Artikel 5:5 Awb

Wat betekent dit artikel?

Dit artikel zegt eigenlijk: Je kunt niet zomaar gestraft worden voor een overtreding als er een goede reden was om het te doen. Stel, je rijdt te hard omdat je iemand met spoed naar het ziekenhuis moet brengen. Dan is dat een rechtvaardigingsgrond – je overtreding (te hard rijden) is dan niet strafbaar, omdat je een goede reden had.

Wanneer geldt dit? Het gaat om situaties waarin je iets doet wat normaal gesproken verboden is, maar waarvoor je een geldige verklaring hebt. Bijvoorbeeld:

• Je parkeert op een invalidenplek omdat je iemand met een noodgeval helpt.
• Je gooit een vuilniszak in de prullenbak van de buurman omdat je eigen container vol zit en de gemeente al weken niet komt legen.

Wie beslist of er een rechtvaardigingsgrond is? Het bestuursorgaan (bijvoorbeeld de gemeente of de politie) moet bepalen of er echt een goede reden was. Zij kijken naar de feiten. Als ze overtuigd zijn dat je geen andere keus had, kunnen ze besluiten om geen boete of andere sanctie op te leggen.

Voorbeeld uit de praktijk: Stel, je krijgt een boete voor het niet betalen van parkeergeld omdat je auto was gestolen. Dan kun je aantonen dat je de overtreding niet kon voorkomen. Het bestuursorgaan moet dan kijken of er een rechtvaardigingsgrond was (in dit geval: diefstal) en de boete mogelijk intrekken.