een witte bestelauto wegrijden en uit beeld verdwijnen op de [straatnaam 3] . Ook is op de beelden te zien dat op de kruising een grote caravan staat. Verbalisant ziet twee personen (NN1 en NN2) in beeld. Er komt een derde persoon (NN3) achter de caravan vandaan. Er komt een persoon aanlopen, waarvan verbalisant weet dat dit aangever [slachtoffer] (hierna: [slachtoffer] ) is met zijn hond. Verbalisant ziet dat [slachtoffer] richting de caravan loopt en hierbij NN2 passeert. Terwijl hij hem passeert kijkt hij naar NN2, waarop NN2 zich wegdraait van [slachtoffer] . Ondertussen lijkt uit de geopende deur van de caravan nog een persoon te komen (NN4). NN4 buigt voorover ter hoogte van de geopende caravandeur en verbalisant ziet dat NN4 een wit ogende jerrycan vastheeft en deze naar voren en achteren zwaait, terwijl verbalisant ziet dat er een vloeistof uitstroomt. [slachtoffer] loopt in de richting van de geopende deur met zijn hond en kijkt hierbij duidelijk naar NN3, die zich afwendt en een stukje wegloopt bij de caravan. Ondertussen is NN4 uit beeld verdwenen. Verbalisant ziet bij NN1 voor zijn lichaam ter hoogte van zijn handen iets oplichten met een rode gloed. [slachtoffer] staat direct achter NN1 op het moment dat NN1 een op een brandend stuk vuurwerk ogend voorwerp in de caravan gooit. Het volgende moment licht het gehele beeld op en hoort verbalisant iemand vloeken en een hond piepen.

Getuige [getuige] heeft verklaard dat zij zag dat de man met zijn hond naar de jongens liep en met hen praatte.

[medeverdachte 1] heeft verklaard dat hij heeft meegeholpen met die caravan. Hij wist niet ver van tevoren dat die in de fik zou gaan. Hij heeft er benzine overheen gegooid. Hij is de persoon die in het filmpje met een jerrycan een vloeistof in en op de caravan gooit.

[medeverdachte 2] heeft verklaard dat hij ’s middags van [verdachte] (verdachte) hoorde dat zij dit gingen doen. [medeverdachte 2] was die avond bij [verdachte] en [medeverdachte 1] . [medeverdachte 3] was degene die de auto reed. [medeverdachte 2] stond rechts van de caravan bij die man (de rechtbank begrijpt: [slachtoffer] ). Hij ging filmen toen die jongen het vuurwerk aandeed en in de caravan gooide.

Verdachte heeft verklaard dat hij erbij was. Hij wist van tevoren al dat de caravan in de fik werd gezet. Hij is samen met [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] vertrokken vanaf zijn huis. Hij heeft de caravan van de auto afgehaald en is daarna achter de caravan gaan staan. Toen is de caravan in brand gevlogen. Daarna hoorde hij dat er een man gewond was geraakt. Hij had de man wel gezien op de hoek.

In zijn aangifte heeft [slachtoffer] verklaard dat hij zag dat een jongen uit de caravan stapte en de inhoud van een jerrycan via de geopende deur in de caravan leegde. Hij heeft toen eerst de kleinste jongen en daarna nog aan de grote jongen gevraagd wat zij gingen doen. De jongens wendden hun gezicht af en reageerden niet.

In zijn aangifte heeft [slachtoffer] verder verklaard dat hij zag dat deze grote jongen iets in zijn hand vasthield, dat hij dit voorwerp aanstak en vervolgens in de deuropening van de caravan gooide terwijl [slachtoffer] op een meter naast hem stond. [slachtoffer] zag dat de jongens wegrenden en voor hij het wist was er een explosie en voelde hij enorme hitte. Hij stond op dat moment op drie meter van de caravan met zijn hond. [slachtoffer] voelde een brandende pijn aan zijn gezicht. Zijn hond is er afgekomen met wat verbrande vacht.

Uit de medische verklaring van de huisartsenpost volgt dat bij [slachtoffer] tweedegraads brandwonden zijn waargenomen op zijn neus en boven zijn linkeroog.

Namens de gemeente Zaltbommel heeft [aangever] aangifte gedaan. Hij heeft verklaard dat ten gevolge van de brand het wegdek dermate beschadigd is geraakt dat het vervangen dient te worden.

Gevaar

Uit de genoemde camerabeelden volgt dat [slachtoffer] op enkele meters van de caravan stond toen NN1 vuurwerk in de caravan gooide waarin kort daarvoor NN4 ( [medeverdachte 1] ) benzine had gegooid. Uit de aangifte van [slachtoffer] en uit de verklaring van getuige [getuige] volgt dat [slachtoffer] de jongens ook heeft aangesproken. [slachtoffer] heeft tweedegraads brandwonden opgelopen.

Omdat [slachtoffer] vlakbij de caravan aanwezig was en hij ook met de jongens die bij de caravan stonden in gesprek is gegaan, was hij voor hen zichtbaar aanwezig. Verdachte verklaart ook dat hij [slachtoffer] heeft gezien. Het was daarom voor verdachte en de medeverdachten voorzienbaar, of het had in ieder geval voorzienbaar moeten zijn, dat door op dat moment de caravan tot ontploffing te brengen levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor [slachtoffer] ontstond.

Op grond van artikel 3:2a van het Burgerlijk Wetboek (BW) worden dieren juridisch gezien gelijkgesteld aan zaken (goederen). Hierdoor is de hond van [slachtoffer] naar het oordeel van de rechtbank geen ‘ander’, zoals bedoeld in artikel 157 van het Wetboek van Strafrecht. De rechtbank is daarom van oordeel dat het levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de hond niet kan worden bewezen.

Naar het oordeel van de rechtbank was wel sprake van gemeen gevaar voor goederen. [slachtoffer] was ter plaatse zichtbaar met zijn hond aanwezig en de vacht van de hond van [slachtoffer] is immers verbrand. Ook het wegdek was door de brand dermate beschadigd dat dit vervangen moest worden.

Omdat het gemeen gevaar voor goederen zich dient uit te strekken tot andere goederen dan het goed waarin brand wordt gesticht, zal de rechtbank het onderdeel dat gemeen gevaar voor de caravan bestond niet bewezen verklaren.

Medeplegen

De rechtbank is verder van oordeel dat sprake was van een nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte, de medeverdachten [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] en een of mogelijk nog meer andere jongens. [medeverdachte 3] heeft de caravan met zijn auto naar het kruispunt gereden waar de caravan in brand zou worden gestoken. Verdachte, [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] zijn samen ook naar de betreffende kruising gegaan, terwijl zij wisten van het plan om de caravan in de brand te steken. Op het kruispunt heeft verdachte de caravan losgekoppeld van de auto van [medeverdachte 3] en [medeverdachte 1] heeft benzine in de caravan gegooid. Iemand anders, NN1, heeft vervolgens vuurwerk in de caravan gegooid en [medeverdachte 2] heeft dit alles gefilmd.

De rechtbank is van oordeel dat wettig en overtuigend kan worden bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het onder 1 primair tenlastegelegde feit.

Ten aanzien van feit 2

Gelet op de hiervoor genoemde aangifte van de gemeente Zaltbommel, het proces-verbaal over het uitkijken van de beelden van getuige [getuige] en de verklaring van verdachte is ook wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het onder 2 tenlastegelegde feit.

3De bewezenverklaring:

De rechtbank is van oordeel dat wettig en overtuigend is bewezen dat verdachte de tenlastegelegde feiten heeft gepleegd. Bewezen kan worden dat:

1. primair

hij op of omstreeks 9 december 2023 te [plaats] , gemeente Zaltbommel, tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen, opzettelijk brand heeft gesticht, althans een ontploffing teweeg heeft gebracht door

- rondom, in en op een caravan een brandbare vloeistof te sprenkelen en/of te gieten en/of

- ( vervolgens) een explosief/vuurwerk aan te steken met een aansteker, althans in aanraking te brengen met open vuur en/of

- dat aangestoken explosief/vuurwerk in/ in de richting van die caravan te gooien en/of alwaar dat explosief/vuurwerk tot ontploffing is gekomen/gebracht, althans open vuur in aanraking te brengen met één of meerdere brandbare stof(fen), terwijl daarvan

- levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander, te weten dhr. [slachtoffer] en/of zijn hond te duchten was

- gemeen gevaar voor goederen, te weten een caravan en/of het wegdek, in elk geval gemeen gevaar voor goederen te duchten was;

2. hij op of omstreeks 9 december 2023 te [plaats] , gemeente Zaltbommel tezamen en in vereniging met een of meer anderen, althans alleen opzettelijk en wederrechtelijk het wegdek, in elk geval enig goed, dat/die geheel of ten dele aan de gemeente Zaltbommel, in elk geval aan een ander toebehoorde(n) heeft vernield, beschadigd en/of onbruikbaar gemaakt en/of weggemaakt.

De rechtbank zal verdachte vrijspreken van die onderdelen van de tenlastelegging die niet zijn bewezen.

4 De kwalificatie van het bewezenverklaarde

Het bewezenverklaarde levert op:

feiten 1 en 2:

de eendaadse samenloop van

medeplegen van opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan gemeen gevaar voor goederen en levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is

en

medeplegen van opzettelijk en wederrechtelijk enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort, vernielen.

5 De strafbaarheid van de feiten

De feiten zijn strafbaar.

6 De strafbaarheid van verdachte

Er is niet gebleken van feiten of omstandigheden die de strafbaarheid van verdachte geheel uitsluiten. Verdachte is strafbaar.

7 De motivering van de straf

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft geëist dat verdachte wordt veroordeeld tot een werkstraf van 180 uur en een voorwaardelijke jeugddetentie van 1 maand. De officier van justitie eist daarbij een proeftijd van twee jaar.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft bepleit dat de rechtbank er bij de strafmaat rekening mee moet houden dat verdachte niet degene is geweest die een brandend voorwerp in de caravan heeft gegooid en dat verdachte nooit brand zou hebben gesticht als er in het dorp geen traditie was om dat te doen. Ook moet de rechtbank rekening houden met het tijdsverloop sinds het tenlastegelegde, de positief verlopen mediation en het positieve rapport van de Raad voor de Kinderbescherming.

De beoordeling door de rechtbank

Bij de beslissing over de straf die aan verdachte moet worden opgelegd, betrekt de rechtbank de aard en de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder die zijn begaan. Ook houdt de rechtbank rekening met de persoon en de persoonlijke omstandigheden van verdachte en met de inhoud van de volgende stukken:

- het uittreksel Justitiële Documentatie van 3 februari 2025 (het strafblad),

- het rapport van de Raad voor de Kinderbescherming van 17 december 2024 en

- de slotovereenkomst mediation van 19 februari 2025.

In het bijzonder neemt de rechtbank het volgende in aanmerking.

Strafblad

Verdachte heeft een blanco strafblad.

De ernst van de feiten

Verdachte heeft samen met anderen op de openbare weg een caravan in brand gestoken waardoor er een explosie ontstond en een man en zijn hond gewond zijn geraakt. De man heeft tweedegraads brandwonden opgelopen en de vacht van de hond was verschroeid. Dat de verwondingen relatief zijn meegevallen en dat verdachte en de anderen met wie hij daar was niet gewond zijn geraakt is een groot geluk. Het had veel erger kunnen aflopen.

In het dossier heeft de wijkagent toegelicht dat vooral in de dorpskernen van de gemeente Zaltbommel in de periode rond de jaarwisseling brandstichtingen met autobanden/autowrakken/caravans en het afsteken van illegaal vuurwerk aan de orde van de dag zijn. Dit lijkt van generatie op generatie doorgegeven te worden. Sommige inwoners ervaren dit als een traditie en onderdeel van hun cultuur.

Hierdoor ontstaat grote materiële schade. Mensen zijn bang om iets te melden. De wijkagent ziet dat er veel maatschappelijke onrust is ontstaan door het incident met de caravan, wat gevoelens van angst, onrecht en verbijstering teweeg heeft gebracht.

Door ook brand te stichten heeft verdachte bijgedragen aan het in stand houden van deze zogenaamde ‘traditie’.

Verdachte heeft op de zitting verklaard dat het iets was wat zij al langere tijd wilden doen. Het is fout gegaan, het liep anders dan verwacht. Verdachte had niet verwacht dat er zo’n grote knal uit zou komen en dat aangever [slachtoffer] gewond zou raken. Verdachte ziet in dat iedereen gevaar liep en dat zij zelf ook geluk hebben gehad. Het was de eerste keer dat zij ‘iets groots’ deden; normaal ging het om een autoband. Wat verdachte betreft was dit de eerste en de laatste keer gelet op hoe fout het is gegaan.

De rechtbank heeft er in strafverminderende zin rekening mee gehouden dat verdachte samen met medeverdachten [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] tijdens mediation in gesprek is gegaan met aangever [slachtoffer] . Uit de slotovereenkomst komt naar voren dat dit een positief gesprek was waarbij verdachte zijn excuses heeft gemaakt aan aangever [slachtoffer] .

Ook heeft de rechtbank meegewogen dat de bewezenverklaarde feiten eind 2023 zijn gepleegd, verdachte geen strafblad heeft en hij een schadevergoeding heeft betaald aan de gemeente Zaltbommel. Verder volgt uit het rapport van de Raad voor de Kinderbescherming dat verdachte een hard werkende jongen is die zijn leven goed op orde heeft.

Tot slot heeft de rechtbank rekening gehouden met de omstandigheid dat sprake is van één gedraging die twee strafbare feiten oplevert (eendaadse samenloop).

Dit alles maakt dat de rechtbank uitkomt op een lagere werkstraf dan door de officier van justitie geëist.

Ondanks dat een lagere werkstraf wordt opgelegd benadrukt de rechtbank dat een brandstichting als deze zeer gevaarlijk is en een zogenaamde ‘traditie’ in stand houdt die voor veel maatschappelijke onrust zorgt. De ernst van het onder 1 bewezenverklaarde feit maakt daarom dat de rechtbank van oordeel is dat naast de werkstraf ook een serieuze voorwaardelijke jeugddetentie moet worden opgelegd.

Alles afwegende legt de rechtbank aan verdachte op een werkstraf van 120 uur, te vervangen door 60 dagen vervangende jeugddetentie en een voorwaardelijke jeugddetentie van 1 maand met een proeftijd van 2 jaar.

8 De beoordeling van de civiele vordering

De benadeelde partij gemeente Zaltbommel heeft in verband met het feit onder 2 een vordering tot schadevergoeding ingediend. De benadeelde partij vordert € 3.022,10 aan materiële schade, vermeerderd met de wettelijke rente. Verder is om oplegging van de schadevergoedingsmaatregel verzocht.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk in de vordering moet worden verklaard omdat de vordering door verdachte en zijn medeverdachten inmiddels is betaald.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk in de vordering moet worden verklaard.

Beoordeling door de rechtbank

Op de zitting heeft verdachte verklaard dat hij en de medeverdachten inmiddels een schadevergoeding aan de gemeente Zaltbommel hebben betaald. De gemeente Zaltbommel was op de zitting niet aanwezig en heeft daarop niet kunnen reageren.

De rechtbank kan niet nagaan of de vordering van de gemeente Zaltbommel inmiddels geheel of gedeeltelijk is voldaan. Daarom zal de rechtbank de gemeente Zaltbommel niet-ontvankelijk verklaren in de vordering. De benadeelde partij kan de vordering nog aan de burgerlijke rechter voorleggen.

9 De toegepaste wettelijke bepalingen

De oplegging van de straf is gegrond op de artikelen 47, 55, 77a, 77g, 77i, 77m, 77n, 77x, 77y, 77z, 77gg, 157, van het Wetboek van Strafrecht.

10 De beslissing

De rechtbank:

 verklaart bewezen dat verdachte de ten laste gelegde feiten, zoals vermeld onder ‘De bewezenverklaring’, heeft begaan;

 verklaart niet bewezen hetgeen verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan hierboven bewezen is verklaard en spreekt verdachte daarvan vrij;

 verstaat dat het aldus bewezenverklaarde oplevert de strafbare feiten zoals vermeld onder ‘De kwalificatie van het bewezenverklaarde’;

 verklaart verdachte hiervoor strafbaar;

 veroordeelt verdachte wegens het bewezenverklaarde tot:

A. een taakstraf, te weten een werkstraf van 120 uren, met bevel dat als deze straf niet naar behoren wordt verricht vervangende jeugddetentie zal worden toegepast voor de duur van 60 dagen;

een jeugddetentie voor de duur van 1 maand;

bepaalt dat van die jeugddetentie 1 maand niet zal worden ten uitvoer gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten;

stelt daarbij een proeftijd vast van 2 (twee) jaren onder de algemene voorwaarde dat verdachte zich voor het einde van de proeftijd niet schuldig maakt aan een strafbaar feit;

 verklaart de benadeelde partij gemeente Zaltbommel niet-ontvankelijk in de vordering tot materiële schade.

Dit vonnis is gewezen door mr. D.S.M. Bak, (kinderrechter en voorzitter), mr. I.D. Jacobs en mr. G.M.L. Tomassen, kinderrechters, in tegenwoordigheid van mr. M.I. Tuk, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 25 maart 2025.

De griffier is buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.

Het bewijs is terug te vinden in het in de wettelijke vorm door [verbalisant] van de politie Oost-Nederland, opgemaakte proces-verbaal, dossiernummer PL0600-2024016539, gesloten op 4 april 2024 en in de bijbehorende in wettelijke vorm opgemaakte processen-verbaal en overige schriftelijke bescheiden, tenzij anders vermeld. De vindplaatsvermeldingen verwijzen naar de pagina’s van het doorgenummerde dossier, tenzij anders vermeld.

Proces-verbaal verhoor getuige [getuige] , p. 107-108.

Proces-verbaal aangifte [slachtoffer] , p. 18.

Proces-verbaal van bevindingen, p. 44-46 en proces-verbaal aangifte gemeente Zaltbommel, p. 29-30.

Proces-verbaal van bevindingen, p. 90-91.

Proces-verbaal verhoor getuige [getuige] , p. 107.

Proces-verbaal van verhoor minderjarige verdachte [medeverdachte 1] , p. 174 en 175.

Proces-verbaal verhoor verdachte [medeverdachte 2] , p. 139 en 140.

Proces-verbaal verhoor minderjarige verdachte [verdachte] , p. 215 en 216.

Proces-verbaal aangifte [slachtoffer] , p. 17-19.

Medische verklaring GGD Gelderland Zuid, p. 28.

Proces-verbaal aangifte gemeente Zaltbommel, p. 29-30.