Artikel 11

Op grond van artikel 1a van het Besluit van 23 augustus 1995 ter uitvoering van de Wav (Stb. 1995, 406; laatstelijk gewijzigd bij Besluit van 31 januari 2008, Stb. 2008, 38) is het asielzoekers, die in het bezit zijn van een W-document, of regulier en vreemdelingen die in afwachting zijn van een verzoek om voortgezet verblijf en niet met uitzetting worden bedreigd, toegestaan als vrijwilliger deel te nemen aan arbeid:
– die gebruikelijk onbetaald is,
– die geen winstoogmerk heeft en
– die een algemeen maatschappelijk belang dient.
De Raad van bestuur toetst of er sprake is van vrijwilligerswerk en geeft als bewijs daarvan een schriftelijke verklaring, de Vrijwilligersverklaring, af aan de werkgever. Indien aan de voorwaarden met betrekking tot de vreemdeling wordt voldaan en de werkgever beschikt over deze Vrijwilligersverklaring, is het verbod dat een werkgever een vreemdeling niet in Nederland arbeid mag laten verrichten (artikel 2, eerste lid Wav) niet van toepassing voor deze arbeid. Omdat de Vrijwilligersverklaring zich richt op het aanwijzen van bepaalde werkzaamheden als zijnde vrijwilligerswerk, behoeft een werkgever niet een nieuwe Vrijwilligersverklaring te vragen indien hij dit werk door andere of meerdere vreemdelingen laat verrichten. Indien een vreemdeling niet in bovengenoemde categorieën valt, of de werkgever beschikt niet over de Vrijwilligersverklaring, is de Wav volledig van toepassing, inclusief de strafrechtelijke sancties voor het tewerkstellen van vreemdelingen zonder tewerkstellingsvergunning.
Voor het aanvragen van de Vrijwilligersverklaring is een formulier vastgesteld dat verkrijgbaar is bij de afdeling Arbeidsjuridische dienstverlening Zoetermeer (tel. 079-750 29 03).
De ingevulde en ondertekende aanvraagformulieren moeten worden ingediend bij het WERKbedrijf UWV, afdeling Arbeidsjuridische dienstverlening, Postbus 883, 2700 AW Zoetermeer.
Om een indruk te geven welke werkzaamheden als vrijwilligerswerk kunnen worden aangemerkt, heeft de Raad van bestuur onderstaande (niet limitatieve) lijst opgesteld.
Voor de werkzaamheden in deze lijst genoemd, wordt een Vrijwilligersverklaring afgegeven mits aan de drie bovengenoemde wettelijke criteria wordt voldaan:
1. activiteiten voor kerkelijke en levensbeschouwelijke organisaties;
2. activiteiten in gemeenschapshuizen, club- en buurthuizen;
3. activiteiten voor hobby- en vrije-tijdclubs;
4. activiteiten in de amateur- en recreatiesport;
5. activiteiten in de amateuristische kunstbeoefening;
6. activiteiten voor folklore, (volks)cultuur en natuur;
7. activiteiten voor vrouwenorganisaties en emancipatiebeweging;
8. activiteiten voor niet-commerciële winkels, zoals rechts- en wetswinkels, onderwijswinkels, gezondheidswinkels;
9. activiteiten in onderwijsinstellingen voorzover kinderen van de betrokkenen aan die instellingen onderwijs ontvangen;
10. activiteiten van organisaties die gericht zijn op (ontwikkelings)hulp aan de derde-wereld;
11. activiteiten in bejaarden- en verpleegcentra, voor wat betreft: begeleid wandelen, voorlezen/gezelschap houden, begeleiding naar arts/ziekenhuis/ondersteuning niet-professioneel welfare-werk, verzorging maaltijdvoorzieningen voor ouderen binnen de wijk, bibliotheek;
12. activiteiten in de maatschappelijke dienstverlening en gezondheidszorg, zoals Rode Kruis (welfare en kolonnewerk), Leger des Heils, EHBO-verenigingen, actie- en belangengroepen zoals Vluchtelingenwerk Nederland, Amnesty International, vredeswerkgroepen;
13. activiteiten voor instellingen op het gebied van bescherming en behoud van dieren, natuur en milieu, zoals de dierenambulance, dierenbescherming, dierenopvang, kinderboerderij, knotten van wilgen, onderhoud van staatsbossen;
14. activiteiten die binnen een asielzoekerscentrum worden verricht voor alle gebruikelijke ‘doe het zelf’-werkzaamheden zoals het schoonmaken, het helpen in de keuken, het onderhoud van tuinen en voorkomende onderhoud- en reparatiewerkzaamheden, voorzover deze werkzaamheden niet worden verricht ten dienste van derden.
Werkzaamheden waarvoor geen Vrijwilligersverklaring wordt afgegeven – ongeacht de instelling waarvoor de werkzaamheden worden verricht – zijn onder meer:
– restauratie-werkzaamheden/groot onderhoud;
– kinderopvang.
Aangezien de activiteiten geen winstoogmerk mogen hebben en een algemeen maatschappelijk belang moeten dienen, zijn werkgevers in de profit-sector uitgesloten van het verkrijgen van een Vrijwilligersverklaring.