Artikel 7

Richtsnoer 5. Eisen aan de bedrijfsvoering van gereglementeerde markten en multilaterale handelsfaciliteiten ter voorkoming van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) in een geautomatiseerde handelsomgeving
Artikel 39, punten b) en d), en artikel 43 van de MiFID en artikel 6, leden 6 en 9, van de MAD en artikelen 7 tot en met 10 van Richtlijn 2004/72/EG tot uitvoering van de MAD voor gereglementeerde markten.
Artikel 14, lid 1, artikel 13, leden 2, 5 en 6, en artikel 26 van de MiFID, artikelen 5 tot en met 9 en artikel 51 van de MiFID-uitvoeringsrichtlijn en artikel 6, leden 6 en 9 van de MAD en artikelen 7 tot en met 10 van Richtlijn 2004/72/EG tot uitvoering van de MAD voor multilaterale handelsfaciliteiten.
Artikelen 5:30, 5:32 leden 1 tot en met 4, 5:62, 4:91a lid 1, 4:11, 4:14 lid 2 sub b, 1:1, 4:16, 4:14 lid 2, 4:91b leden 1 tot en met 4, 4:84 van de Wft.
Artikelen 37, 35a, 31, 31a, 31b, 31c, 35 leden 2 tot en met 5 van het Bgfo.
Artikel 9 van het Besluit Marktmisbruik Wft.
1. Handelsplatformen moeten beschikken over doeltreffende regelingen en procedures, rekening houdend met de specifieke toezichtregelingen/regelgeving in hun lidstaat, die hun in staat stellen om gedrag van hun leden/deelnemers en gebruikers te identificeren dat mogelijk marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) in een geautomatiseerde handelsomgeving inhoudt.
2. Mogelijke gevallen van marktmanipulatie die van bijzonder belang kunnen zijn in een geautomatiseerde handelsomgeving zijn onder meer: • ‘Ping orders’- kleine orders invoeren om het niveau van niet-zichtbare orders te achterhalen. Dit wordt voornamelijk toegepast om na te gaan wat er zich op een donker platform (‘dark pool’) bevindt.
• ‘Quote stuffing’- grote hoeveelheden orders en/of annuleringen/updates van orders invoeren om voor de andere deelnemers onzekerheid te creëren, hun proces te vertragen en de eigen strategie te camoufleren.
• ‘Momentum ignition’- orders of een reeks orders invoeren met de bedoeling een trend te starten of te verscherpen en andere deelnemers aan te moedigen om de trend te versnellen of uit te breiden en zo een kans te creëren om een positie af te wikkelen/te openen tegen een gunstige koers.
• ‘Layering’ en ‘spoofing’- meerdere orders indienen, vaak om de koers in een bepaalde richting te bewegen, met de bedoeling om vervolgens een tegenovergestelde transactie uit te voeren. Zodra die transactie heeft plaatsgevonden, worden de manipulatieve orders ingetrokken.
• ‘Ping orders’- kleine orders invoeren om het niveau van niet-zichtbare orders te achterhalen. Dit wordt voornamelijk toegepast om na te gaan wat er zich op een donker platform (‘dark pool’) bevindt.
• ‘Quote stuffing’- grote hoeveelheden orders en/of annuleringen/updates van orders invoeren om voor de andere deelnemers onzekerheid te creëren, hun proces te vertragen en de eigen strategie te camoufleren.
• ‘Momentum ignition’- orders of een reeks orders invoeren met de bedoeling een trend te starten of te verscherpen en andere deelnemers aan te moedigen om de trend te versnellen of uit te breiden en zo een kans te creëren om een positie af te wikkelen/te openen tegen een gunstige koers.
• ‘Layering’ en ‘spoofing’- meerdere orders indienen, vaak om de koers in een bepaalde richting te bewegen, met de bedoeling om vervolgens een tegenovergestelde transactie uit te voeren. Zodra die transactie heeft plaatsgevonden, worden de manipulatieve orders ingetrokken.
3. Bij het naleven van het algemene richtsnoer moeten de regelingen en procedures van handelsplatformen ter voorkoming en identificatie van gedrag van hun leden/deelnemers en gebruikers dat marktmisbruik en in het bijzonder marktmanipulatie in een geautomatiseerde handelsomgeving kan inhouden, ten minste het volgende omvatten: a) Personeel − Handelsplatformen moeten beschikken over voldoende personeel met inzicht in de regelgeving en de handelsactiviteiten en de vaardigheid om handelsactiviteiten in een geautomatiseerde handelsomgeving te monitoren en, indien de monitoring van marktmisbruik onder hun verantwoordelijkheden valt, om gedrag te detecteren dat verdenkingen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) wekt.
− Handelsplatformen moeten beschikken over voldoende personeel met inzicht in de regelgeving en de handelsactiviteiten en de vaardigheid om handelsactiviteiten in een geautomatiseerde handelsomgeving te monitoren en, indien de monitoring van marktmisbruik onder hun verantwoordelijkheden valt, om gedrag te detecteren dat verdenkingen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) wekt.
b) Monitoring − Handelsplatformen moeten ten minste beschikken over systemen (waaronder automatische waarschuwingssystemen betreffende transacties en orders) met voldoende capaciteit om orders en transacties te kunnnen accommoderen die met grote frequentie worden gegenereerd en die met minimale vertraging (low latency) worden doorgegeven. Dit zodat zij orders en transacties die zijn ingevoerd door leden/deelnemers en gebruikers op een voldoende detail van tijdsgranulariteit kunnen monitoren op gedrag dat marktmisbruik kan inhouden. (Hierbij gaat het in het bijzonder om marktmanipulatie, waaronder – indien het handelsplatform dit kan zien – de toepassing van handelsstrategieën op verschillende markten). Handelsplatformen moeten tevens ten minste beschikken over systemen die het mogelijk maken om door leden/deelnemers en gebruikers uitgevoerde transacties en ingevoerde/geannuleerde orders waarbij mogelijk marktmanipulatie betrokken is, terug te traceren.
− Handelsplatformen moeten ten minste beschikken over systemen (waaronder automatische waarschuwingssystemen betreffende transacties en orders) met voldoende capaciteit om orders en transacties te kunnnen accommoderen die met grote frequentie worden gegenereerd en die met minimale vertraging (low latency) worden doorgegeven. Dit zodat zij orders en transacties die zijn ingevoerd door leden/deelnemers en gebruikers op een voldoende detail van tijdsgranulariteit kunnen monitoren op gedrag dat marktmisbruik kan inhouden. (Hierbij gaat het in het bijzonder om marktmanipulatie, waaronder – indien het handelsplatform dit kan zien – de toepassing van handelsstrategieën op verschillende markten). Handelsplatformen moeten tevens ten minste beschikken over systemen die het mogelijk maken om door leden/deelnemers en gebruikers uitgevoerde transacties en ingevoerde/geannuleerde orders waarbij mogelijk marktmanipulatie betrokken is, terug te traceren.
c) Regelingen voor de identificatie en rapportage van verdachte transacties en orders − Handelsplatformen moeten beschikken over regelingen voor de identificatie van transacties. Bovendien wordt aanbevolen dat deze regelingen ook orders2 De eerste en derde set van Level-3 guidance van CESR betreffende de tenuitvoerlegging van de MAD. CESR heeft reeds richtsnoeren verstrekt betreffende de melding van verdachte transacties, waarin staat: ‘CESR is van mening dat wanneer een onuitgevoerde order voor een transactie aanleiding geeft tot een vermoeden van marktmisbruik, wordt aanbevolen om dit vermoeden aan de bevoegde autoriteit te melden, als dit al niet vereist is door de nationale wetgeving.’ De adviezen omvatten ook een standaardformulier voor de melding van verdachte transacties (delen IV en V van de adviezen van mei 2005 (ref: CESR/04-505b) en deel 2 van de adviezen van mei 2009 (ref: CESR/09-219)). bestrijken die een STR (Suspicious Transactions Report – melding van een verdachte transactie) voor de met marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) bevoegde autoriteiten vereisen, zodat een dergelijke melding zonder uitstel kan plaatsvinden. (Indien een eerste onderzoek wordt verricht, moet een melding zo spoedig mogelijk plaatsvinden indien dat onderzoek geen bevredigende verklaring voor het waargenomen gedrag vindt).
− Handelsplatformen moeten beschikken over regelingen voor de identificatie van transacties. Bovendien wordt aanbevolen dat deze regelingen ook orders2 De eerste en derde set van Level-3 guidance van CESR betreffende de tenuitvoerlegging van de MAD. CESR heeft reeds richtsnoeren verstrekt betreffende de melding van verdachte transacties, waarin staat: ‘CESR is van mening dat wanneer een onuitgevoerde order voor een transactie aanleiding geeft tot een vermoeden van marktmisbruik, wordt aanbevolen om dit vermoeden aan de bevoegde autoriteit te melden, als dit al niet vereist is door de nationale wetgeving.’ De adviezen omvatten ook een standaardformulier voor de melding van verdachte transacties (delen IV en V van de adviezen van mei 2005 (ref: CESR/04-505b) en deel 2 van de adviezen van mei 2009 (ref: CESR/09-219)). bestrijken die een STR (Suspicious Transactions Report – melding van een verdachte transactie) voor de met marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) bevoegde autoriteiten vereisen, zodat een dergelijke melding zonder uitstel kan plaatsvinden. (Indien een eerste onderzoek wordt verricht, moet een melding zo spoedig mogelijk plaatsvinden indien dat onderzoek geen bevredigende verklaring voor het waargenomen gedrag vindt).
d) Beoordelingen − Handelsplatformen moeten periodieke beoordelingen en interne audits verrichten van procedures en regelingen ter voorkoming en identificatie van gedrag dat marktmisbruik kan inhouden.
− Handelsplatformen moeten periodieke beoordelingen en interne audits verrichten van procedures en regelingen ter voorkoming en identificatie van gedrag dat marktmisbruik kan inhouden.
e) Bewaren van bewijsstukken − Handelsplatformen moeten bewijsstukken bewaren van de aangelegenheden die zijn behandeld in punten a) tot en met d) hierboven, met inbegrip van doeltreffende audittrails betreffende de manier waarop elke waarschuwing van mogelijk verdacht gedrag is behandeld ongeacht of er aan de betrokken bevoegde autoriteiten melding van is gemaakt. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn, dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen van handelsplatformen kunnen controleren. Marktexploitanten en beleggingsondernemingen die multilaterale handelsfaciliteiten exploiteren, moeten de bewijsstukken minstens vijf jaar bewaren. Marktexploitanten die gereglementeerde markten exploiteren moeten deze bewijsstukken minimaal zolang bewaren als verlangd wordt door de bevoegde autoriteit van hun eigen land.
− Handelsplatformen moeten bewijsstukken bewaren van de aangelegenheden die zijn behandeld in punten a) tot en met d) hierboven, met inbegrip van doeltreffende audittrails betreffende de manier waarop elke waarschuwing van mogelijk verdacht gedrag is behandeld ongeacht of er aan de betrokken bevoegde autoriteiten melding van is gemaakt. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn, dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen van handelsplatformen kunnen controleren. Marktexploitanten en beleggingsondernemingen die multilaterale handelsfaciliteiten exploiteren, moeten de bewijsstukken minstens vijf jaar bewaren. Marktexploitanten die gereglementeerde markten exploiteren moeten deze bewijsstukken minimaal zolang bewaren als verlangd wordt door de bevoegde autoriteit van hun eigen land.
a) Personeel − Handelsplatformen moeten beschikken over voldoende personeel met inzicht in de regelgeving en de handelsactiviteiten en de vaardigheid om handelsactiviteiten in een geautomatiseerde handelsomgeving te monitoren en, indien de monitoring van marktmisbruik onder hun verantwoordelijkheden valt, om gedrag te detecteren dat verdenkingen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) wekt.
− Handelsplatformen moeten beschikken over voldoende personeel met inzicht in de regelgeving en de handelsactiviteiten en de vaardigheid om handelsactiviteiten in een geautomatiseerde handelsomgeving te monitoren en, indien de monitoring van marktmisbruik onder hun verantwoordelijkheden valt, om gedrag te detecteren dat verdenkingen van marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) wekt.
b) Monitoring − Handelsplatformen moeten ten minste beschikken over systemen (waaronder automatische waarschuwingssystemen betreffende transacties en orders) met voldoende capaciteit om orders en transacties te kunnnen accommoderen die met grote frequentie worden gegenereerd en die met minimale vertraging (low latency) worden doorgegeven. Dit zodat zij orders en transacties die zijn ingevoerd door leden/deelnemers en gebruikers op een voldoende detail van tijdsgranulariteit kunnen monitoren op gedrag dat marktmisbruik kan inhouden. (Hierbij gaat het in het bijzonder om marktmanipulatie, waaronder – indien het handelsplatform dit kan zien – de toepassing van handelsstrategieën op verschillende markten). Handelsplatformen moeten tevens ten minste beschikken over systemen die het mogelijk maken om door leden/deelnemers en gebruikers uitgevoerde transacties en ingevoerde/geannuleerde orders waarbij mogelijk marktmanipulatie betrokken is, terug te traceren.
− Handelsplatformen moeten ten minste beschikken over systemen (waaronder automatische waarschuwingssystemen betreffende transacties en orders) met voldoende capaciteit om orders en transacties te kunnnen accommoderen die met grote frequentie worden gegenereerd en die met minimale vertraging (low latency) worden doorgegeven. Dit zodat zij orders en transacties die zijn ingevoerd door leden/deelnemers en gebruikers op een voldoende detail van tijdsgranulariteit kunnen monitoren op gedrag dat marktmisbruik kan inhouden. (Hierbij gaat het in het bijzonder om marktmanipulatie, waaronder – indien het handelsplatform dit kan zien – de toepassing van handelsstrategieën op verschillende markten). Handelsplatformen moeten tevens ten minste beschikken over systemen die het mogelijk maken om door leden/deelnemers en gebruikers uitgevoerde transacties en ingevoerde/geannuleerde orders waarbij mogelijk marktmanipulatie betrokken is, terug te traceren.
c) Regelingen voor de identificatie en rapportage van verdachte transacties en orders − Handelsplatformen moeten beschikken over regelingen voor de identificatie van transacties. Bovendien wordt aanbevolen dat deze regelingen ook orders2 De eerste en derde set van Level-3 guidance van CESR betreffende de tenuitvoerlegging van de MAD. CESR heeft reeds richtsnoeren verstrekt betreffende de melding van verdachte transacties, waarin staat: ‘CESR is van mening dat wanneer een onuitgevoerde order voor een transactie aanleiding geeft tot een vermoeden van marktmisbruik, wordt aanbevolen om dit vermoeden aan de bevoegde autoriteit te melden, als dit al niet vereist is door de nationale wetgeving.’ De adviezen omvatten ook een standaardformulier voor de melding van verdachte transacties (delen IV en V van de adviezen van mei 2005 (ref: CESR/04-505b) en deel 2 van de adviezen van mei 2009 (ref: CESR/09-219)). bestrijken die een STR (Suspicious Transactions Report – melding van een verdachte transactie) voor de met marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) bevoegde autoriteiten vereisen, zodat een dergelijke melding zonder uitstel kan plaatsvinden. (Indien een eerste onderzoek wordt verricht, moet een melding zo spoedig mogelijk plaatsvinden indien dat onderzoek geen bevredigende verklaring voor het waargenomen gedrag vindt).
− Handelsplatformen moeten beschikken over regelingen voor de identificatie van transacties. Bovendien wordt aanbevolen dat deze regelingen ook orders2 De eerste en derde set van Level-3 guidance van CESR betreffende de tenuitvoerlegging van de MAD. CESR heeft reeds richtsnoeren verstrekt betreffende de melding van verdachte transacties, waarin staat: ‘CESR is van mening dat wanneer een onuitgevoerde order voor een transactie aanleiding geeft tot een vermoeden van marktmisbruik, wordt aanbevolen om dit vermoeden aan de bevoegde autoriteit te melden, als dit al niet vereist is door de nationale wetgeving.’ De adviezen omvatten ook een standaardformulier voor de melding van verdachte transacties (delen IV en V van de adviezen van mei 2005 (ref: CESR/04-505b) en deel 2 van de adviezen van mei 2009 (ref: CESR/09-219)). bestrijken die een STR (Suspicious Transactions Report – melding van een verdachte transactie) voor de met marktmisbruik (in het bijzonder marktmanipulatie) bevoegde autoriteiten vereisen, zodat een dergelijke melding zonder uitstel kan plaatsvinden. (Indien een eerste onderzoek wordt verricht, moet een melding zo spoedig mogelijk plaatsvinden indien dat onderzoek geen bevredigende verklaring voor het waargenomen gedrag vindt).
d) Beoordelingen − Handelsplatformen moeten periodieke beoordelingen en interne audits verrichten van procedures en regelingen ter voorkoming en identificatie van gedrag dat marktmisbruik kan inhouden.
− Handelsplatformen moeten periodieke beoordelingen en interne audits verrichten van procedures en regelingen ter voorkoming en identificatie van gedrag dat marktmisbruik kan inhouden.
e) Bewaren van bewijsstukken − Handelsplatformen moeten bewijsstukken bewaren van de aangelegenheden die zijn behandeld in punten a) tot en met d) hierboven, met inbegrip van doeltreffende audittrails betreffende de manier waarop elke waarschuwing van mogelijk verdacht gedrag is behandeld ongeacht of er aan de betrokken bevoegde autoriteiten melding van is gemaakt. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn, dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen van handelsplatformen kunnen controleren. Marktexploitanten en beleggingsondernemingen die multilaterale handelsfaciliteiten exploiteren, moeten de bewijsstukken minstens vijf jaar bewaren. Marktexploitanten die gereglementeerde markten exploiteren moeten deze bewijsstukken minimaal zolang bewaren als verlangd wordt door de bevoegde autoriteit van hun eigen land.
− Handelsplatformen moeten bewijsstukken bewaren van de aangelegenheden die zijn behandeld in punten a) tot en met d) hierboven, met inbegrip van doeltreffende audittrails betreffende de manier waarop elke waarschuwing van mogelijk verdacht gedrag is behandeld ongeacht of er aan de betrokken bevoegde autoriteiten melding van is gemaakt. De bewijsstukken moeten zodanig gedetailleerd zijn, dat de bevoegde autoriteiten de naleving van de relevante verplichtingen van handelsplatformen kunnen controleren. Marktexploitanten en beleggingsondernemingen die multilaterale handelsfaciliteiten exploiteren, moeten de bewijsstukken minstens vijf jaar bewaren. Marktexploitanten die gereglementeerde markten exploiteren moeten deze bewijsstukken minimaal zolang bewaren als verlangd wordt door de bevoegde autoriteit van hun eigen land.