Tijdelijke subsidieregeling vroege opschaling energietransitie binnenvaart 2026–2029

In deze regeling wordt verstaan onder:
binnenschip: binnenschip als bedoeld in artikel 1 van de Binnenvaartwet in bedrijfsmatig gebruik, met uitzondering van vissersschepen;
elektrische energielijn: energielijn, bestaande uit een 100% elektrische eindaandrijving die wordt aangedreven door batterijen of een waterstof-brandstofcelsysteem waarmee minimaal 70% van de energiebehoefte van het schip kan worden geleverd;
emissievrij binnenschip: binnenschip dat kwalificeert als emissievrij vervoermiddel als bedoeld in artikel 2, onderdeel 102 octies, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
energiebehoefte: de gemiddelde dagelijkse energiebehoefte, berekend als de jaarlijkse energiebehoefte gedeeld door het gemiddeld aantal vaardagen of, wanneer de laad- of wisselpunten al bekend zijn en het schip volgens een vast vaarpatroon vaart, de energiebehoefte tussen twee laad- of wisselmomenten in;
energielijn: geheel van motoren en bijbehorende systemen aan boord die noodzakelijk zijn om ten minste de voortstuwing van een binnenschip van energie te voorzien;
groep: groep als bedoeld in artikel 2:24b van het Burgerlijk Wetboek;
hybride-elektrische energielijn: energielijn bestaande uit een elektrische aandrijflijn die ten minste 50% van het huidig geïnstalleerde of totaal te installeren vermogen kan leveren, en een batterij waarmee ten minste 3 uur op vol elektrisch vermogen emissieloos gevaren kan worden óf die in ten minste 50% van de energiebehoefte van het schip kan voorzien en die opgeladen kan worden aan de wal, eventueel aangevuld met een generatorset die voldoet aan minimaal emissieklasse Stage V;
Kaderbesluit:Kaderbesluit subsidies I en M;
klein schip: schip dat vaart op vaarwegen met een CEMT-klasse I tot en met III, als bedoeld in het Binnenvaartpolitiereglement artikel 1.01, onderdeel D, onder 13°;
kleine onderneming: onderneming als bedoeld in artikel 2, onderdeel 2, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
methanol-energielijn: energielijn bestaande uit een verbrandingsmotor die voor minimaal 50% op methanol kan functioneren;
middelgrote onderneming: onderneming als bedoeld in artikel 2, onderdeel 2, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
minister: Minister van Infrastructuur en Waterstaat;
mkb-verklaring: document waarmee de aanvrager verklaart een middelgrote of kleine onderneming te zijn;
Nederlandse binnenvaartondernemer: ondernemer met een hoofdvestiging of nevenvestiging als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdelen k en l, van de Handelsregisterwet 2007 in Nederland, die een binnenschip exploiteert of, na afronding van het project, gaat exploiteren;
project: de aanschaf en installatie van een energielijn aangedreven door elektriciteit, waterstof of methanol in verband met de nieuwbouw of retrofit van een binnenschip, waarmee deze deels of volledig emissievrij of klimaatneutraal kan varen, eventueel aangevuld met investeringen in laad- en tankinfrastructuur aan de wal om de energielijn van elektriciteit, waterstof of methanol te kunnen voorzien;
RVO: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland;
schoon binnenschip: binnenschip dat kwalificeert als schoon vervoermiddel als bedoeld in artikel 2, onderdeel 102 septies, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
waterstof-energielijn: energielijn bestaande uit een verbrandingsmotor die voor minimaal 50% op waterstof kan functioneren.

Deze regeling heeft als doel het stimuleren van de aanschaf en installatie van energielijnen aangedreven door elektriciteit, waterstof of methanol in binnenschepen van Nederlandse binnenvaartondernemers om vroege opschaling van deze technieken in de binnenvaart mogelijk te maken en daarmee een bijdrage te leveren aan een emissieloze en klimaatneutrale binnenvaart in 2050.

De minister kan op aanvraag subsidie verstrekken voor een project dat betrekking heeft op:
a. een elektrische energielijn, die wordt aangedreven door vaste of verwisselbare batterijen;
b. een elektrische energielijn, gecombineerd met een waterstof-brandstofcelsysteem;
c. een methanol-energielijn, uitsluitend bij retrofit;
d. een waterstof-energielijn;
e. een hybride-elektrische energielijn, uitsluitend bij retrofit van een klein schip.

1. De volgende kosten komen in aanmerking voor subsidie:
a. bij een nieuwbouw project: de meerkosten voor de investering van de nieuwe energielijn, ten opzichte van de kosten voor een conventionele energielijn voor een schip van dezelfde categorie, zoals bedoeld in artikel 36 ter, derde lid, onderdelen a en b, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
b. bij een retrofit project: de kosten voor retrofit zoals bedoeld in artikel 36 ter, derde lid, onderdeel c, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
c. de kosten voor de voor de energielijn benodigde laad- en tankinfrastructuur, waaronder kraan en kade-aanpassingen om batterijen of tanktainers te laden of verwisselen, of aanpassingen van een bunkerstation om waterstof of methanol aan te kunnen bieden, als bedoeld in artikel 56 quater, lid 2bis, van de algemene groepsvrijstellingsverordening.
2. Onder meerkosten voor de investering van de nieuwe energielijn en de kosten voor retrofit als bedoeld in het eerste lid, onderdelen a en b, worden ook verstaan noodzakelijke voorzieningen aan boord om de energielijn van energie te kunnen voorzien, waaronder batterijen.

Indien in het kader van de berekening van de hoogte van de te verstrekken subsidie uurtarieven worden gehanteerd, wordt hierbij gebruik gemaakt van één van de volgende standaardberekeningswijzen:
a. een berekening op basis van integrale kostensystematiek;
b. een berekening op basis van kosten per kostendrager vermeerderd met een forfaitair vastgestelde opslag voor indirecte kosten van 50%; of
c. een forfaitair vastgesteld uurtarief van € 80,–.

1. Het subsidieplafond bedraagt in totaal € 231.200.000,–:
a. voor de openstelling in het jaar 2026 € 36.928.300,–;
b. voor de openstelling in het jaar 2027 € 53.625.660,–;
c. voor de openstelling in het jaar 2028 € 66.148.680,–;
d. voor de openstelling in het jaar 2029 € 74.497.360,–.
2. Voor de openstelling in 2026 bedraagt het subsidieplafond ten hoogste:
a. € 8.108.620,– voor de elektrische energielijn die wordt aangedreven door vaste of verwisselbare batterijen;
b. € 8.108.620,– voor de elektrische energielijn, gecombineerd met een waterstof-brandstofcelsysteem;
c. € 2.027.155,– voor de methanol-energielijn;
d. € 2.027.155,– voor de waterstof-energielijn;
e. € 6.656.750,– voor de hybride-elektrische energielijn;
f. € 10.000.000,– voor de kosten voor de laad- en tankinfrastructuur bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel c.
3. De minister stelt de plafonds voor de opvolgende jaren jaarlijks vast en maakt dit bekend in de Staatscourant voor aanvang van het tijdvak waarvoor het wordt vastgesteld.
4. Indien het beschikbare bedrag voor een van de energielijnen genoemd in het tweede lid, onderdelen a tot en met f, niet wordt uitgeput, wordt het resterende bedrag indien mogelijk toegekend aan het eerstvolgende project in de rangschikking binnen achtereenvolgend de energielijn genoemd in het tweede lid, onderdeel a, onderdeel b, onderdeel d of onderdeel c.

1. De subsidie bedraagt voor de energielijnen als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdelen a tot en met e, ten hoogste 50% van de subsidiabele kosten.
2. De subsidie bedraagt voor de laad- of bunker infrastructuur, bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel c, ten hoogste 40% van de subsidiabele kosten.
3. Per binnenschip bedraagt de subsidie maximaal:
a. € 800.000,– voor een elektrische energielijn of, € 2.500.000,– indien de aanschaf van batterijen onderdeel uitmaakt van de aanvraag;
b. € 3.000.000,– voor een elektrische energielijn, gecombineerd met een waterstof-brandstofcel;
c. € 1.500.000,– voor een methanol-energielijn;
d. € 1.500.000,– voor een waterstof-energielijn;
e. € 500.000,– voor een hybride-elektrische energielijn.
4. De maximale subsidiebedragen uit het derde lid kunnen met maximaal € 600.000,– worden opgehoogd voor de voor de energielijn benodigde laad- en tankinfrastructuur.
5. Het percentage, genoemd in het eerste lid, wordt verhoogd met 10 procentpunten voor middelgrote ondernemingen en met 20 procentpunten voor kleine ondernemingen.
6. Het percentage, genoemd in het eerste lid, wordt verhoogd met 10 procentpunten indien het schip na afronding van het project kwalificeert als emissievrij binnenschip.

1. De minister verdeelt de beschikbare middelen in de volgorde van rangschikking per energielijn.
2. De minister kent aan een aanvraag een hoger aantal punten toe naarmate:
a. het CO2-reductiepotentieel van het schip bij maximaal gebruik van de energielijn in verhouding tot de hoogte van de aangevraagde steun voor de energielijn, hoger is, onderbouwd aan de hand van een berekening, met een maximum van 40 punten;
b. de CO2-reductie als gevolg van het verwachte gebruik van de energielijn, in verhouding tot de hoogte van de aangevraagde steun, onderbouwd aan de hand van een berekening, hoger is, met een maximum van 30 punten,
c. de berekeningen, bedoeld in onderdelen a en b, beter onderbouwd zijn, bijvoorbeeld door ketensamenwerking, afspraken met verladers, en een goede business case, met een maximum van 15 punten;
d. de kwaliteit van het plan voor het project, inclusief een gedegen onderbouwing, begroting en planning, hoger is, en laad- en tankinfrastructuur, indien van toepassing, breder toegankelijk is voor derden, met een maximum van 15 punten;
3. Indien twee of meer projecten na rangschikking op dezelfde plaats terechtkomen wordt door middel van loting de definitieve plaats in de rangschikking bepaald.

1. Een aanvraag om subsidie wordt bij de minister ingediend door een Nederlandse binnenvaartondernemer door middel van een daartoe vastgesteld digitaal formulier dat beschikbaar is via de website van RVO.
2. Indien een project ook ziet op de kosten als bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel c, wordt door een samenwerkingsverband een aanvraag ingediend, waarbij een Nederlandse binnenvaartondernemer optreedt als penvoerder van het samenwerkingsverband. Binnen acht weken na dagtekening van de beschikking tot subsidieverlening verstrekt de aanvrager een overeenkomst waarin de samenwerking tussen de deelnemers in het samenwerkingsverband is geregeld.
3. Een aanvraag heeft betrekking op één energielijn op één binnenschip.
4. Een Nederlandse binnenvaartondernemer kan per openstelling maximaal vier aanvragen indienen. Binnenvaartondernemers die tot eenzelfde groep behoren kunnen per openstelling gezamenlijk maximaal vier aanvragen indienen.
5. De aanvraag tot subsidieverlening bevat naast de in artikel 10, vierde lid, van het Kaderbesluit genoemde gegevens in ieder geval:
a. een projectplan;
b. de gegevens bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
c. mkb-verklaring, indien van toepassing.
6. Indien de subsidieaanvraag ziet op activiteiten als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdelen c of d, motiveert de aanvrager in de aanvraag waarom niet gekozen is voor activiteiten als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a of b.
7. In de subsidieaanvraag toont de aanvrager aan dat het schip na afronding van het project als schoon of emissievrij binnenschip kwalificeert.
8. De aanvraag voor subsidieverlening kan voor het jaar 2026 worden ingediend van 17 november 2026, 9.00 uur tot en met 16 maart 2027, 17.00 uur.
9. De minister stelt de aanvraagperiode voor de opvolgende jaren jaarlijks vast voor aanvang van het tijdvak waarvoor het wordt vastgesteld en maakt dit bekend in de Staatscourant.

Een subsidie ten laste van een begroting die nog niet is vastgesteld, wordt verleend onder de voorwaarde, bedoeld in artikel 4:34, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht.

1. In aanvulling op de artikelen 11 en 12 van het Kaderbesluit wordt een aanvraag afgewezen indien:
a. er op grond van een regeling al een subsidie is verleend voor dezelfde activiteiten;
b. er sprake is van ongeoorloofde cumulatie van steun als bedoeld in artikel 8 van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
c. de aanvrager een onderneming in moeilijkheden is als bedoeld in artikel 2, achttiende lid, van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
d. de activiteiten van het project reeds zijn aangevangen voordat de aanvraag voor dat project is ingediend;
e. tegen de aanvrager een bevel tot terugvordering openstaat ingevolge een besluit van de Europese Commissie waarbij eerder steun onrechtmatig en onverenigbaar is verklaard;
f. de subsidieverstrekking niet in overeenstemming is met enige andere bepaling van de algemene groepsvrijstellingsverordening;
g. het aantal bij rangschikking toegekende punten aan een van de criteria genoemd in artikel 8, tweede lid, onderdelen c of d, minder is dan 8;
h. het aangevraagde subsidiebedrag per aanvrager per project minder dan € 150.000,– bedraagt.

1. In aanvulling op de artikelen 17 tot en met 19 van het Kaderbesluit is de subsidieontvanger verplicht:
a. met het project te starten binnen twaalf maanden na de subsidieverlening;
b. bij een nieuwbouw project het project binnen drie jaar na subsidieverlening af te ronden;
c. bij een retrofit project het project binnen twee jaar na subsidieverlening af te ronden.
2. Na afronding van het project kwalificeert het binnenschip minimaal als schoon binnenschip.
3. De subsidieontvanger verstrekt gedurende de looptijd van het project jaarlijks een voortgangsrapportage.

1. De minister verstrekt ambtshalve een voorschot, verdeeld over de volgende termijnen:
a. 30% bij de subsidieverlening;
b. 50% bij de start van het project.
2. De minister verstrekt het resterende bedrag bij de vaststelling van de subsidie.
3. In afwijking van het eerste lid, onderdeel b, kan uitbetaling van dit voorschot plaatsvinden in het kalenderjaar volgend op de start van het project.

1. Op verzoek van de minister verleent de subsidieontvanger medewerking aan het verspreiden van de resultaten van de op grond van deze regeling gesubsidieerde activiteiten.
2. De subsidieontvanger verleent indien van toepassing medewerking aan het verspreiden van niet-bedrijfsgevoelige informatie met betrekking tot de laadlocatie en het totale vermogen op de laadlocatie van het project.
3. De verplichtingen, bedoeld in het eerste en tweede lid, gelden vanaf de datum van de beschikking tot subsidieverlening tot vijf jaar na de datum van de beschikking tot subsidievaststelling.

1. De aanvrager dient bij de minister een aanvraag tot vaststelling van de subsidie in door middel van een daartoe vastgesteld digitaal formulier dat beschikbaar is via de website van RVO.
2. Onverminderd artikel 24, vierde lid, van het Kaderbesluit worden bij de aanvraag tot vaststelling van de subsidie in elk geval de volgende gegevens verstrekt:
a. een omschrijving van de projectresultaten;
b. de wijze waarop het project heeft bijgedragen aan het doel bedoeld in artikel 2;
c. een verslag van niet-bedrijfsgevoelige kennis en informatie die met het project is opgedaan;
d. betaalbewijzen en facturen voor de gemaakte subsidiabele kosten.
3. In afwijking van artikel 24, vierde lid, onderdeel c, van het Kaderbesluit hoeft de aanvraag tot vaststelling van de subsidie niet vergezeld te gaan van een controleverklaring.

De subsidie voor de subsidiabele activiteiten, bedoeld in artikel 3, bevat staatssteun en wordt gerechtvaardigd door artikel 36 ter en artikel 56 quater van de algemene groepsvrijstellingsverordening.

1. De minister publiceert uiterlijk op 1 september 2031 een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van de subsidie in de praktijk.
2. De subsidieontvanger verleent medewerking aan een evaluatie van de effecten van de door hem op grond van deze regeling uitgevoerde activiteiten, voor zover medewerking redelijkerwijs kan worden gevraagd.
3. De verplichting, bedoeld in het tweede lid, geldt gedurende vijf jaar na de datum van de beschikking tot subsidievaststelling.

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst en vervalt met ingang van 1 september 2031, met dien verstande dat zij van toepassing blijft op subsidies die voor die datum zijn aangevraagd.

Deze regeling wordt aangehaald als: Tijdelijke subsidieregeling vroege opschaling energietransitie binnenvaart 2026–2029.