Wat is de legitieme portie? (Artikel 63 BW Boek 4)
Stel, iemand overlijdt en laat een erfenis na. Normaal gesproken mag die persoon zelf bepalen wie wat krijgt via een testament. Maar de wet beschermt bepaalde familieleden: de legitimarissen. Dit zijn meestal de kinderen (of kleinkinderen, als de kinderen al overleden zijn) van de overledene. Zij hebben recht op een vast deel van de erfenis, ook als de overledene hen in het testament heeft onterfd of minder heeft gegeven dan wettelijk vastligt. Dit vaste deel heet de legitieme portie.
De legitieme portie is dus een soort minimumbedrag dat kinderen (of kleinkinderen) altijd krijgen, ongeacht wat er in het testament staat. Het is bedoeld om te voorkomen dat ouders hun kinderen volledig kunnen onterven.
Wie heeft recht op de legitieme portie?
Niet iedereen in de familie heeft recht op deze portie. Alleen afstammelingen van de overledene tellen mee. Dat zijn:
- Kinderen (ook geadopteerde kinderen)
- Kleinkinderen (als hun ouder, het kind van de overledene, al overleden is)
- Achterkleinkinderen (in zeldzame gevallen, als hun ouder en grootouder al overleden zijn)
Stiefkinderen of partners (zoals een echtgenoot of geregistreerd partner) hebben geen recht op een legitieme portie, tenzij ze ook wettelijk kind zijn (bijv. via adoptie).
Wat gebeurt als iemand de erfenis afwijst?
Als een legitimaar (bijv. een kind) de hele erfenis afwijst, verliest hij normaal gesproken ook zijn recht op de legitieme portie. Maar er is een uitzondering: als hij bij het afwijzen van de erfenis expliciet zegt dat hij toch zijn legitieme portie wil ontvangen, behoudt hij dat recht. Dit moet hij doen via een officiële verklaring (zoals beschreven in artikel 191 BW).
Voorbeeld:
Een vader overlijdt en laat zijn zoon bewust niets na in zijn testament. De zoon kan dan:
- De hele erfenis accepteren (en krijgt dan niets, omdat het testament dat zegt).
- De hele erfenis afwijzen zonder voorbehoud → dan verliest hij ook zijn legitieme portie.
- De hele erfenis afwijzen **maar wel
Deze uitleg is vereenvoudigd en geen juridisch advies. Raadpleeg altijd de originele wettekst hierboven.