Artikel 4

Richtsnoer 2. Eisen aan de bedrijfsvoering voor elektronische handelssystemen van beleggingsondernemingen (met inbegrip van handelsalgoritmen)
Artikel 13, leden 2, 4, 5 en 6, van de MiFID en artikelen 5 tot en met 9, artikel 13, artikel 14 en artikel 51 van de MiFID-uitvoeringsrichtlijn
Artikelen 4:11, 4:14 lid 2, 1:1, 4:16, 4:84, 1:74, 1:1 van de Wft.
Artikelen 37, 35a,31, 31a, 31b, 31c, 38c lid 1, 38b lid 1, 38d leden 1 en 2, 35 leden 2 tot en met 5 van het Bgfo.
1. Het/de elektronische handelssyste(e)m(en) van een beleggingsonderneming, met inbegrip van handelsalgoritmen, moet(en) voldoen aan de toepasselijke verplichtingen in het kader van de MiFID en andere relevante Europese Unie en nationale wetgeving, en aan de regels van de handelsplatformen waarnaar het/zij orders verzendt/verzenden. Zo moet het systeem (of de systemen) goed aangepast zijn aan de activiteiten die daardoor plaatsvinden en moet het robuust genoeg zijn om continuïteit en regelmaat te garanderen in de prestaties van de beleggingsdiensten en -activiteiten van de beleggingsonderneming in een geautomatiseerde handelsomgeving.
2. Bij het naleven van het algemene richtsnoer dienen beleggingsondernemingen ten minste rekening te houden met het volgende: a) Governance − Het governanceproces speelt een centrale rol bij de naleving van de wettelijke verplichtingen. Beleggingsondernemingen moeten, binnen hun algemene governance en besluitvormingskader, hun elektronische handelssystemen, met inbegrip van handelsalgoritmen, ontwikkelen, aanschaffen (met inbegrip van uitbesteding) en monitoren aan de hand van een duidelijk en geformaliseerd governanceproces. Dit proces moet ervoor zorgen dat alle relevante overwegingen, waaronder commerciële en technische overwegingen en overwegingen met betrekking tot risico's en compliance, die van belang zijn bij het nemen van belangrijke beslissingen, voldoende aandacht krijgen. Het moet in het bijzonder principes van compliance en risicobeheer verankeren. Het governanceproces moet ook beschikken over duidelijke verantwoordingslijnen, waaronder procedures voor de schriftelijke goedkeuring van ontwikkeling, eerste invoering, latere updates en de oplossing van via monitoring vastgestelde problemen. Er moeten ook passende procedures zijn voor de mededeling van informatie.
− In het governanceproces moet het compliancepersoneel verantwoordelijk zijn voor het toelichten van de wettelijke verplichtingen van de onderneming en van de beleidsmaatregelen en procedures die ervoor dienen te zorgen dat het gebruik van de handelssystemen en handelsalgoritmen aan de verplichtingen van de onderneming voldoet en dat gevallen van niet-compliance worden gedetecteerd. Hiervoor dient compliancepersoneel inzicht te hebben in de manier waarop de handelssystemen en handelsalgoritmen functioneren, zij het niet zozeer in hun technische kenmerken.
− Het governanceproces speelt een centrale rol bij de naleving van de wettelijke verplichtingen. Beleggingsondernemingen moeten, binnen hun algemene governance en besluitvormingskader, hun elektronische handelssystemen, met inbegrip van handelsalgoritmen, ontwikkelen, aanschaffen (met inbegrip van uitbesteding) en monitoren aan de hand van een duidelijk en geformaliseerd governanceproces. Dit proces moet ervoor zorgen dat alle relevante overwegingen, waaronder commerciële en technische overwegingen en overwegingen met betrekking tot risico's en compliance, die van belang zijn bij het nemen van belangrijke beslissingen, voldoende aandacht krijgen. Het moet in het bijzonder principes van compliance en risicobeheer verankeren. Het governanceproces moet ook beschikken over duidelijke verantwoordingslijnen, waaronder procedures voor de schriftelijke goedkeuring van ontwikkeling, eerste invoering, latere updates en de oplossing van via monitoring vastgestelde problemen. Er moeten ook passende procedures zijn voor de mededeling van informatie.
− In het governanceproces moet het compliancepersoneel verantwoordelijk zijn voor het toelichten van de wettelijke verplichtingen van de onderneming en van de beleidsmaatregelen en procedures die ervoor dienen te zorgen dat het gebruik van de handelssystemen en handelsalgoritmen aan de verplichtingen van de onderneming voldoet en dat gevallen van niet-compliance worden gedetecteerd. Hiervoor dient compliancepersoneel inzicht te hebben in de manier waarop de handelssystemen en handelsalgoritmen functioneren, zij het niet zozeer in hun technische kenmerken.
b) Capaciteit en veerkracht − De elektronische handelssystemen van beleggingsondernemingen dienen over voldoende capaciteit te beschikken om redelijkerwijs te voorziene berichtenvolumes te kunnen verwerken. De capaciteit moet schaalbaar zijn en kunnen inspelen op grotere berichtenstromen en noodsituaties die een bedreiging kunnen vormen voor de correcte werking van het systeem.
− De elektronische handelssystemen van beleggingsondernemingen dienen over voldoende capaciteit te beschikken om redelijkerwijs te voorziene berichtenvolumes te kunnen verwerken. De capaciteit moet schaalbaar zijn en kunnen inspelen op grotere berichtenstromen en noodsituaties die een bedreiging kunnen vormen voor de correcte werking van het systeem.
c) Business continuity − Beleggingsondernemingen moeten beschikken over adequate, redelijke en doeltreffende business continuity-regelingen met betrekking tot hun elektronische handelssystemen voor het oplossen van storingen, waaronder, maar niet beperkt tot, systeemuitval (en die zo nodig een tijdige hervatting van de handel kunnen verzekeren), aangezien deze regelingen, al naar gelang van het geval, in te gaan op onderwerpen als: a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
− Beleggingsondernemingen moeten beschikken over adequate, redelijke en doeltreffende business continuity-regelingen met betrekking tot hun elektronische handelssystemen voor het oplossen van storingen, waaronder, maar niet beperkt tot, systeemuitval (en die zo nodig een tijdige hervatting van de handel kunnen verzekeren), aangezien deze regelingen, al naar gelang van het geval, in te gaan op onderwerpen als: a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
d) Testen − Voordat een elektronisch handelssysteem of een handelsalgoritme wordt ingezet, en voordat updates worden uitgevoerd, dienen beleggingsondernemingen gebruik te maken van duidelijk afgebakende ontwikkelings- en testmethoden. Voor algoritmen kan het daarbij onder meer gaan om simulaties van prestaties/back-testing of offline-testing in de testomgeving van een handelsplatform (daar waar de marktexploitanten testen mogelijk maken). Het gebruik van deze methoden dient onder meer te verzekeren dat de werking van het elektronische handelssysteem of het handelsalgoritme verenigbaar is met de verplichtingen van de beleggingsonderneming in het kader van de MiFID en andere relevante Europese Unie of nationale wetgeving en de regels van de handelsplatformen die zij gebruiken, dat in de systemen of in het algoritme verankerde controlemaatregelen met betrekking tot compliance en risicobeheer functioneren zoals bedoeld (onder meer door automatisch foutenverslagen te genereren) en dat het elektronische handelssysteem of algoritme doeltreffend kan blijven werken in gespannen marktomstandigheden. Doeltreffend werken in gespannen marktomstandigheden kan betekenen (maar niet noodzakelijkerwijs) dat het systeem of algoritme zich in die omstandigheden uitschakelt.
− Beleggingsondernemingen dienen tests van hun handelsalgoritme (met inbegrip van tests buiten live-handelsomgevingen) aan te passen aan de strategie waarvoor de onderneming het algoritme zal gebruiken. Zij dienen hierbij tevens rekening te houden met de markten waarnaar de onderneming de orders zal verzenden en de structuur van deze markten. De beleggingsonderneming moet ook garanderen dat deze tests aangepast zijn aan de risico's die deze strategie voor zichzelf kan vormen en voor de billijke en ordelijke werking van de markten die worden geëxploiteerd door de handelsplatformen waarnaar de beleggingsonderneming voornemens is het algoritme orders te laten verzenden. De beleggingsondernemingen moeten verdere tests uitvoeren indien de markten waarin het algoritme zal worden gebruikt veranderen ten opzichte van de markten waarvoor het algoritme in eerste instantie is bedoeld.
− Beleggingsondernemingen moeten het gebruik van handelsalgoritmen op een gecontroleerde en voorzichtige manier uitrollen in een live-omgeving door bijvoorbeeld limieten te stellen op het aantal financiële instrumenten dat mag worden verhandeld, de waarde en het aantal orders, en het aantal markten waar de orders naar verzonden worden, zodat de onderneming kan nagaan of een algoritme volgens de verwachtingen in een live-omgeving presteert en deze kan aanpassen indien dat niet het geval is.
− Voordat een elektronisch handelssysteem of een handelsalgoritme wordt ingezet, en voordat updates worden uitgevoerd, dienen beleggingsondernemingen gebruik te maken van duidelijk afgebakende ontwikkelings- en testmethoden. Voor algoritmen kan het daarbij onder meer gaan om simulaties van prestaties/back-testing of offline-testing in de testomgeving van een handelsplatform (daar waar de marktexploitanten testen mogelijk maken). Het gebruik van deze methoden dient onder meer te verzekeren dat de werking van het elektronische handelssysteem of het handelsalgoritme verenigbaar is met de verplichtingen van de beleggingsonderneming in het kader van de MiFID en andere relevante Europese Unie of nationale wetgeving en de regels van de handelsplatformen die zij gebruiken, dat in de systemen of in het algoritme verankerde controlemaatregelen met betrekking tot compliance en risicobeheer functioneren zoals bedoeld (onder meer door automatisch foutenverslagen te genereren) en dat het elektronische handelssysteem of algoritme doeltreffend kan blijven werken in gespannen marktomstandigheden. Doeltreffend werken in gespannen marktomstandigheden kan betekenen (maar niet noodzakelijkerwijs) dat het systeem of algoritme zich in die omstandigheden uitschakelt.
− Beleggingsondernemingen dienen tests van hun handelsalgoritme (met inbegrip van tests buiten live-handelsomgevingen) aan te passen aan de strategie waarvoor de onderneming het algoritme zal gebruiken. Zij dienen hierbij tevens rekening te houden met de markten waarnaar de onderneming de orders zal verzenden en de structuur van deze markten. De beleggingsonderneming moet ook garanderen dat deze tests aangepast zijn aan de risico's die deze strategie voor zichzelf kan vormen en voor de billijke en ordelijke werking van de markten die worden geëxploiteerd door de handelsplatformen waarnaar de beleggingsonderneming voornemens is het algoritme orders te laten verzenden. De beleggingsondernemingen moeten verdere tests uitvoeren indien de markten waarin het algoritme zal worden gebruikt veranderen ten opzichte van de markten waarvoor het algoritme in eerste instantie is bedoeld.
− Beleggingsondernemingen moeten het gebruik van handelsalgoritmen op een gecontroleerde en voorzichtige manier uitrollen in een live-omgeving door bijvoorbeeld limieten te stellen op het aantal financiële instrumenten dat mag worden verhandeld, de waarde en het aantal orders, en het aantal markten waar de orders naar verzonden worden, zodat de onderneming kan nagaan of een algoritme volgens de verwachtingen in een live-omgeving presteert en deze kan aanpassen indien dat niet het geval is.
e) Monitoring en beoordeling − Beleggingsondernemingen moeten in real time hun elektronische handelssystemen monitoren, met inbegrip van handelsalgoritmen. Ze moeten zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is een adequate oplossing bieden voor de geconstateerde problemen in volgorde van belangrijkheid en zo nodig in staat zijn het elektronische handelssysteem of handelsalgoritme aan te passen, af te wikkelen of af te sluiten. Wanneer beleggingsondernemingen maatregelen treffen om problemen met hun elektronische handelssystemen te behandelen, moeten ze, voor zover mogelijk, rekening houden met het feit dat leden/deelnemers en gebruikers van gereglementeerde markten ordelijk moeten handelen.
− Beleggingsondernemingen dienen hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen periodiek te beoordelen en te evalueren, evenals het bijbehorende proces inzake governance, verantwoordings- en goedkeuringsprocedures en geassocieerde business continuity regelingen. Op grond van deze beoordelingen en evaluaties moeten ze ingrijpen om vastgestelde tekortkomingen te herstellen. De beoordeling en evaluatie moeten met enige mate van onafhankelijkheid plaatsvinden, wat bijvoorbeeld mogelijk is door een interne audit of door derden erbij te betrekken. Beoordelingen van de prestaties van handelsalgoritmen moeten een analyse omvatten van de effecten op de marktintegriteit en veerkracht en op winst en verlies van de strategieën waarvoor het algoritme is ingevoerd.
− Beleggingsondernemingen moeten in real time hun elektronische handelssystemen monitoren, met inbegrip van handelsalgoritmen. Ze moeten zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is een adequate oplossing bieden voor de geconstateerde problemen in volgorde van belangrijkheid en zo nodig in staat zijn het elektronische handelssysteem of handelsalgoritme aan te passen, af te wikkelen of af te sluiten. Wanneer beleggingsondernemingen maatregelen treffen om problemen met hun elektronische handelssystemen te behandelen, moeten ze, voor zover mogelijk, rekening houden met het feit dat leden/deelnemers en gebruikers van gereglementeerde markten ordelijk moeten handelen.
− Beleggingsondernemingen dienen hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen periodiek te beoordelen en te evalueren, evenals het bijbehorende proces inzake governance, verantwoordings- en goedkeuringsprocedures en geassocieerde business continuity regelingen. Op grond van deze beoordelingen en evaluaties moeten ze ingrijpen om vastgestelde tekortkomingen te herstellen. De beoordeling en evaluatie moeten met enige mate van onafhankelijkheid plaatsvinden, wat bijvoorbeeld mogelijk is door een interne audit of door derden erbij te betrekken. Beoordelingen van de prestaties van handelsalgoritmen moeten een analyse omvatten van de effecten op de marktintegriteit en veerkracht en op winst en verlies van de strategieën waarvoor het algoritme is ingevoerd.
f) Beveiliging − Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen voor fysieke en elektronische beveiliging met het oog op de bescherming van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen tegen misbruik of onbevoegde toegang en om de integriteit te garanderen van de gegevens die deel uitmaken van de systemen en algoritmen of die erdoor worden doorgegeven.
− Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen voor fysieke en elektronische beveiliging met het oog op de bescherming van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen tegen misbruik of onbevoegde toegang en om de integriteit te garanderen van de gegevens die deel uitmaken van de systemen en algoritmen of die erdoor worden doorgegeven.
g) Personeel − Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen, onder meer met betrekking tot personeelswerving en -opleiding, om hun behoefte aan personeel vast te stellen en vervolgens garanderen dat zij een voldoende aantal personeelsleden met de nodige bekwaamheid en kennis in dienst hebben om hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen te beheren. Dit omvat het aanwerven van personeelsleden die kennis hebben van de betrokken elektronische handelssystemen en algoritmen, het monitoren en het testen van die systemen en algoritmen, alsmede de aard van de handelsstrategieën die de onderneming invoert via haar handelssystemen en algoritmen en van de wettelijke verplichtingen van de onderneming.
− Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen, onder meer met betrekking tot personeelswerving en -opleiding, om hun behoefte aan personeel vast te stellen en vervolgens garanderen dat zij een voldoende aantal personeelsleden met de nodige bekwaamheid en kennis in dienst hebben om hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen te beheren. Dit omvat het aanwerven van personeelsleden die kennis hebben van de betrokken elektronische handelssystemen en algoritmen, het monitoren en het testen van die systemen en algoritmen, alsmede de aard van de handelsstrategieën die de onderneming invoert via haar handelssystemen en algoritmen en van de wettelijke verplichtingen van de onderneming.
h) Bewaren van bewijsstukken en samenwerking − Beleggingsondernemingen moeten bewijsstukken met betrekking tot hun elektronische handelssystemen (en handelsalgoritmen) ten aanzien van de aangelegenheden die betrekking hebben op de bovengenoemde punten a) tot en met g), minstens vijf jaar bewaren, met inbegrip van informatie over belangrijke beslissingen, de handelsstrategie of -strategieën die elk algoritme uitvoert, systeemeigenschappen, testmethoden, testresultaten en periodieke beoordelingen. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten kunnen controleren of de onderneming de relevante verplichtingen naleeft.
− Beleggingsondernemingen moeten de bevoegde autoriteiten, in overeenstemming met de toezichtregelingen die in hun eigen lidstaat bestaan, op de hoogte brengen van aanmerkelijke risico's die een degelijk beheer van de technische exploitatie van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen kunnen beïnvloeden en van belangrijke incidenten wanneer deze risico's zich verwezenlijken.
− Beleggingsondernemingen moeten bewijsstukken met betrekking tot hun elektronische handelssystemen (en handelsalgoritmen) ten aanzien van de aangelegenheden die betrekking hebben op de bovengenoemde punten a) tot en met g), minstens vijf jaar bewaren, met inbegrip van informatie over belangrijke beslissingen, de handelsstrategie of -strategieën die elk algoritme uitvoert, systeemeigenschappen, testmethoden, testresultaten en periodieke beoordelingen. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten kunnen controleren of de onderneming de relevante verplichtingen naleeft.
− Beleggingsondernemingen moeten de bevoegde autoriteiten, in overeenstemming met de toezichtregelingen die in hun eigen lidstaat bestaan, op de hoogte brengen van aanmerkelijke risico's die een degelijk beheer van de technische exploitatie van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen kunnen beïnvloeden en van belangrijke incidenten wanneer deze risico's zich verwezenlijken.
a) Governance − Het governanceproces speelt een centrale rol bij de naleving van de wettelijke verplichtingen. Beleggingsondernemingen moeten, binnen hun algemene governance en besluitvormingskader, hun elektronische handelssystemen, met inbegrip van handelsalgoritmen, ontwikkelen, aanschaffen (met inbegrip van uitbesteding) en monitoren aan de hand van een duidelijk en geformaliseerd governanceproces. Dit proces moet ervoor zorgen dat alle relevante overwegingen, waaronder commerciële en technische overwegingen en overwegingen met betrekking tot risico's en compliance, die van belang zijn bij het nemen van belangrijke beslissingen, voldoende aandacht krijgen. Het moet in het bijzonder principes van compliance en risicobeheer verankeren. Het governanceproces moet ook beschikken over duidelijke verantwoordingslijnen, waaronder procedures voor de schriftelijke goedkeuring van ontwikkeling, eerste invoering, latere updates en de oplossing van via monitoring vastgestelde problemen. Er moeten ook passende procedures zijn voor de mededeling van informatie.
− In het governanceproces moet het compliancepersoneel verantwoordelijk zijn voor het toelichten van de wettelijke verplichtingen van de onderneming en van de beleidsmaatregelen en procedures die ervoor dienen te zorgen dat het gebruik van de handelssystemen en handelsalgoritmen aan de verplichtingen van de onderneming voldoet en dat gevallen van niet-compliance worden gedetecteerd. Hiervoor dient compliancepersoneel inzicht te hebben in de manier waarop de handelssystemen en handelsalgoritmen functioneren, zij het niet zozeer in hun technische kenmerken.
− Het governanceproces speelt een centrale rol bij de naleving van de wettelijke verplichtingen. Beleggingsondernemingen moeten, binnen hun algemene governance en besluitvormingskader, hun elektronische handelssystemen, met inbegrip van handelsalgoritmen, ontwikkelen, aanschaffen (met inbegrip van uitbesteding) en monitoren aan de hand van een duidelijk en geformaliseerd governanceproces. Dit proces moet ervoor zorgen dat alle relevante overwegingen, waaronder commerciële en technische overwegingen en overwegingen met betrekking tot risico's en compliance, die van belang zijn bij het nemen van belangrijke beslissingen, voldoende aandacht krijgen. Het moet in het bijzonder principes van compliance en risicobeheer verankeren. Het governanceproces moet ook beschikken over duidelijke verantwoordingslijnen, waaronder procedures voor de schriftelijke goedkeuring van ontwikkeling, eerste invoering, latere updates en de oplossing van via monitoring vastgestelde problemen. Er moeten ook passende procedures zijn voor de mededeling van informatie.
− In het governanceproces moet het compliancepersoneel verantwoordelijk zijn voor het toelichten van de wettelijke verplichtingen van de onderneming en van de beleidsmaatregelen en procedures die ervoor dienen te zorgen dat het gebruik van de handelssystemen en handelsalgoritmen aan de verplichtingen van de onderneming voldoet en dat gevallen van niet-compliance worden gedetecteerd. Hiervoor dient compliancepersoneel inzicht te hebben in de manier waarop de handelssystemen en handelsalgoritmen functioneren, zij het niet zozeer in hun technische kenmerken.
b) Capaciteit en veerkracht − De elektronische handelssystemen van beleggingsondernemingen dienen over voldoende capaciteit te beschikken om redelijkerwijs te voorziene berichtenvolumes te kunnen verwerken. De capaciteit moet schaalbaar zijn en kunnen inspelen op grotere berichtenstromen en noodsituaties die een bedreiging kunnen vormen voor de correcte werking van het systeem.
− De elektronische handelssystemen van beleggingsondernemingen dienen over voldoende capaciteit te beschikken om redelijkerwijs te voorziene berichtenvolumes te kunnen verwerken. De capaciteit moet schaalbaar zijn en kunnen inspelen op grotere berichtenstromen en noodsituaties die een bedreiging kunnen vormen voor de correcte werking van het systeem.
c) Business continuity − Beleggingsondernemingen moeten beschikken over adequate, redelijke en doeltreffende business continuity-regelingen met betrekking tot hun elektronische handelssystemen voor het oplossen van storingen, waaronder, maar niet beperkt tot, systeemuitval (en die zo nodig een tijdige hervatting van de handel kunnen verzekeren), aangezien deze regelingen, al naar gelang van het geval, in te gaan op onderwerpen als: a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
− Beleggingsondernemingen moeten beschikken over adequate, redelijke en doeltreffende business continuity-regelingen met betrekking tot hun elektronische handelssystemen voor het oplossen van storingen, waaronder, maar niet beperkt tot, systeemuitval (en die zo nodig een tijdige hervatting van de handel kunnen verzekeren), aangezien deze regelingen, al naar gelang van het geval, in te gaan op onderwerpen als: a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
a. de governance voor de ontwikkeling en invoering van de regelingen;
b. afweging van een adequate reeks mogelijke scenario's met betrekking tot de werking van hun elektronische handelssystemen welke specifieke continuïteitsregelingen eisen;
c. het ten behoeve van systeemherstel opslaan (maken van back-ups) van gegevens die van cruciaal belang zijn voor de bedrijfsactiviteiten (ook voor compliancedoeleinden) en die via hun elektronische handelssystemen worden uitgewisseld;
d. de procedures om het elektronische handelssysteem naar een uitwijklocatie te verplaatsen en van daaruit te exploiteren;
e. opleiding van personeel over de werking van de regelingen en de rol van individuele personeelsleden daarbij; en
f. een permanent programma voor het testen, evalueren en beoordelen van de regelingen, met inbegrip van procedures voor wijziging van de regelingen in het licht van de resultaten van dat programma.
d) Testen − Voordat een elektronisch handelssysteem of een handelsalgoritme wordt ingezet, en voordat updates worden uitgevoerd, dienen beleggingsondernemingen gebruik te maken van duidelijk afgebakende ontwikkelings- en testmethoden. Voor algoritmen kan het daarbij onder meer gaan om simulaties van prestaties/back-testing of offline-testing in de testomgeving van een handelsplatform (daar waar de marktexploitanten testen mogelijk maken). Het gebruik van deze methoden dient onder meer te verzekeren dat de werking van het elektronische handelssysteem of het handelsalgoritme verenigbaar is met de verplichtingen van de beleggingsonderneming in het kader van de MiFID en andere relevante Europese Unie of nationale wetgeving en de regels van de handelsplatformen die zij gebruiken, dat in de systemen of in het algoritme verankerde controlemaatregelen met betrekking tot compliance en risicobeheer functioneren zoals bedoeld (onder meer door automatisch foutenverslagen te genereren) en dat het elektronische handelssysteem of algoritme doeltreffend kan blijven werken in gespannen marktomstandigheden. Doeltreffend werken in gespannen marktomstandigheden kan betekenen (maar niet noodzakelijkerwijs) dat het systeem of algoritme zich in die omstandigheden uitschakelt.
− Beleggingsondernemingen dienen tests van hun handelsalgoritme (met inbegrip van tests buiten live-handelsomgevingen) aan te passen aan de strategie waarvoor de onderneming het algoritme zal gebruiken. Zij dienen hierbij tevens rekening te houden met de markten waarnaar de onderneming de orders zal verzenden en de structuur van deze markten. De beleggingsonderneming moet ook garanderen dat deze tests aangepast zijn aan de risico's die deze strategie voor zichzelf kan vormen en voor de billijke en ordelijke werking van de markten die worden geëxploiteerd door de handelsplatformen waarnaar de beleggingsonderneming voornemens is het algoritme orders te laten verzenden. De beleggingsondernemingen moeten verdere tests uitvoeren indien de markten waarin het algoritme zal worden gebruikt veranderen ten opzichte van de markten waarvoor het algoritme in eerste instantie is bedoeld.
− Beleggingsondernemingen moeten het gebruik van handelsalgoritmen op een gecontroleerde en voorzichtige manier uitrollen in een live-omgeving door bijvoorbeeld limieten te stellen op het aantal financiële instrumenten dat mag worden verhandeld, de waarde en het aantal orders, en het aantal markten waar de orders naar verzonden worden, zodat de onderneming kan nagaan of een algoritme volgens de verwachtingen in een live-omgeving presteert en deze kan aanpassen indien dat niet het geval is.
− Voordat een elektronisch handelssysteem of een handelsalgoritme wordt ingezet, en voordat updates worden uitgevoerd, dienen beleggingsondernemingen gebruik te maken van duidelijk afgebakende ontwikkelings- en testmethoden. Voor algoritmen kan het daarbij onder meer gaan om simulaties van prestaties/back-testing of offline-testing in de testomgeving van een handelsplatform (daar waar de marktexploitanten testen mogelijk maken). Het gebruik van deze methoden dient onder meer te verzekeren dat de werking van het elektronische handelssysteem of het handelsalgoritme verenigbaar is met de verplichtingen van de beleggingsonderneming in het kader van de MiFID en andere relevante Europese Unie of nationale wetgeving en de regels van de handelsplatformen die zij gebruiken, dat in de systemen of in het algoritme verankerde controlemaatregelen met betrekking tot compliance en risicobeheer functioneren zoals bedoeld (onder meer door automatisch foutenverslagen te genereren) en dat het elektronische handelssysteem of algoritme doeltreffend kan blijven werken in gespannen marktomstandigheden. Doeltreffend werken in gespannen marktomstandigheden kan betekenen (maar niet noodzakelijkerwijs) dat het systeem of algoritme zich in die omstandigheden uitschakelt.
− Beleggingsondernemingen dienen tests van hun handelsalgoritme (met inbegrip van tests buiten live-handelsomgevingen) aan te passen aan de strategie waarvoor de onderneming het algoritme zal gebruiken. Zij dienen hierbij tevens rekening te houden met de markten waarnaar de onderneming de orders zal verzenden en de structuur van deze markten. De beleggingsonderneming moet ook garanderen dat deze tests aangepast zijn aan de risico's die deze strategie voor zichzelf kan vormen en voor de billijke en ordelijke werking van de markten die worden geëxploiteerd door de handelsplatformen waarnaar de beleggingsonderneming voornemens is het algoritme orders te laten verzenden. De beleggingsondernemingen moeten verdere tests uitvoeren indien de markten waarin het algoritme zal worden gebruikt veranderen ten opzichte van de markten waarvoor het algoritme in eerste instantie is bedoeld.
− Beleggingsondernemingen moeten het gebruik van handelsalgoritmen op een gecontroleerde en voorzichtige manier uitrollen in een live-omgeving door bijvoorbeeld limieten te stellen op het aantal financiële instrumenten dat mag worden verhandeld, de waarde en het aantal orders, en het aantal markten waar de orders naar verzonden worden, zodat de onderneming kan nagaan of een algoritme volgens de verwachtingen in een live-omgeving presteert en deze kan aanpassen indien dat niet het geval is.
e) Monitoring en beoordeling − Beleggingsondernemingen moeten in real time hun elektronische handelssystemen monitoren, met inbegrip van handelsalgoritmen. Ze moeten zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is een adequate oplossing bieden voor de geconstateerde problemen in volgorde van belangrijkheid en zo nodig in staat zijn het elektronische handelssysteem of handelsalgoritme aan te passen, af te wikkelen of af te sluiten. Wanneer beleggingsondernemingen maatregelen treffen om problemen met hun elektronische handelssystemen te behandelen, moeten ze, voor zover mogelijk, rekening houden met het feit dat leden/deelnemers en gebruikers van gereglementeerde markten ordelijk moeten handelen.
− Beleggingsondernemingen dienen hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen periodiek te beoordelen en te evalueren, evenals het bijbehorende proces inzake governance, verantwoordings- en goedkeuringsprocedures en geassocieerde business continuity regelingen. Op grond van deze beoordelingen en evaluaties moeten ze ingrijpen om vastgestelde tekortkomingen te herstellen. De beoordeling en evaluatie moeten met enige mate van onafhankelijkheid plaatsvinden, wat bijvoorbeeld mogelijk is door een interne audit of door derden erbij te betrekken. Beoordelingen van de prestaties van handelsalgoritmen moeten een analyse omvatten van de effecten op de marktintegriteit en veerkracht en op winst en verlies van de strategieën waarvoor het algoritme is ingevoerd.
− Beleggingsondernemingen moeten in real time hun elektronische handelssystemen monitoren, met inbegrip van handelsalgoritmen. Ze moeten zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is een adequate oplossing bieden voor de geconstateerde problemen in volgorde van belangrijkheid en zo nodig in staat zijn het elektronische handelssysteem of handelsalgoritme aan te passen, af te wikkelen of af te sluiten. Wanneer beleggingsondernemingen maatregelen treffen om problemen met hun elektronische handelssystemen te behandelen, moeten ze, voor zover mogelijk, rekening houden met het feit dat leden/deelnemers en gebruikers van gereglementeerde markten ordelijk moeten handelen.
− Beleggingsondernemingen dienen hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen periodiek te beoordelen en te evalueren, evenals het bijbehorende proces inzake governance, verantwoordings- en goedkeuringsprocedures en geassocieerde business continuity regelingen. Op grond van deze beoordelingen en evaluaties moeten ze ingrijpen om vastgestelde tekortkomingen te herstellen. De beoordeling en evaluatie moeten met enige mate van onafhankelijkheid plaatsvinden, wat bijvoorbeeld mogelijk is door een interne audit of door derden erbij te betrekken. Beoordelingen van de prestaties van handelsalgoritmen moeten een analyse omvatten van de effecten op de marktintegriteit en veerkracht en op winst en verlies van de strategieën waarvoor het algoritme is ingevoerd.
f) Beveiliging − Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen voor fysieke en elektronische beveiliging met het oog op de bescherming van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen tegen misbruik of onbevoegde toegang en om de integriteit te garanderen van de gegevens die deel uitmaken van de systemen en algoritmen of die erdoor worden doorgegeven.
− Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen voor fysieke en elektronische beveiliging met het oog op de bescherming van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen tegen misbruik of onbevoegde toegang en om de integriteit te garanderen van de gegevens die deel uitmaken van de systemen en algoritmen of die erdoor worden doorgegeven.
g) Personeel − Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen, onder meer met betrekking tot personeelswerving en -opleiding, om hun behoefte aan personeel vast te stellen en vervolgens garanderen dat zij een voldoende aantal personeelsleden met de nodige bekwaamheid en kennis in dienst hebben om hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen te beheren. Dit omvat het aanwerven van personeelsleden die kennis hebben van de betrokken elektronische handelssystemen en algoritmen, het monitoren en het testen van die systemen en algoritmen, alsmede de aard van de handelsstrategieën die de onderneming invoert via haar handelssystemen en algoritmen en van de wettelijke verplichtingen van de onderneming.
− Beleggingsondernemingen moeten beschikken over procedures en regelingen, onder meer met betrekking tot personeelswerving en -opleiding, om hun behoefte aan personeel vast te stellen en vervolgens garanderen dat zij een voldoende aantal personeelsleden met de nodige bekwaamheid en kennis in dienst hebben om hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen te beheren. Dit omvat het aanwerven van personeelsleden die kennis hebben van de betrokken elektronische handelssystemen en algoritmen, het monitoren en het testen van die systemen en algoritmen, alsmede de aard van de handelsstrategieën die de onderneming invoert via haar handelssystemen en algoritmen en van de wettelijke verplichtingen van de onderneming.
h) Bewaren van bewijsstukken en samenwerking − Beleggingsondernemingen moeten bewijsstukken met betrekking tot hun elektronische handelssystemen (en handelsalgoritmen) ten aanzien van de aangelegenheden die betrekking hebben op de bovengenoemde punten a) tot en met g), minstens vijf jaar bewaren, met inbegrip van informatie over belangrijke beslissingen, de handelsstrategie of -strategieën die elk algoritme uitvoert, systeemeigenschappen, testmethoden, testresultaten en periodieke beoordelingen. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten kunnen controleren of de onderneming de relevante verplichtingen naleeft.
− Beleggingsondernemingen moeten de bevoegde autoriteiten, in overeenstemming met de toezichtregelingen die in hun eigen lidstaat bestaan, op de hoogte brengen van aanmerkelijke risico's die een degelijk beheer van de technische exploitatie van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen kunnen beïnvloeden en van belangrijke incidenten wanneer deze risico's zich verwezenlijken.
− Beleggingsondernemingen moeten bewijsstukken met betrekking tot hun elektronische handelssystemen (en handelsalgoritmen) ten aanzien van de aangelegenheden die betrekking hebben op de bovengenoemde punten a) tot en met g), minstens vijf jaar bewaren, met inbegrip van informatie over belangrijke beslissingen, de handelsstrategie of -strategieën die elk algoritme uitvoert, systeemeigenschappen, testmethoden, testresultaten en periodieke beoordelingen. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn dat de bevoegde autoriteiten kunnen controleren of de onderneming de relevante verplichtingen naleeft.
− Beleggingsondernemingen moeten de bevoegde autoriteiten, in overeenstemming met de toezichtregelingen die in hun eigen lidstaat bestaan, op de hoogte brengen van aanmerkelijke risico's die een degelijk beheer van de technische exploitatie van hun elektronische handelssystemen en handelsalgoritmen kunnen beïnvloeden en van belangrijke incidenten wanneer deze risico's zich verwezenlijken.