Artikel 10

Richtsnoer 8. Eisen aan de bedrijfsvoering voor beleggingsondernemingen die directe markttoegang en/of gesponsorde toegang verschaffen
Artikel 13, leden 2, 5 en 6 van de MiFID en artikelen 5 tot en met 9, artikel 13, artikel 14 en artikel 51 van de MiFID-uitvoeringsrichtlijn
Artikelen 4:11, 4:14 lid 2 sub b, 1:1, 4:16, 4:14 lid 2, 4:84 van de Wft.
Artikelen 37, 35a, 35 leden 2 tot en met 5 van het Bgfo.
1. Beleggingsondernemingen die DMA/SA aanbieden aan cliënten (‘DMA/SA-cliënten’) zijn verantwoordelijk voor de handel van die cliënten. Ze moeten beleidsmaatregelen en procedures vaststellen om er van verzekerd te zijn dat de handel van die cliënten voldoet aan de regels en procedures van de betrokken handelsplatformen waarop de orders van die cliënten worden ingediend en dat de beleggingsonderneming haar verplichtingen in het kader van de MiFID, en andere relevante Europese Unie en nationale wetgeving kan nakomen.
2. Bij het naleven van het algemene richtsnoer moeten beleggingsondernemingen in ieder geval rekening houden met het volgende: a) Zorgvuldige screening (due diligence) van DMA/SA-cliënten − Beleggingsondernemingen moeten potentiële DMA/SA-cliënten zorgvuldig screenen, aangepast aan de risico's die de aard van de cliënten, de schaal en complexiteit van hun toekomstige handelsactiviteiten en de verleende diensten met zich meebrengen. Het onderzoek kan in voorkomend geval handelen over aangelegenheden zoals de opleiding en bekwaamheid van personen die orders invoeren, toegangscontroles van orderinvoer, toewijzing van verantwoordelijkheid voor het behandelen van acties en fouten, het historische handelspatroon/-gedrag van de cliënt (indien beschikbaar) en het vermogen van cliënten om hun financiële verplichtingen aan de onderneming na te komen. Tijdens de screening kunnen beleggingsondernemingen rekening houden met het feit of de toekomstige cliënt onder toezicht staat conform een richtlijn, de nationale wetgeving van een lidstaat of volgens de wet van een derde land. Tevens kunnen zij hun tuchtrechtelijke geschiedenis met de bevoegde autoriteiten en handelsplatformen natrekken. Dit onderzoek dient periodiek plaats te vinden.
− Beleggingsondernemingen moeten potentiële DMA/SA-cliënten zorgvuldig screenen, aangepast aan de risico's die de aard van de cliënten, de schaal en complexiteit van hun toekomstige handelsactiviteiten en de verleende diensten met zich meebrengen. Het onderzoek kan in voorkomend geval handelen over aangelegenheden zoals de opleiding en bekwaamheid van personen die orders invoeren, toegangscontroles van orderinvoer, toewijzing van verantwoordelijkheid voor het behandelen van acties en fouten, het historische handelspatroon/-gedrag van de cliënt (indien beschikbaar) en het vermogen van cliënten om hun financiële verplichtingen aan de onderneming na te komen. Tijdens de screening kunnen beleggingsondernemingen rekening houden met het feit of de toekomstige cliënt onder toezicht staat conform een richtlijn, de nationale wetgeving van een lidstaat of volgens de wet van een derde land. Tevens kunnen zij hun tuchtrechtelijke geschiedenis met de bevoegde autoriteiten en handelsplatformen natrekken. Dit onderzoek dient periodiek plaats te vinden.
b) Pre trade controlemechanismen i) Pre trade controlemechanismen ten aanzien van de orders van DMA/SA-cliënten van de aard die is behandeld in lid 2 van richtsnoer 4 betreffende organisatorische eisen voor beleggingsondernemingen ter bevordering van billijke en ordelijke handel in een geautomatiseerde handelsomgeving, dienen ingebouwde automatische weigering van orders die buiten bepaalde parameters vallen te bevatten.
ii) Er moet absolute duidelijkheid over bestaan dat de beleggingsonderneming als enige het recht heeft om de parameters van de pre trade controlemechanismen te wijzigen (d.w.z. de DMA/SA-cliënt mag daartoe niet in staat zijn).
iii) Beleggingsondernemingen die DMA/SA aanbieden, kunnen gebruik maken van eigen pre en post trade controlemechanismen, controlemechanismen inkopen of de controle uitbesteden aan derden, of gebruik maken van door het platform zelf aangeboden controlemechanismen (in geen geval mogen de eigen controlemiddelen van de DMA/SA-cliënt worden ingezet). Te allen tijde blijft de beleggingsonderneming echter verantwoordelijk voor de doeltreffendheid van de controlemechanismen en is zij als enige verantwoordelijk voor de instelling van de belangrijkste parameters.
i) Pre trade controlemechanismen ten aanzien van de orders van DMA/SA-cliënten van de aard die is behandeld in lid 2 van richtsnoer 4 betreffende organisatorische eisen voor beleggingsondernemingen ter bevordering van billijke en ordelijke handel in een geautomatiseerde handelsomgeving, dienen ingebouwde automatische weigering van orders die buiten bepaalde parameters vallen te bevatten.
ii) Er moet absolute duidelijkheid over bestaan dat de beleggingsonderneming als enige het recht heeft om de parameters van de pre trade controlemechanismen te wijzigen (d.w.z. de DMA/SA-cliënt mag daartoe niet in staat zijn).
iii) Beleggingsondernemingen die DMA/SA aanbieden, kunnen gebruik maken van eigen pre en post trade controlemechanismen, controlemechanismen inkopen of de controle uitbesteden aan derden, of gebruik maken van door het platform zelf aangeboden controlemechanismen (in geen geval mogen de eigen controlemiddelen van de DMA/SA-cliënt worden ingezet). Te allen tijde blijft de beleggingsonderneming echter verantwoordelijk voor de doeltreffendheid van de controlemechanismen en is zij als enige verantwoordelijk voor de instelling van de belangrijkste parameters.
c) ‘Naakte’ of ‘ongefilterde’ markttoegang − ‘Naakte’ of ‘ongefilterde’ toegang tot een gereglementeerde markt of MTF, waarbij op de orders van een cliënt geen pre trade controles worden verricht voordat ze naar een gereglementeerde markt of MTF worden verzonden, is krachtens de MiFID verboden. Een SA-cliënt mag daarom nooit in staat zijn om een order naar een handelsplatform te verzenden zonder dat deze eerst via de pre trade controlemechanismen van de beleggingsonderneming passeert.
− ‘Naakte’ of ‘ongefilterde’ toegang tot een gereglementeerde markt of MTF, waarbij op de orders van een cliënt geen pre trade controles worden verricht voordat ze naar een gereglementeerde markt of MTF worden verzonden, is krachtens de MiFID verboden. Een SA-cliënt mag daarom nooit in staat zijn om een order naar een handelsplatform te verzenden zonder dat deze eerst via de pre trade controlemechanismen van de beleggingsonderneming passeert.
d) Monitoring i) De monitoring van orders (inclusief cross-market monitoring) die door beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 4 moet worden verricht, geldt voor alle orderstromen, ook die afkomstig van DMA/SA-cliënten. De beleidsmaatregelen en procedures waarover beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 6 moeten beschikken om mogelijke gevallen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) te identificeren, moeten eveneens gelden voor orders ingediend, alsmede transacties verricht door DMA/SA-cliënten.
ii) Om deze verplichtingen na te komen, moeten beleggingsondernemingen in staat zijn om orders en transacties van DMA/SA-cliënten te onderscheiden van andere orders en transacties van de onderneming.
iii) Beleggingsondernemingen moeten ook in staat zijn om de handel van afzonderlijke DMA/SA-cliënten onmiddellijk stil te leggen.
i) De monitoring van orders (inclusief cross-market monitoring) die door beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 4 moet worden verricht, geldt voor alle orderstromen, ook die afkomstig van DMA/SA-cliënten. De beleidsmaatregelen en procedures waarover beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 6 moeten beschikken om mogelijke gevallen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) te identificeren, moeten eveneens gelden voor orders ingediend, alsmede transacties verricht door DMA/SA-cliënten.
ii) Om deze verplichtingen na te komen, moeten beleggingsondernemingen in staat zijn om orders en transacties van DMA/SA-cliënten te onderscheiden van andere orders en transacties van de onderneming.
iii) Beleggingsondernemingen moeten ook in staat zijn om de handel van afzonderlijke DMA/SA-cliënten onmiddellijk stil te leggen.
e) Rechten en verplichtingen van de partijen − Beleggingsondernemingen moeten duidelijkheid scheppen omtrent de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
− Beleggingsondernemingen moeten duidelijkheid scheppen omtrent de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
f) Bewaren van bewijsstukken − Beleggingsondernemingen moeten minstens vijf jaar lang bewijsstukken bewaren met betrekking tot de in bovenvermelde punten a) tot en met e) genoemde aangelegenheden die zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen door de onderneming kunnen controleren. Dit moet in ieder geval de resultaten omvatten van zorgvuldige screening van potentiële DMA/SA-cliënten en de daaropvolgende beoordelingen, alsmede de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
− Beleggingsondernemingen moeten minstens vijf jaar lang bewijsstukken bewaren met betrekking tot de in bovenvermelde punten a) tot en met e) genoemde aangelegenheden die zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen door de onderneming kunnen controleren. Dit moet in ieder geval de resultaten omvatten van zorgvuldige screening van potentiële DMA/SA-cliënten en de daaropvolgende beoordelingen, alsmede de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
a) Zorgvuldige screening (due diligence) van DMA/SA-cliënten − Beleggingsondernemingen moeten potentiële DMA/SA-cliënten zorgvuldig screenen, aangepast aan de risico's die de aard van de cliënten, de schaal en complexiteit van hun toekomstige handelsactiviteiten en de verleende diensten met zich meebrengen. Het onderzoek kan in voorkomend geval handelen over aangelegenheden zoals de opleiding en bekwaamheid van personen die orders invoeren, toegangscontroles van orderinvoer, toewijzing van verantwoordelijkheid voor het behandelen van acties en fouten, het historische handelspatroon/-gedrag van de cliënt (indien beschikbaar) en het vermogen van cliënten om hun financiële verplichtingen aan de onderneming na te komen. Tijdens de screening kunnen beleggingsondernemingen rekening houden met het feit of de toekomstige cliënt onder toezicht staat conform een richtlijn, de nationale wetgeving van een lidstaat of volgens de wet van een derde land. Tevens kunnen zij hun tuchtrechtelijke geschiedenis met de bevoegde autoriteiten en handelsplatformen natrekken. Dit onderzoek dient periodiek plaats te vinden.
− Beleggingsondernemingen moeten potentiële DMA/SA-cliënten zorgvuldig screenen, aangepast aan de risico's die de aard van de cliënten, de schaal en complexiteit van hun toekomstige handelsactiviteiten en de verleende diensten met zich meebrengen. Het onderzoek kan in voorkomend geval handelen over aangelegenheden zoals de opleiding en bekwaamheid van personen die orders invoeren, toegangscontroles van orderinvoer, toewijzing van verantwoordelijkheid voor het behandelen van acties en fouten, het historische handelspatroon/-gedrag van de cliënt (indien beschikbaar) en het vermogen van cliënten om hun financiële verplichtingen aan de onderneming na te komen. Tijdens de screening kunnen beleggingsondernemingen rekening houden met het feit of de toekomstige cliënt onder toezicht staat conform een richtlijn, de nationale wetgeving van een lidstaat of volgens de wet van een derde land. Tevens kunnen zij hun tuchtrechtelijke geschiedenis met de bevoegde autoriteiten en handelsplatformen natrekken. Dit onderzoek dient periodiek plaats te vinden.
b) Pre trade controlemechanismen i) Pre trade controlemechanismen ten aanzien van de orders van DMA/SA-cliënten van de aard die is behandeld in lid 2 van richtsnoer 4 betreffende organisatorische eisen voor beleggingsondernemingen ter bevordering van billijke en ordelijke handel in een geautomatiseerde handelsomgeving, dienen ingebouwde automatische weigering van orders die buiten bepaalde parameters vallen te bevatten.
ii) Er moet absolute duidelijkheid over bestaan dat de beleggingsonderneming als enige het recht heeft om de parameters van de pre trade controlemechanismen te wijzigen (d.w.z. de DMA/SA-cliënt mag daartoe niet in staat zijn).
iii) Beleggingsondernemingen die DMA/SA aanbieden, kunnen gebruik maken van eigen pre en post trade controlemechanismen, controlemechanismen inkopen of de controle uitbesteden aan derden, of gebruik maken van door het platform zelf aangeboden controlemechanismen (in geen geval mogen de eigen controlemiddelen van de DMA/SA-cliënt worden ingezet). Te allen tijde blijft de beleggingsonderneming echter verantwoordelijk voor de doeltreffendheid van de controlemechanismen en is zij als enige verantwoordelijk voor de instelling van de belangrijkste parameters.
i) Pre trade controlemechanismen ten aanzien van de orders van DMA/SA-cliënten van de aard die is behandeld in lid 2 van richtsnoer 4 betreffende organisatorische eisen voor beleggingsondernemingen ter bevordering van billijke en ordelijke handel in een geautomatiseerde handelsomgeving, dienen ingebouwde automatische weigering van orders die buiten bepaalde parameters vallen te bevatten.
ii) Er moet absolute duidelijkheid over bestaan dat de beleggingsonderneming als enige het recht heeft om de parameters van de pre trade controlemechanismen te wijzigen (d.w.z. de DMA/SA-cliënt mag daartoe niet in staat zijn).
iii) Beleggingsondernemingen die DMA/SA aanbieden, kunnen gebruik maken van eigen pre en post trade controlemechanismen, controlemechanismen inkopen of de controle uitbesteden aan derden, of gebruik maken van door het platform zelf aangeboden controlemechanismen (in geen geval mogen de eigen controlemiddelen van de DMA/SA-cliënt worden ingezet). Te allen tijde blijft de beleggingsonderneming echter verantwoordelijk voor de doeltreffendheid van de controlemechanismen en is zij als enige verantwoordelijk voor de instelling van de belangrijkste parameters.
c) ‘Naakte’ of ‘ongefilterde’ markttoegang − ‘Naakte’ of ‘ongefilterde’ toegang tot een gereglementeerde markt of MTF, waarbij op de orders van een cliënt geen pre trade controles worden verricht voordat ze naar een gereglementeerde markt of MTF worden verzonden, is krachtens de MiFID verboden. Een SA-cliënt mag daarom nooit in staat zijn om een order naar een handelsplatform te verzenden zonder dat deze eerst via de pre trade controlemechanismen van de beleggingsonderneming passeert.
− ‘Naakte’ of ‘ongefilterde’ toegang tot een gereglementeerde markt of MTF, waarbij op de orders van een cliënt geen pre trade controles worden verricht voordat ze naar een gereglementeerde markt of MTF worden verzonden, is krachtens de MiFID verboden. Een SA-cliënt mag daarom nooit in staat zijn om een order naar een handelsplatform te verzenden zonder dat deze eerst via de pre trade controlemechanismen van de beleggingsonderneming passeert.
d) Monitoring i) De monitoring van orders (inclusief cross-market monitoring) die door beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 4 moet worden verricht, geldt voor alle orderstromen, ook die afkomstig van DMA/SA-cliënten. De beleidsmaatregelen en procedures waarover beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 6 moeten beschikken om mogelijke gevallen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) te identificeren, moeten eveneens gelden voor orders ingediend, alsmede transacties verricht door DMA/SA-cliënten.
ii) Om deze verplichtingen na te komen, moeten beleggingsondernemingen in staat zijn om orders en transacties van DMA/SA-cliënten te onderscheiden van andere orders en transacties van de onderneming.
iii) Beleggingsondernemingen moeten ook in staat zijn om de handel van afzonderlijke DMA/SA-cliënten onmiddellijk stil te leggen.
i) De monitoring van orders (inclusief cross-market monitoring) die door beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 4 moet worden verricht, geldt voor alle orderstromen, ook die afkomstig van DMA/SA-cliënten. De beleidsmaatregelen en procedures waarover beleggingsondernemingen krachtens richtsnoer 6 moeten beschikken om mogelijke gevallen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) te identificeren, moeten eveneens gelden voor orders ingediend, alsmede transacties verricht door DMA/SA-cliënten.
ii) Om deze verplichtingen na te komen, moeten beleggingsondernemingen in staat zijn om orders en transacties van DMA/SA-cliënten te onderscheiden van andere orders en transacties van de onderneming.
iii) Beleggingsondernemingen moeten ook in staat zijn om de handel van afzonderlijke DMA/SA-cliënten onmiddellijk stil te leggen.
e) Rechten en verplichtingen van de partijen − Beleggingsondernemingen moeten duidelijkheid scheppen omtrent de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
− Beleggingsondernemingen moeten duidelijkheid scheppen omtrent de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
f) Bewaren van bewijsstukken − Beleggingsondernemingen moeten minstens vijf jaar lang bewijsstukken bewaren met betrekking tot de in bovenvermelde punten a) tot en met e) genoemde aangelegenheden die zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen door de onderneming kunnen controleren. Dit moet in ieder geval de resultaten omvatten van zorgvuldige screening van potentiële DMA/SA-cliënten en de daaropvolgende beoordelingen, alsmede de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
− Beleggingsondernemingen moeten minstens vijf jaar lang bewijsstukken bewaren met betrekking tot de in bovenvermelde punten a) tot en met e) genoemde aangelegenheden die zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen door de onderneming kunnen controleren. Dit moet in ieder geval de resultaten omvatten van zorgvuldige screening van potentiële DMA/SA-cliënten en de daaropvolgende beoordelingen, alsmede de rechten en verplichtingen van beide partijen met betrekking tot de DMA/SA-dienst.
Deze beleidsregel bevat richtsnoeren van ESMA zoals vastgesteld in ‘Guidelines on systems and controls in a automated trading environment for trading platforms, investment firms and competent authorities’ die zijn uitgegeven op 21 december 2011 (ESMA/2011/456) in het kader van artikel 16 van de Verordening tot oprichting van de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA-verordening). Voor toelichting op deze beleidsregel verwijst de AFM naar bovengenoemd document: ‘Guidelines on systems and controls in a automated trading environment for trading platforms, investment firms and competent authorities’.
Op grond van artikel 16, lid 3, van de ESMA-verordening dienen bevoegde autoriteiten en financiële marktdeelnemers zich tot het uiterste in te spannen om aan de richtsnoeren en aanbevelingen te voldoen.
De richtsnoeren opgenomen in deze beleidsregel zetten het standpunt van ESMA uiteen met betrekking tot de manier waarop het recht van de Europese Unie op een bepaald gebied moet worden toegepast en hoe zij passende toezichtpraktijken in het Europees Systeem voor Financieel Toezicht (ESFS) ziet. ESMA verwacht daarom dat alle betrokken bevoegde autoriteiten en financiële marktdeelnemers deze richtsnoeren naleven tenzij anders is bepaald. De AFM zal deze richtsnoeren naleven.
De richtsnoeren handelen over:
1. de exploitatie van een elektronisch handelssysteem door een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit;
2. het gebruik van een elektronisch handelssysteem, met inbegrip van een handelsalgoritme, door een beleggingsonderneming voor het handelen voor eigen rekening of voor de uitvoering van orders voor rekening van cliënten; en
3. de verstrekking van directe markttoegang of gesponsorde toegang door een beleggingsonderneming als onderdeel van de dienst betreffende de uitvoering van orders voor rekening van cliënten.
De bekendmaking van deze beleidsregel geschiedt door publicatie in de Staatscourant.
De beleidsregel treedt in werking op 1 mei 2012. Deze beleidsregel wordt aangehaald als Beleidsregel aangaande ESMA Richtsnoeren interne beheersing in een geautomatiseerde handelsomgeving.